Ba nguyên do khiến đảng Tự Do thất thủ Wentworth

Bác sỹ Kerryn Phelps được coi đắc cử dân biểu đơn vị Wentworth

Thứ Bảy vừa qua, cử tri tại đơn vị Wentworth, phía Đông thành phố Sydney, trở lại phòng phiếu tìm người ngồi thế ông Malcolm Turnbull. Nước Úc chia ra thành 150 đơn vị bầu cử. Mỗi đơn vị bầu một dân biểu. Một trong 150 dân biểu này — nếu được đảng chiếm đa số tại hạ viện liên bang chọn làm thủ lãnh — thì được toàn quyền chỉ định thành lập chính phủ.

Trong lần tổng tuyển cử năm 2013, liên đảng Tự Do – Quốc Gia chiếm đa số tại hạ viện liên bang và dân biểu Tony Abbott được chọn làm thủ lãnh. Thế là dân biểu đơn vị Warringah (phía Bắc thành phố Sydney) trở thành thủ tướng thứ 28 của liên bang Úc. Ngồi ghế thủ tướng chưa hết nhiệm kỳ đầu, ông Tony Abbott bị dân biểu đơn vị Wentworth (Malcolm Turnbull) đá khỏi ghế lãnh tụ đảng. Đảo chánh ở Úc chỉ có thế. Thủ tướng cũ lui về băng ghế phía sau, làm dân biểu quèn. Ghế thủ tướng dành lại cho dân biểu được đảng chọn làm thủ lãnh.

Thủ tướng Malcolm Turnbull làm hết nhiệm kỳ (của ông Tony Abbott), phải tổ chức tổng tuyển cử. Tổng tuyển cử năm 2015 chỉ dành cho cánh cầm quyền 76 trong tổng số 150 ghế tại hạ viện. Dù chỉ hơn mong manh 1 ghế, đảng cầm quyền vẫn đấu đá nhau. Vào tháng Tám năm nay, dân biểu Peter Dutton đòi ngồi vào ghế lãnh tụ đảng nhưng ông này chỉ dọn cỗ cho người khác xơi. Sau hai tuần đảo chánh, chúng ta có tân thủ tướng Scott Morrison.

Khi ông Tony Abbott mất ghế thủ lãnh đảng (tức thủ tướng) thì lui về phía sau mà tiếp tục làm dân biểu Warringah. Ông này vẫn ngồi đó và còn tiếp tục tranh cử trong lần tổng tuyển cử tới. Còn ông Malcolm Turnbull: khi bị đá khỏi ghế thủ lãnh và cũng không còn làm thủ tướng thì cũng thôi làm dân biểu đơn vị Wentworth. Ổng nói: tui rủ áo từ quan – không nói chuyện chính chị chính em nữa.

Vì ghế dân biểu đơn vị Wentworth trống, nên chính phủ phải tìm người ‘điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa’. Trên giấy tờ ghế dân biểu Wentworth không hơn gì 149 ghế khác. Nhưng trong thực tế đây là ghế rất ăn chắc cho đảng Tự Do. Từ khi có Wentworth đến nay, bao giờ dân biểu đơn vị này cũng là đảng viên đảng Tự Do. Trong lần tổng tuyển cử trước, dân biểu Malcolm Turnbull tái đắc cử với tỷ số chênh lệnh lên đến 17.7%. Đây là tỷ số rất đáng kể vì ở Úc chỉ cần được 50% cộng 1 phiếu là đắc cử. Kế tiếp, vì chính phủ chỉ hơn có 1 ghế ở hạ viện nên mất Wentworth thì con số hơn đó không còn nữa.

Hai con gà rất cứng cựa

Vậy là đảng Tự Do đưa gà rất cứng cựa ra tranh cử tại Wentworth. Ứng cử viên Dave Sharma (sinh năm 1975) rất xuất sắc trên đường học vấn: ông đỗ đầu HSC tại tiểu bang NSW rồi du học tại đại học Cambridge, Anh Quốc. Sau đó, làm việc tại bộ ngoại giao Úc và được cử làm đại sứ Úc tại Do Thái khi mới 37 tuổi đời. Ngược lại, các đảng khác chỉ đưa ứng cử viên hạng thường thường vì biết trước sẽ không làm nên cơm cháo gì ở Wentworth.

