Đừng coi thường Jong-un!

Nhiều diễn biến liên tục trong mấy ngày qua cho thấy không còn nghi ngờ gì nữa, cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Hoa kỳ Donald Trump và lãnh tụ CS Bắc Hàn Kim Jong-un sẽ tiến hành như dự tính là vào ngày 12/6/2018 tới đây!

Hôm 4/6, Tổ Chức Hàng Không Dân Sự Quốc Tế (ICAO) loan báo những biện pháp sẽ được áp dụng để thắt chặt an ninh trên không phận Singapore. Theo thông tấn xã Reuters, ICAO cho biết “trong ba ngày 11, 12 và 13/ 6 tất cả mọi phi cơ đến phi trường quốc tế Changi của Singapore phải giảm tốc độ và tuân thủ một số quy định trong việc sử dụng phi đạo vì “lý do an ninh quốc gia”. Thông báo này của ICAO cũng được Cơ quan quản trị Hàng không Liên bang Hoa Kỳ – FAA đưa ra. Ngoài ra, ICAO còn khuyến cáo rằng phi trường quân sự Paya Lebar Air Base của Singapore, là phi trường thường được các Tổng thống Mỹ sử dụng khi tới Singapore, cũng sẽ bị phong tỏa trong thời gian này.

Vẫn theo Reuters, ngay cả trước và sau ngày họp thượng đỉnh, từ 10 đến 14/06, chính phủ Singapore sẽ áp dụng biện pháp kiểm soát an ninh đặc biệt ở 1 số khu vực, trong số đó có khu trung tâm nơi có Tòa đại sứ Hoa Kỳ, một số khách sạn lớn, và hòn đảo Sentosa ở phía nam Singapore, nơi đã được xác nhận là địa điểm diễn ra cuộc thượng đỉnh này.

Đảo Sentosa, theo tiếng Mã Lai, có nghĩa là “Thanh Bình”, là hòn đảo lớn thứ tư của Singapore, nối liền với đất liền bằng một chiếc cầu dài 700 mét. Các cơ quan truyền thông quốc tế trích dẫn thông báo của chính phủ Mỹ rằng “ cuộc họp thượng đỉnh Donald Trump – Kim Jong Un sẽ diễn ra tại khách sạn Capella trên đảo Sentosa”.

Thông tấn xã Toàn Hợp –Yonhap- của Nam Hàn cho biết các chuyên viên của 2 phía Hoa Kỳ và CS Bắc Hàn phụ trách phần nghi thức của cuộc họp thượng đỉnh đã gặp nhau tại khách sạn sang trọng này để phối hợp chuẩn bị cho chương trình đến từng chi tiết tỉ mỉ nhất (kể cả những việc sắp xếp vị trí mỗi người của hai bên, tính toán mọi diễn biến sít sao từng phút …). Có tin nói Tổng thống Mỹ sẽ ở tại khách sạn Shangri-La, còn lãnh tụ CSBH có thể ở khách sạn Fullerton hoặc St. Regis.

Trong lúc công việc chuẩn bị tổ chức diễn ra ráo riết tại Singapore, thì hôm Thứ Tư, giới chức ngoại giao cao cấp CSBH và Mỹ đã có cuộc họp lần thứ sáu tại Bàn Môn Điếm (tính từ ngày 27/5), để thảo luận về lịch trình của cuộc đối thoại Trump – Kim, với nội dung chính là vấn đề “phi hạt nhân hóa Bắc Hàn” và “bảo đảm an ninh của Hoa Kỳ đối với chế độ Bình Nhưỡng”. Dự cuộc họp này phía CSBH có Tứ trưởng ngoại giao Choe Son Hui và phía Mỹ có Đại sứ Hoa Kỳ tại Philippines, Sung Kim. (Đại sứ Sung Kim là người gốc Hàn từng là đặc phái viên của Mỹ trong các kỳ đàm phán 6 bên về vấn đề phát triển khả năng nguyên tử của CSBH trước đây).

Điểm lại những thay đổi đến chóng mặt của 2 phe Hoa Kỳ và CSBH, giới quan sát quốc tế cho rằng “cả Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh tụ CSBH Kim Jong-un đều cho thấy họ là 2 tay đánh phé có hạng –nếu không nói là thượng hạng!

