GIÓ ĐÃ XOAY CHIỀU

Có thể nói cả thế giới đã bị các nước Châu Âu thống trị từ năm 1497 khi Vasco da Gama dẫn đầu các đoàn thuyền thám hiểm băng qua đại dương và đến bến bờ Á Châu. Kể từ đó cho đến nay hơn 500 năm Châu Âu coi như đã buộc cả thế giới trong đó có Á Châu phải tuân theo những luật chơi của họ.

Nhưng dường như thời thế đã thay đổi, gió đã xoay chiều. Mọi người nếu có một chút quan sát đều thấy rằng thế kỷ 21 là thế kỷ bắt đầu những kỷ nguyên vươn lên của Á Châu. Nói một cách không sợ sai lầm rằng tổng thống Hoa Kỳ hiện nay là Donald Trump là một hiện tượng phản ảnh khuynh hướng co cụm lại, thu hẹp lại phạm vi quyền  lực của Hoa Kỳ và Châu  Âu trước đà lớn mạnh của Châu Á. Cho nên ông  Trump đúng ra chỉ là sản phẩm của thời cuộc chứ không phải là người tạo ra thời cuộc. Nhưng ông Trump sẽ đẩy nhanh tiến trình co cụm lại của Hoa Kỳ và phương Tây.

Hiện tượng đầu tiên mà thế giới chứng kiến là quyền lực chính trị của phương Tây ở Châu Á ngày càng yếu kém một cách thảm hại. Sau 500 năm thống trị thế giới, Hoa Kỳ và phương Tây đang chứng kiến từng ngày một  Châu Á vươn lên mạnh mẽ với những tiến bộ to lớn về kinh tế , kỹ thuật và quân sự trong 5 thập niên vừa qua. Sức mạnh kinh tế và quân sự của Châu Á khiến quyền lực của Hoa Kỳ và phương Tây tại khu vực này ngày càng suy yếu.

Khuynh hướng này đặt các chính trị gia Hoa Kỳ và Châu Âu trước một câu hỏi lớn là liệu Hoa kỳ và Châu Âu chấp nhận vai trò thống trị thế giới của Á Châu từ thế kỷ 21, hay Hoa Kỳ và Châu Âu phải  làm tất cả mọi cái để giữ vững vai trò thống trị của mình, hay ít nhất là cũng tìm cách duy trì các luật chơi trên một sân chơi mới do Châu Á lãnh đạo.

Nhiều người cho rằng thế giới sẽ đi vào một kỷ nguyên u ám, dân chủ và nhân quyền sẽ thoái trào nếu để cho Châu Á thống trị thế giới. Một số người khác thì cho rằng sự vươn lên của Châu Á không hẳn khiến Châu Á trở thành lãnh đạo của thế giới. Sự vươn lên của châu Á hiện tại chỉ có nghĩa là thế giới lưỡng cực trở nên bình đẵng hơn giữa Âu và Á.

Nhưng cũng có nhiều người cho rằng thế giới hiện nay là một thế giới đa cực, không có một trọng tài nào đủ quyền lực để duy trì sự ổn định trên sân chơi và vì thế thế giới trở nên bất ổn hơn và nguy hiểm hơn vì chẳng ai chịu nghe ai cả.

Điểm khác biệt khiến thế giới trở nên nguy hiểm hơn là Châu Á trở nên hùng mạnh hơn nhưng không có sự thống nhất về quyền  lực như Hoa Kỳ và Châu Âu. Quan trọng nhất là tình hình tham ô hối lộ tại Châu Á rất nặng nề ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức mạnh của các siêu cường như Trung Quốc, Ấn Độ. Giữa Ấn Độ và Trung Quốc sự khác biệt là dân chủ và phi dân chủ, nhưng sự đồng nhất là tình trạng tham ô hối lộ nghiêm trọng.