Cho tới khi một ngôi sao sáng xẹt lên bầu trời Wentworth: một nữ bác sỹ từng làm chủ tịch Y Sỹ Đoàn Úc và lãnh tước AM xông ra ứng cử với tư cách độc lập – thì tình hình đổi khác. Bà Kerryn Phelps, 60 tuổi, không xa lạ gì với chính trường và công luận Úc. Bà từng làm phó thị trưởng thành phố Sydney và rất xông xáo vận động cho lá phiếu ‘YES’ khi chính phủ Úc hỏi ý kiến về chuyện hợp pháp hoá hôn nhân giữa người cùng phái. Chính bà trước đây lấy chồng và có hai con. Sau đó, ly dị và cưới một người cùng phái.

Đảng Tự Do tuyệt vọng

Khi ứng cử viên độc lập Kerryn Phelps xuất hiện với chiếc áo tím thì ghế Wentworth không còn chắc ăn màu lục cho đảng Tự Do nữa. Thăm dò dân ý cho thấy ứng cử viên gà nòi Dave Sharma của đảng Tự Do có thể thất cử trước ứng cử viên độc lập Kerryn Phelps.

Thế là đảng Tự Do lên giây cót vận động: mặt nổi bằng cách đưa ông to bà lớn từ lão tướng John Howard đến đương kim thủ tướng Scott Morrison đến Wentworth. Ông trước kể công đảng Tự Do. Ông sau doạ nếu Wentworth ‘thất thủ’ thì nước Úc lại lâm vào tình trạng bấp bênh. Biết người gốc Do Thái ở Wentworth đông, thủ tướng Scott Morrison không ngại xì tin Úc có thể dời toà đại sứ Do Thái từ Tel Aviv về Jerusalem. Mặt chìm bằng cách chơi bẩn. Bà bác sỹ từng nếm mùi bẩn thỉu trên chính trường nhưng chưa thấy ở đâu thối bằng Wentworth. Khi cuộc tranh cử gần tàn, phe ta thấy thua rõ rệt bèn có ai đó thuộc phe mình (chứ không phải do đảng Tự Do hay ứng cử viên Dave Sharma, à nghen!) gởi email cho bá tánh hô hoán: bà Kerryn Phelps mới mắc HIV nên đã rút lui. Vì quá cận ngày bầu cử nên vẫn còn tên bã trên lá phiếu đó thôi. Vậy thì có bầu cho bã cũng vô ích. Thôi thì đánh số 1 cho Dave Sharma cho tiện việc sổ sách.

Đây là trò bẩn thỉu thôi. Bà Kerryn Phelps vẫn mạnh khoẻ và chẳng hề rút lui. Trong đêm kiểm phiếu bà đã mặc áo thun tím nhún nhảy với người ủng hộ mình. Trong đêm đó, ứng cử viên Tự Do Dave Sharma đã chịu thua. Lúc đầu tưởng bà thắng lớn; nhưng càng đếm phiếu thì khoảng cách giữa bà Kerryn Phelps với ông Dave Sharma càng thu nhỏ lại. Có lúc hai người chỉ hơn nhau 900 phiếu. Hơn nhau 900 phiếu trong tổng số 103,810 cử tri quả là ít ỏi. Theo luật Úc, khi hai ứng cử viên hơn nhau dưới 100 phiếu thì phải đếm lại tất cả phiếu. Khi Cổ Nhuế viết bài thời sự này, khoảng cách hai người ở mức 1,572 phiếu. Dù chưa có kết quả chính thức, người ta đã coi đảng Tự Do đã mất ghế Wentworth rồi.

Cho dù thất trận ở Wentworth, chính phủ Liên Đảng vẫn chưa đổ. Hôm nay ông Scott Morrison vẫn làm thủ tướng nước Úc. Có chăng chính phủ Liên Đảng chỉ trở thành chính phủ thiểu số tại hạ viện. Điều này đã xảy ra nhiều lần tại Úc. Lần mới nhất khi nữ thủ tướng Julia Gillard cầm quyển nhiệm kỳ thứ nhì (2010-2013).

Nguyên do giúp bà Kerryn Phelps đắc cử: cử tri ngán trò ‘đá gà’

Những gì đảng Tự Do mất thì ứng cử viên độc lập Kerryn Phelps thu về. Trong thời gian vận động bầu cử bà bác sỹ này đặt câu hỏi ‘Tại sao ông dân biểu do cử tri Wentworth bầu lại bị đá khỏi ghế thủ tướng?’ Bà hỏi mà không ai trả lời được. Câu hỏi này nói lên tức giận của những người đã từng mất thời giờ xếp hàng trước phòng bầu phiếu đã đánh số 1 cho ông Malcolm Turnbull qua năm lần tổng tuyển cử trước.