-Ngày 10/5, TT Trump đơn phương tuyên bố sẽ gặp Kim Jong-un tại Singapore vào ngày 12/6

-Hai ngày sau, ngày 12/5 CSBH tuyên bố pháo bỏ khu thí nghiệm nguyên tử

-Ngày 16/5 sau khi Cố vấn ANQG Hoa Kỳ, John Bolton tuyên bố “CSBH phải thực thi lời hứa phi hạt nhân hóa nếu không muốn gặp số phận như Lybia” CSBH giận dữ đe dọa sẽ bỏ họp thượng đỉnh.

-Ngày 18/5: TT Trump gián tiếp chứng minh: không dính dáng gì tới lời của Bolton” với tuyên bố “không thúc đẩy việc phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên theo mô hình Libya”

-Ngày 20/5, khi CSBH vẫn tiếp tục giữ thái độ tức giận về Bolton, Trump nói “trừ phi Mỹ đạt được một số điều kiện nhất định… nếu không sẽ không họp hành gì hết”

-Ngày 24/5, TT Trump gửi thư cho Kim Jong-un hủy bỏ kỳ họp thượng đỉnh với lý do CSBH có thái độ “giận dữ điên cuồng và công khai thù địch”.

Hơn thế, trong lá thư gửi Kim Jong-un, Trump còn nửa kín nửa hở đe dọa rằng kho vũ khí nguyên tử của Hoa Kỳ “mạnh và dồi dào tới mức” ông ta cầu xin Thượng Đế đừng để ông ta phải dùng tới!

-Đối lại, sau khi nhận lá thư này, đích thân Kim Jong-un gọi điện thoại mời Tổng thống Nam Hàn, đến gặp tại phía Bắc đường biên giới hai miền để trấn an Nam hàn rằng “Jong-un vẫn quyết tâm để cuộc họp thượng đỉnh Singapore với Donald Trump được diễn ra tốt đẹp”.

-Thế rồi, sang ngày 1/6 Donald Trump tuyên bố kỳ họp thượng đỉnh ở Singapore được nối lại, ngay sau khi tiếp phái viên cao cấp của CS Bắc Hàn, tướng Kim Yong-chol tại Hoa Thịnh Đốn.

Về chuyện này thì mới đây Luật sư của TT Trump, cựu Thị trưởng New York Rudy Giuliani, nói rằng “sau khi TT Trump tuyên bố hủy bỏ thì lãnh tụ CS Bắc Hàn đã ‘van xin’ Mỹ tiếp tục kế hoạch cho cuộc họp thượng đỉnh”. Phát biểu tại một cuộc hội thảo đầu tư tại Israel, Rudy Giuliani nói “lập trường cứng rắn của ông Trump đã buộc Bình Nhưỡng phải chùn tay”.

Hiện nay chưa thấy CS Băc Hàn có phản ứng gì về lời tuyên bố này cả.

Câu hỏi mà ai cũng háo hức trông đợi ở cuộc họp thượng đỉnh vào ngày 12/6 tới đây ở Singapore giữa TT Hoa Kỳ và lãnh tụ CSBH là “hai ông trùm này có thể nói chuyện được với nhau đến mức độ nào, khi cho tới nay, Washington vẫn đòi Bình Nhưỡng phải từ bỏ “hoàn toàn” kho vũ khí hạt nhân trong khi Bình Nhưỡng chắc chắn là không ngây thơ để tin vào lời nói của một người chuyên nói trắng thành đen, chuyên đổi ý như thay áo. (Trong cuộc họp báo tại Hán Thành sau khi gặp gỡ Kim Jong-un về, Tổng thống Moon Jae-in nói, lãnh tụ Bắc Hàn vẫn tỏ ý bán tín bán nghi về lời hứa của Hoa Kỳ sẽ bình thường hóa quan hệ và bảo đảm tuyệt đối sự tồn tại của chế độ Bình Nhưỡng”.

*

Thế nhưng dù chưa chắc kết quả sẽ đạt được thế nào đi nữa thì có nhiều lý do để cả CS Bắc Hàn lẫn Hoa Kỳ cùng thật sự mong muốn cuộc đối thoại trực tiếp đầu tiên giữa 2 lãnh tụ diễn ra tốt đẹp.

Thứ nhất, cả Trump lẫn Jong-un đều cùng muốn “đi vào lịch sử” khi hình ảnh Tổng Thống Mỹ và lãnh tụ CS Bắc Hàn bắt tay tại Singapore, mở ra hứa hẹn “đem lại hòa bình cho khu vực và cho cả thế giới”.