Châu Á sẽ vươn lên mạnh hơn và nhanh hơn nếu Hoa Kỳ rút nhanh hơn với tổng thống Donald Trump. Những quyết định hiện tại của Hoa Kỳ về vai trò và thời gian còn lại của Hoa Kỳ ở Châu Á sẽ dẫn đến những sự thay đổi quan trọng tại Châu Á và cục diện cả thế giới. Những  khoảng trống quyền lực khi Hoa Kỳ và phương Tây rút đi sẽ được điền thế bởi những siêu cường mới ở Châu Á mà hàng đầu là Trung Quốc.

Có thể nói rằng, hiện tại,nếu Hoa Kỳ vẫn còn mong muốn duy trì quyền lực và luật chơi của họ ở Châu Á, họ vẫn có thể có cách duy trì vị trí và quyền lực của họ. Tuy nhiên trong khi Hoa Kỳ đang tìm cách thu hẹp phạm vi quyền lực của mình từ từ, thì Châu Âu đang nhanh chóng biến mất trên sân khấu chính trị thế giới. Việc Anh Quốc rút khỏi liên minh Châu Âu chỉ là hiện tượng nổ lực tự cứu mình khi con tàu đang chìm. Việc Anh Quốc rút khỏi Liên Minh Châu Âu không có nghĩa là nước Anh sẽ tiếp tục tồn tại như là một lực lượng chính trị đầy quyền lực của thế giới.

Hòn đá tảng an ninh của Châu Âu là NATO đang suy yếu nghiêm trọng với sự cắt giảm ngân sách quân sự quan trọng của Pháp và Anh trong vài thập niên vừa qua, cùng với sự ghẻ lạnh của Hoa Kỳ trong hiện tại.

Khoảng trống quyền lực do Hoa Kỳ và Châu Âu để lại được cho là sẽ được điền thế nhanh chóng bởi Trung Quốc. Từ năm 2008 sau cuộc khủng hoảng tài chính ở Hoa Kỳ và Châu Âu, Trung Quốc đã chính thức đứng dậy và thách thức quyền lực của Hoa Kỳ và phương Tây.

Hiện nay các chính trị gia Hoa Kỳ cho rằng mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc là 80% cạnh tranh và chỉ có 20% là hợp tác. Từ chính quyền của tổng thống Obama đến chính quyền của Donald Trump hiện tại, Hoa Kỳ tin rằng xung đột vũ trang giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc có khả năng xảy ra cao hơn là xung đột giữa Hoa Kỳ và các lực lượng khủng bố thế giới.

Trong bối cảnh đó Australia thực sự lo lắng về trật tự thế giới mới nếu Trung Quốc trở thành trọng tài quyền lực toàn cầu và tự đặt ra những luật chơi trong vùng ảnh hưởng của Trung Quốc ở Châu Á và Châu Đại Dương. Australia đã và đang kêu gọi tìm cách thỏa thuận một luật chơi mới công bằng cho toàn thế giới để thoát khỏi việc bị Trung Quốc kiềm tỏa.

Mối quan ngại khác của Australia là nguy cơ xung đột giữa Trung Quốc và Nhật Bản. Cùng với sự vươn lên trở thành cường quốc số 2 của thế giới, Trung Quốc xem ra chưa bao giờ quên sự hận thù của họ dành cho Nhật Bản là cường quốc thứ 3 của thế giới. Chưa bao giờ người Trung Quốc quên giấc mộng trả thù Nhật Bản về những gì Nhật Bản làm với đất nước của họ trong quá khứ.

Trong bối cảnh vươn lên của Trung Quốc, Nhật Bản đã chọn vị trí sát cánh với Hoa Kỳ. Do đó biên giới của cuộc chiến trong tương lai đã hình thành rõ rệt, một bên là Nhật Bản-Hoa Kỳ và bên kia là Trung Quốc. Rõ ràng là hiện nay Trung Quốc đang thay thế vị trí của Hoa Kỳ ở vùng Châu Á-Thái Bình Dương.