Có người đỡ cho ông Scott Morrison mà rằng: Thực ra ở Úc không ai trực tiếp bầu thủ tướng cả. Cử tri chỉ bầu dân biểu. Chỉ có đảng mới bầu thủ tướng mà thôi. Cử tri Wentworth có giàu có hay học thức đến đâu cũng chỉ là.. cử tri ‘quèn’ như các đơn vị khác. Hơn nữa, từ cuộc đảo chánh hạ bệ ông Malcolm Turnbull đến nay, xem chừng tân thủ tướng làm việc trơn tru hơn.

Nhưng người ở đâu vẫn thích ‘gà nhà’ làm thủ tướng hơn. Ông Malcolm Turnbull rất được lòng người ở Wentworth. Đá ông xuống làm cho dân Wentworth đau. Đó là lẽ thường. Rằng xưa khi nữ lưu Altona, Victoria bị đá — người Altona đã từng đau. Và trước đó, người ở vài nơi trên nước Úc từng đau nỗi đau ‘gà nhà’ bị đá văng. Đặc biệt trong mấy năm gần đây, chính trường ở Úc trông như cài sân đá gà. Trong 7 năm gần đây mà đến 4 ông / bà thủ tướng do dân bầu (gián tiếp) đã bị đảng đá. Cái thói ‘đá gà’ ấy làm cho dân Úc ngán ngẩm.

Chính ứng cử viên Dave Sharma (Tự Do) phải thốt lên với đài truyền hình Sky ‘Dân chúng Úc quá ngán chuyện quan lớn đấu đá quá rồi!’ Cử tri ở Wentworth đã thay mặt cho dân chúng Úc thét lên tiếng nói ngán ngẩm này. Ấy vậy, chưa chắc ông to bà lớn nghe. Máu ở Wentworth chưa ráo, lại có tin đồn ông bà chóp bu trong đảng Quốc Gia (The Nationals) rục rịch đá nhau. Lần này ông Barnaby Joyce muốn hất phó thủ tướng Michael McCormack Tin đồn này có căn cứ chứ chẳng chơi và người ta cho rằng ‘đảo chánh nhỏ’ này sẽ diễn ra trước lễ Giáng Sinh năm nay.

Nguyên do giúp bà Kerryn Phelps đắc cử: thương người tị nạn

Kế tiếp, Wentworth là vùng giàu có nhất nhì nếu không phải ở Sydney thì cũng vào hạng đó tại Úc. Cử tri ở đây có học, sống sung túc. Thông thường người được trời ban cho hai điều vừa nói cũng được thêm tấm lòng bao dung. Họ yêu chó mèo và cây cỏ. Cũng dễ mủi lòng trước cảnh khổ của người không được may mắn. Trong số này có tình cảnh của người tị nạn đang bị giam cầm ở đảo vắng. Bà Kerryn Phelps xuất thân từ một bác sỹ toàn khoa và đã từng làm chủ tịch Y Sỹ Đoàn Úc (AMA) nên rất thương cảm cho người bị chính nước Úc đày đoạ ở đảo vắng. Trong thời gian vận động bầu cử, ứng cử viên độc lập này đòi chính phủ Úc nương tay với người tị nạn.

Nữ bác sỹ Kerryn Phelps cho biết nếu được cử tri Wentworth phái bà đi Canberra làm dân biểu thì bà sẽ đòi chính phủ đưa ngay trẻ em tị nạn đang bị giam ở đảo Nauru về đất liền. Bà Kerryn Phelps không lạm dụng cành khổ của trẻ em tị nạn để hốt phiếu. Bà chỉ là một trong 60,000 người ký tên đòi chính phủ nhân đạo Úc đưa ngay trẻ em tị nạn ra khỏi đảo vắng. Không biết có vì học được bài học ở Wentworth, ngay trong ngày thứ Hai sau khi Wentworth ‘thất thủ’ chính phủ Liên Đảng đã chuyển 11 trẻ em từ Nauru về Úc chữa bệnh.