Nhiều nhà quan sát chiến lược quốc tế cho rằng, đối với TT Hoa Kỳ thì Trump coi cuộc họp thượng đỉnh này là một thắng lợi lớn về mặt ngoại giao trên trường quốc tế, nhất là khi chính sách đối ngoại của Tòa Bạch Ốc với cách đàm phán của ông ta theo kiểu con buôn, đôi khi tới mức thô bạo đã và vẫn đang bị chỉ trích kịck liệt.

Tuy nhiên rất nhiều người cho rằng qua cuộc họp này thì lãnh tụ CS Bắc Hàn Kim Jong-un mới là người hoàn toàn được lợi thế, cho dù kết quả có ra sao đi nữa thì ông ta vẫn chỉ từ “lời tới lời”!

Ngay việc Tổng Thống Hoa Kỳ chấp nhận ngồi vào bàn đối thoại trực tiếp với lãnh tự CSBH đã là một thắng lợi hết sức mỹ mãn về phương diện ngoại giao, vì qua đó, Bình Nhưỡng có thể tạm an tâm không lo nguy cơ bị Mỹ “đánh phủ đầu”. Ngoài ra, với cuộc họp này, nay CS Bắc Hàn ở vào vị thế được – không chỉ Hoa Kỳ mà cả cộng đồng quốc tế- mặc nhiên công nhận là một quốc gia có sức mạnh nguyên tử trong tay!

Ở vị trí đó, dường như Kim Jong Un nay không còn mặc cảm gì -kể cả trong cuộc đối thoại với Trung Cộng- với 2 lần hội đàm với Chủ tịch Trung Cộng Tập Cận Bình trong hai tháng qua, trước và sau khi gặp Tổng thống Nam Hàn.

Với cuộc họp thượng đỉnh, CS Bắc Hàn còn yên tâm với triển vọng có lợi thế quan trọng khác sắp mở ra cho Bình Nhưỡng là viễn cảnh cộng đồng quốc tế -đứng đầu là Mỹ- ngưng gia tăng, và có thể từng bước hạ giảm các biện phám cấm vận kinh tế đối với Bắc Hàn. Nên nhớ “vực dậy nền kinh tế Bắc Hàn” luôn là mục tiêu quan trọng thứ nhì mà Kim Jong-un nhắm tới sau khi đã thành công trong việc trang bị vũ khí hạt nhân. Muốn xây dựng kinh tế, Bình Nhưỡng chỉ có thể trông cậy ngay trước mắt vào người anh em đồng bào nhưng đối lập về chủ nghĩa là Nam Hàn!

Về mục tiêu này, hiện Kim Jong-un đang có một điểm tựa hết sức quý báu là Tổng thống Đại Hàn Dân Quốc Moon Jae In, người chủ trương đường lối ôn hòa, theo chính sách “Ánh Dương” của Tổng thống tiền nhiệm Kim Đại Trọng, chủ động đưa tay thân thiện chào đón Bắc Hàn! (Nhiều nhà quan sát quốc tế và cả Nam hàn nhận xét rằng, trogn tình thế đứng giữa 2 kẻ nắm quyền lực và sức mạnh quân sự nguy hiểm nhưng cùng có tính khí thất thường chuyên làm thiên hạ sửng sốt và ngỡ ngàng là Trump và Jong-un; Tổng thống Moon Jae-in loay hoay với ước mong “làm hết sức để tránh cho đất nước phải rơi vào một cuộc chiến, mà rất có thể là một cuộc chiến tranh nguyên tử” vô cùng nguy hiểm và tàn khốc! Ngay chính Kim Jong-un cũng biết điều đó và còn thừa biết rằng , ngay lúc này ông ta có được một thời gian quý giá tới 5 năm được nói chuyện với nhà lãnh đạo Nam Hàn có đầu óc ôn hòa, chủ trương bắt tay với mình (trừ phi có biến cố đảo chính bất thường). Nếu bỏ lỡ cơ hội lần này, không có gì bảo đảm với Kim Jong-un là người kế vị Tổng thống Moon Jae In cũng sẽ có đường lối thân thiện với Bình Nhưỡng như thế!

