Châu Nhuận Phát, nghệ sĩ “nghèo” nhất sẽ bị điểm âm?

Một nghệ sĩ nổi tiếng, tôi cũng muốn gọi anh là MỘT NGHỆ SĨ THỰC THỤ khi đọc tin mới, anh tuyên bố dành toàn bộ tài sản, 714 triệu USD cho từ thiện. Khán giả Việt Nam chắc còn nhớ anh, yêu thích anh với vai Lý Mộ Bạch trong phim “Ngoạ hổ tàng long”. Bốn năm trước, anh bày tỏ chính kiến ủng hộ phong trào dù vàng đòi dân chủ ở Hồng Kông. Tháng 10/2014, trước tin anh bị cấm đóng phim ở đại lục, nhà báo hỏi cảm nghĩ của anh, anh cười, trả lời nhẹ nhàng, thì mình kiếm tiền ít đi chút chứ có sao.

Nói về việc cho hết gia sản cho xã hội, anh nói với trang web phim Jayne Stars: “Mơ ước của tôi là sống hạnh phúc và được sống như một người thường. Điều khó nhất trong đời không phải là kiếm được bao nhiêu tiền. Điều khó nhất là làm sao để con người có được một cuộc sống đơn giản, thanh thản đầu óc”.

Liệu anh muốn vậy mà có được vậy?

Đọc các phát biểu của anh, tôi đâm lo cho anh. Đâu có lẽ anh chỉ bị giảm thu nhập vì bị cấm đóng phim? Đâu dễ sống đơn giản, thanh thản đầu óc khi mà “định mệnh” là công dân Trung Quốc, tất tần tật ai cũng sẽ bị cho điểm “chỉ số tín nhiệm”? Điều chắc chắn là chỉ đôi năm tới, anh bị cho điểm âm và chỉ còn có thể đi bộ, ăn ở quán bình dân và bị hạn chế mọi giao tiếp và giam lỏng đâu đó như chuyện đang xảy ra với 9 triệu công dân TQ thử nghiệm cho điểm tín nhiệm.

Điểm (chỉ số) “tín nhiệm xã hội” là gì? Đó là loại chỉ số điểm được Trung Quốc công bố lần đầu tiên vào năm 2014 yêu cầu người dân phải làm theo ý của lãnh đạo : “giữ được lòng tin là vinh quang và làm mất lòng tin là sự hổ thẹn” – tài liệu chính thức của chính phủ. Đây là một chương trình quy mô toàn quốc. Cho điểm tín nhiệm xã hội bằng cách nào? Hệ thống khổng lồ 400 triệu camera trên toàn quốc hoạt động 24/24 sẽ nhận diện gương mặt từng người, ghi lại tất cả hành vi họ nơi công cộng và hành vi trên internet, hành vi chi tiêu qua các mạng thanh toán…Trung Quốc dự kiến sẽ hoàn thành việc đánh chỉ số xếp hạng hơn 1,3 tỉ công dân của họ vào năm 2020.

Trung Quốc gần đây đã bắt đầu trừng phạt những người có điểm số tín nhiệm xã hội thấp bằng cách hạn chế sự đi lại. 9 triệu người có điểm số thấp đã bị cấm mua vé các chuyến bay nội địa, theo Channel News Asia. 17 người không thực hiện nghĩa vụ quân sự năm ngoái đã bị cấm học đại học, bị từ chối khi xin học trung học cũng như không được tiếp tục học, theo tờ Beijing News. Các công dân có điểm tín nhiệm xã hội thấp cũng không thể đăng ký cho con em mình học ở các trường tư thục cao cấp. Các cá nhân “đánh mất lòng tin” sẽ bị cấm làm quản lý trong các công ty nhà nước và các ngân hàng lớn.

Theo nhà báo Rachel Botsman của tạp chí Wired, những công dân xấu sẽ bị nêu tên hoặc liệt kê vào “danh sách đen”. Một thông báo vào năm 2016 của chính phủ Trung Quốc cho thấy các công ty được khuyến cáo tham khảo danh sách đen trước khi thuê hoặc ký hợp đồng với nhân viên mới.

Li Xiaolin, một luật sư được đưa vào danh sách năm 2015 đã không thể mua vé máy bay để đi công tác. Anh ta cũng không được chấp thuận làm thẻ tín dụng…

                                                         Mỗi công dân đều có một mã số và chỉ số tín nhiệm.

Thông tin lạ mà quen?

Qua báo chí, ta cũng vừa đọc được tin mới công khai thế này: Theo Tân Hoa xã ngày 19/10, Ông Lỗ Vĩ, người lãnh đạo cơ quan quản lý mạng của TQ, tức chỉ huy cuộc tổng kiểm duyệt internet ở nước này, bị quy đã nhận tội ăn hối lộ hơn bốn triệu đô la. Ông Lỗ, năm nay 58 tuổi, nhận tội trước tòa hôm thứ Sáu tuần qua, sau khi bị cơ quan công tố buộc tội lạm dụng quyền lực trong thời gian 15 năm giữ các vị trí khác nhau trong chính phủ. Cơ quan công tố tại tòa trung thẩm ở thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang nói rằng trong thời gian từ 2002 đến cuối 2017, ông Lỗ đã nhận tài sản bất hợp pháp từ các cơ quan nhà nước và từ các cá nhân, trị giá trên 32 triệu nhân dân tệ (4,6 triệu đô la), kết luận của bản tin Tân Hoa Xã.

Ra vậy. Cho điểm tín nhiệm từng công dân, soi đến tận cùng hành vi tiêu dùng, ăn ngủ, học hành, làm việc, vui chơi… của mỗi công dân, nhưng vẫn luôn có vùng cấm dành cho các quan, các nhà quản lý, họ vẫn là bất khả xâm phạm cho đến khi… chịu hết nổi. Ông Lỗ Vĩ nằm ngoài 9 triệu dân tự nguyện tham gia cuộc chấm điểm “chỉ số tín nhiệm”, từ năm 2014 bắt đầu cho điểm “chỉ số tín nhiệm” đến 2017, thực tế này đã chứng minh ý nghĩa, thực chất của cuộc cho “điểm tín nhiệm” toàn dân chăng?

Vũ Kim Hạnh

 

Be the first to comment

Leave a Reply