Người Trung Quốc thường nói hai con cọp không thể cùng chung sống trên một ngọn núi. Nói như thế có nghĩa rằng cuộc chiến giữa Trung Quốc và Nhật Bản chỉ là vấn đề một sớm một chiều. Và nếu Nhật Bản tham chiến thì Hoa Kỳ đương nhiên thấy mình nằm ngay trên tuyến đầu đối diện với Trung Quốc.

Giai đoạn hòa hoãn với Nhật Bản để tranh thủ học hỏi khoa học kỹ thuật, xin viện trợ kinh tế đã chấm dứt. Ngày nay Trung Quốc đã nhìn Nhật Bản với một con mắt hoàn toàn khác và chỉ cần một lời khích động nhỏ nhỏ, cả Trung Quốc bùng lên cả một trời rực lửa căm thù hướng về Nhật Bản.

Trung Quốc đang theo đuổi chính sách khêu dậy lòng tự hào dân tộc, chủ nghĩa quốc gia cực đoan trong giới trẻ Trung Quốc và Nhật Bản luôn luôn là đối tượng của lòng căm thù, của những món nợ máu trong quá khứ, mà người Trung Quốc luôn hăm he đòi Nhật Bản phải trả.

Đảng cộng sản Việt Nam cũng dễ dàng nhận ra gió đã xoay chiều và quyết định đứng hẳn về phía Trung Quốc và lạnh nhạt với Hoa Kỳ được xem là một đối sách khôn ngoan của đảng cộng sản Việt Nam.

Từ lâu Hoa Kỳ và phương Tây đã thôi không dám lên án về những cái gọi là vi phạm nhân quyền tại Trung Quốc. Tương tự Hoa Kỳ và phương Tây cũng đã thôi hết to tiếng lên án về những cái gọi là vi phạm nhân quyền của Việt Nam. Việt Nam đã nhận thức được vấn đề là quyền lực của Hoa Kỳ và phương Tây ở Châu Á-Thái Bình Dương đang bị thay thế bởi Trung Quốc và vì thế Việt Nam không cần phải nhượng bộ Hoa Kỳ bất cứ vấn đề gì hay tỏ ra săn đón Hoa Kỳ.

Việc hàng không mẫu hạm Hoa Kỳ Carl Vinson đến thăm cảng Đà Nẵng hiện tại không nằm ngoài nổ lực của Hoa Kỳ tiếp tục duy trì sức mạnh của họ ở biển Đông, nổ lực chứng minh thiện chí của Hoa kỳ với chế độ cộng sản Hà Nội.

Thái độ lạnh nhạt của Việt Nam trong việc đón tiếp chiến hạm Carl Vinson tại Đà Nẵng rõ ràng là một dấu chỉ của Hà Nội rằng họ không mấy mặn mà với việc có mối quan hệ gắn bó hơn với Hoa Kỳ, và hoàn toàn không muốn Trung Quốc hiểu lầm rằng Hà Nội vẫn còn tiếp tục đi đây giữa Bắc Kinh và Washington.

Có thể nói rằng tất cả những thay đổi đang diễn ra trong khu vực Á Châu và toàn thế giới gửi một thông điệp ảm đạm đến tất cả những người Việt Nam đã và đang hy vọng một sự thay đổi chế độ tại Việt Nam.

Hà Nội rõ ràng là đã chọn đứng về phía Trung Quốc, là một quốc gia mà cả Hoa Kỳ lẫn phương Tây cần phải hết sức thận trọng nếu họ chọn thái độ đối đầu. Trong khi phải tập trung đối phó với Trung Quốc, Việt Nam và vấn đề dân chủ nhân quyền của quốc gia này đã không còn tạo được mảy may quan tâm nào đối với Hoa Kỳ và Châu Âu.

Dường như số phận của Việt Nam đã được định đoạt. Một ngàn năm khác nô dịch Trung Quốc đã bắt đầu từ hôm nay.

Ls Lê Đức Minh

Be the first to comment

Leave a Reply