Cuối cùng, riêng về mặt đối nội, với người dân Bắc Hàn, Kim Jong-un cần có cuộc họp thượng đỉnh này để chứng minh với họ rằng, đúng như đường lối “lãnh đạo anh minh, tài tình” của mình đề ra “giờ đây, thế giới không còn ai có thể coi thường Bắc Hàn như lâu nay Tây phương vẫn coi là một đất nước lạc hậu, liên miên bị mất mùa, đói kém”.

Một số nhà quan sát cho rằng, với các diễn biến hiện tại, thượng đỉnh Singapore ngày 12/6/2018 sẽ diễn ra nhưng chuyện “hoàn toàn phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên lại là một vấn đề gai góc nằm ở một hồ sơ khác.

Có thể nói, đối với cả Trump lẫn Jong-un thì giờ đây “Cứ gặp nhau đã rồi tính tiếp”, mặc dù cuộc gặp mặt đầu tiên được 2 bên cùng nói là “chủ yếu sẽ bàn về vấn đề phi hạt nhân hóa, tức là giải trừ kho vũ khí nguyên tử của CSBH, điều kiện để Hoa Kỳ bãi bỏ các biện pháp cấm vận”. Cho tới nay, Hoa Kỳ vẫn đòi hỏi tiến trình giải trừ hạt nhân của CSBH phải là “hoàn toàn, có thể kiểm chứng được và không thể đảo ngược”, đổi lại Mỹ cam kết là sẽ đưa ra những bảo đảm về an ninh cho Bình Nhưỡng.

Kim Jong-un cho tới nay vẫn tuyên bố muốn tiến đến “ phi hạt nhân hóa bán đảo Triều Tiên”, nhưng sẽ làm theo từng giai đoạn và Bình Nhưỡng từng nhiều lần nói rõ là cương quyết sẽ không giải trừ vũ khí một cách “đơn phương”.

Vì lập trường hai bên còn nhiều khác biệt như vậy, các nhà phân tích thời sự cho rằng khi gặp nhau vào tuần tới, Donald Trump và Kim Jong-un cùng lắm sẽ ra được một tuyên bố chung, với cam kết là sẽ tiếp tục làm việc để đạt đến một thỏa thuận về chương trình vũ khí hạt nhân của CS Bắc Hàn!

Ngay cả việc cho dù tại cuộc họp thượng đỉnh Singapore, lãnh tụ CSBH có đồng ý cam kết giải trừ kho vũ khí hạt nhân theo đúng yêu cầu của Mỹ thì trên thực tế tiến trình này cũng sẽ kéo dài nhiều năm và sẽ rất phức tạp. Chương trình vũ khí nguyên tử của Bình Nhưỡng phần lớn vẫn hoàn toàn được giữ bí mật, cho nên -theo các nhà phân tích- việc kiểm kê, tháo dỡ và kiểm tra sẽ nhất định không phải là chuyện dễ dàng. Đó là chưa kể đến kho hỏa tiễn tầm trung và tầm xa mà Bắc Hàn đã phát triển từ nhiều năm qua. Những chi tiết của tiến trình phi hạt nhân hóa sẽ phải được thảo luận trong nhiều cuộc họp tiếp theo giữa hai nước, nếu có; và cả trogn các cuộc họp đa phương và có thể cần có cả sự can dự của Cơ quan Nguyên tử Năng LHQ!

Ngay chính Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố với báo chí Mỹ hôm Thứ Sáu tuần trước rằng “ sẽ không đến (Singapore) để ký một cái gì đó vào ngày 12/6 (mà) sẽ chỉ bắt đầu một tiến trình.”

Tiến trình ấy có thể gồm cả vấn đề mối quan hệ tương lai giữa Bình Nhưỡng với Hán Thành! Vì (tuy chưa có bất cứ một xác nhận nào), rất có thể Tổng thống Nam Hàn Moon Jae In cũng sẽ đến Singapore kỳ này, nên giới quan sát phỏng đoán rằng , Donald Trump và Kim Jong-un có thể sẽ bàn về việc ký kết một hiệp ước hòa bình để chính thức chấm dứt tình trạng chiến tranh giữa hai miền, hai nước Nam –Bắc Hàn đã kéo dài suốt từ đầu thập niên 1950 tới nay! Như vậy thì ít ra đây sẽ kết quả cụ thể mà ông Trump có thể đưa ra để chứng minh với dân Mỹ rằng cuộc họp thượng đỉnh ở Singapore không phải là vô ích, và ông ta là Tổng thống Hoa Kỳ đi vào lịch sử là người góp phần quyết định kết thúc cuộc chiến Triều Tiên!