Ở Nauru có 652 người tị nạn bị giam.Trong số này có 137 trẻ em. Đây là số người còn lại sau khi 276 người được định cư tại Mỹ hồi năm ngoái. 625 người này có thể ở đây cho tới..’mục đảo’ vì họ từ Iran và Somalia đến. Không nước nào mở lòng nhận tị nạn từ hai nước này. Mới nhất New Zealand ngỏ ý nhận 150 người từ Nauru nhưng Úc cho chịu vì sợ người tị nạn mượn đường New Zealand để vào Úc Trong tuần qua, thủ tướng Scott Morrison cho biết có thể thả người tị nạn ở Nauru đi New Zealand với một điều kiện. Đó là quốc hội Úc phải ra luật cấm số người này không bào giờ được đạt chân lên nước Úc — dù du lịch hay làm ăn buôn bán cũng không. Dự luận này đã có từ năm 2016 nhưng bị đảng Lao Động và đảng Xanh vin cớ quá bất nhân nên chống. Nghe đâu, hôm qua hôm kia gì đó, đảng Lao Động không chống nữa. Vậy là ít nhất 150 cuộc đời tị nạn được cứu. Thuyền nhân ở Nauru được cứu nhưng tất cả thuyền nhân khác đến Úc sau tháng Bảy năm 2013 coi như không bao giờ được đặt chân lên đất nước phước đức này. Mới nhất, thtuong Scott Morrison lại đổi ý. Ổng muốn số người kia định cư ở Mỹ mà không phải ở New Zealand. Đời thật có nhiều khúc quanh…

Nguyên do giúp bà Kerryn Phelps đắc cử: nâng niu địa cầu

Bên cạnh tỏ ý chán ngán trò đá gà và đòi chính phủ đối xử nhân đạo hơn với người tị nạn, ứng cử viên độc lập Kerryn Phelps còn đụng chạm đến một chuyện từng giết chết sự nghiệp chính trị của bốn thủ tướng của Úc: Kevin Rudd, Julia Gillard, Tony Abbott và Malcolm Turnbull. Hiện nay, ông Scott Morrison cũng chưa đưa được giải pháp thoả đáng. Đó là chuyện thời tiết thay đổi.

Thời tiết thay đổi là vấn đề sinh tử của địa cầu mà chưa ai tìm ra phương đối phó. Có người chối bặt – như cựu thủ tướng Tony Abbott. Ông này đòi Úc rút khỏi thoả thuận ở Paris năm 2015 (mà chính ổng đặt tay ký). Nguyên thủ tướng Kevin Rudd tính chuyện đói phó bằng cách mở ra cái chợ cho các công ty đổi chác quyền thải thán khí cho nhau thì bị bà Julia Gillard đá văng. Bà Julia Gillard thay thế ‘cái chợ’ khó hiểu của Kevin Rudd bằng thuế hầm mỏ. Thuế này trở thành con dao cho ông Tony Abbott giết chết bà Julia Gillard. Trong những tháng cuối cùng ở Canberra, ông Malcolm Turnbull muốn nối vấn đề thời tiết thay đổi với giá điện. Ỗng nặn ra xấp giấy có tên là ‘National Energy Guarantee’. Nhưng thấy khó qua phà thượng viện nên ông Malcolm Turnbull co vòi lại và bị… bức tử.

Hiện thời, thủ tướng Scott Morrison tránh né vấn đề thời tiết thay đổi bằng cách cho rằng mình chỉ lo kiềm giá điện, giá ga lại. Nói thế có thể làm hài lòng rất đông người phải trả biu ở Úc. Nhưng ở Úc còn có những người không nặng gánh khi trả biu mà cũng rất nâng niu bầu khí quyển này. Họ ở Wentworth (và những vùng giàu có).

Đáng lo cho đảng Tự Do là cử tri giàu có ở Wentworth đã lên tiếng về chuyện thời tiết thay đổi vào thứ Bảy vừa qua và e rằng cử tri nhiều đơn vị khác cũng sẽ lên tiếng như thế khi có tổng tuyển cử. Theo lẽ thường, tổng tuyển cử lần tới sẽ được tổ chức trong vòng 6 tháng nữa. Một lần nữa, chuyện nắng mưa thất thường trở thành đề tài vận động tranh cử. Ông Scott Morrison cố tình tránh né khi lôi di dân làm vật tế thấn bằng cách đổ thừa cho di dân mang mạng kẹt xe vào thành phố lớn. Ổng tính ngăn cản di dân làm lại cuộc đời ở Sydney và Melbourne mà không tính chuyện xây dựng đủ tiện nghi công cộng để mở rộng Sydney và Melbourne ngang tầm với những New York, Los Angeles hay Tokyo.

Sau Wentworth sẽ là Warringah?

Có thể ba vấn đề do bà dân biểu (đắc cử) Kerryn Phelps nêu ra tại Wentworth làm cho đảng Tự Do phải chấn chỉnh lại chính sách. Bằng không, nhiều ghế rất chắc ăn như Wentworth có thể bị đốn chưn. Trong đó, người ta chờ một ứng cử viên ngang tầm với bài Kerryn Phelps hạ gục võ sỹ Tony Abbott ở Warringah.

Cổ Nhuế

 

Be the first to comment

Leave a Reply