*

Về cuộc họp thượng đỉnh sắp tới tại Singapore, có thể nói, tới lúc này, Nhật Bản có mối lo lớn nhất về tương lai an ninh của mình!

Thủ tướng Nhật trong suốt mấy tháng nay đã ráo riết tìm cách thuyết phục Tổng thống Mỹ đừng quên mối an nguy của đồng minh số một của Hoa Kỳ tại Á châu trong tiến trình tìm một thỏa thuận lịch sử với lãnh tụ CS Bắc Hàn.

Mục tiêu đó sẽ chính là chủ đề chính trong cuộc gặp gỡ Donald Trump-Shinzo Abe tại Tòa Bạch Ốc hôm Thứ Năm 7/6. Trên đường sang Canada dự hội nghị thượng đỉnh nhóm G7, Thủ tướng Nhật sẽ ghé Bạch Cung chỉ khoảng hai tiếng đồng hồ để một lần nữa nhắc lại với Tổng thống Trump khi đối thoại với Kim Jong-un tại Singapore đừng quên Nhật Bản nằm trong tầm hỏa tiễn của Bình Nhưỡng!

Nhiều chính khách và chuyên viên ngoại giao Nhật tin chắc là Mỹ hiểu rõ như thế nhưng Tokyo vẫn lo ngại Tổng thống Trump vì mục đích “chinh phục cử tri Mỹ trong mùa bầu cử giữa nhiệm kỳ” sắp diễn ra sẽ tìm một thỏa thuận với Kim Jong Un để chứng minh thành tích bảo vệ an ninh Mỹ trước đã, mà đặt Nhật Bản vào tầm sát hại của kho hỏa tiễn và đầu đạn nguyên tử của Bắc Hàn!

Ngoài ra có thể Thủ tướng Nhật cũng đặt kỳ vọng vào thượng đỉnh Mỹ-Bắc Hàn để giải quyết một vấn đề quan trọng khác, mối quan tâm hàng đầu của công luận Nhật, là số phận của các công dân Nhật Bản đã bị CS Bắc Hàn bắt cóc trong thập niên 1970.

Chính phủ Nhật Bản đã tuyên bố khuyến cáo trước là “ Nhật sẽ không trợ giúp bất cứ điều gì cho CS Bắc Hàn nếu ba vấn đề này không được giải quyết.

*

Như vậy sau nhiều năm bị cô lập, từng bị gọi là “côn đồ”, là “kẻ mạt hạng’giờ đây Kim Jong-un đã và đang từng bước cho thấy vị thế đang lên như một lãnh tụ quốc tế được trọng vọng, hay cách khác “một tay chơi có hạng đầy quyền lực”. Với Donald Trump, Moon Jae-in và Tập Cận Bình ; thêm Bashar al-Assad và Vladimir Putin, lần lượt các lãnh tụ Hoa Kỳ, Trung Cộng, Nam Hàn, Syria và Nga đều đã gặp hoặc đang muốn sắp xếp gặp Kim Jong-un trong năm nay.

Theo nghĩa đen, các lãnh tụ thế giới “đang xếp hàng để được gặp Kim Jong-un”. Mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa mời Kim Jong-un đến Vladivostock vào tháng Chín và Tổng thống Syria Bahsar al-Assad nói cũng muốn thăm Bình Nhưỡng.

Những gì đã và đang diễn ra trong mối quan hệ giữa CSBH và thế giới đã hoàn toàn khác hẳn khi Kim Jong-un xuất hiện trên bàn cờ thế giới năm 2010, như một người thừa kế non nớt, hoàn toàn lạ mặt.

Kim Jong-un rất có thể đã tự kết luận với mình rằng cách duy nhất để bảo đảm thành công trên mặt trận ngoại giao là phải “leo thang tối đa để rời từ từ xuống thang… Bắc Hàn phải tự đưa mình đến bàn đàm phán quốc tế trong vị thế đầy sức mạnh.”

Thế nhưng khi đó chắc Kim Jong-un không thể ngờ tới việc sẽ được gặp Tổng thống Hoa Kỳ, mục tiêu ngoại giao hàng đầu mà ngay cả cha mình, Kim Jong-il cũng từng nhắm tới.

Nếu quả thật như vậy thì Kim Jong-un là người không thể bị coi thường!

Phạm Thạch Hồng

Be the first to comment

Leave a Reply