Khi đồng minh lo kiếm tiền…

Nhiều người Việt đã đọc quyển Khi Đồng minh tháo chạy, hồi ký của Tiến sĩ Nguyễn Tiến Hưng, nguyên là Tổng trưởng Kế hoạch của Chính phủ Việt Nam Cộng Hòa kiêm cố vấn của tổng thống Nguyễn Văn Thiệu, thuật lại những biến chuyển trong giai đoạn cuối cùng của chính thể VNCH.

Theo tác giả thì tác phẩm đầy những dữ kiện trong đó rất nhiều điều chưa từng được công bố liên quan tới mối bang giao giữa Hoa Kỳ và VNCH cho tới ngày tàn cuộc chỉ là “một cố gắng thuật lại cho trung thực những gì mắt thấy tai nghe, và những gì đã tìm hiểu được về một chương lịch sử quan trọng của đất nước, đồng thời đúc kết lại những bài học cho các thế hệ mai sau”. Quyển KĐMTC của Nguyễn Tiến Hưng đã cho người đọc thấy được những chuyện hậu trường trong mối quan hệ giữa Hoa Kỳ, Tòa Bạch Ốc với chính quyền VNCH, với Dinh Độc Lập … nhất là những áp lực lên VNCH khi người Mỹ quyết định bỏ rơi miền Nam, vì đã bắt tay được với Trung Cộng.

Bài học VNCH dường như đang manh nha tái diễn ở bán đảo Triều Tiên, cho thể chế Đại Hàn Dân Quốc (Nam Hàn) sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Chủ tịch CS Bắc Hàn Kim Jong-Un hôm 12/6 vừa rồi!

Hồi Thứ Sáu tuần trước, vài ngày sau khi gặp lãnh tụ CSBH, trong một cuộc phỏng vấn truyền hình TT Trump ca ngợi Kim Jong-Un là  “lãnh tụ có đường lối mạnh mẽ, được người dân Bắc Hàn kính nể , cứ nhìn cách người dân Bắc Hàn nghiêm người lắng nghe mỗi khi ông ta nói chuyện thì rõ”. Trong khi những nhận xét và xưng tụng  của Donald  Trump dành cho Kim Jong-Un có thể là chuyện cá nhân thì quyết định ngưng lập tức các cuộc thao dượt quân sự giữa Hoa Kỳ với Nam Hàn là chuyện khiến không riêng gì Nam Hàn mà cả Nhật Bản, Đài Loan và nhiều nước trong khu vực Á Châu Thái Bình Dương, không thể làm ngơ, chưa nói rằng phải cảnh giác!

Quyết định của Tổng thống Mỹ đột ngột tuyên bố sau cuộc hội đàm tay đôi với Kim Jong-Un cho đình chỉ “vô thời hạn” mọi cuộc thao dượt quân sự với đồng minh Nam Hàn mà ông ta nhiều lần than là “gánh nặng phung phí tiền bạc của Mỹ”.

Thật ra ở Donald Trump thì quyết định này tuy đột ngột nhưng chẳng có gì  là khác thường! Tổng thống Mỹ vốn là người thích gây bất ngờ cho mọi người. Từ việc nhận lời gặp Kim Jong Un cho đến nội dung cuộc họp báo chung, tuyên bố ngưng cuộc thao dượt quân sự với Nam Hàn không những gây bất ngờ cho Hán Thành mà ngay cả Ngũ Giác Đài (Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ) cũng phải ngỡ ngàng.

Trong cuộc họp báo sau khi gặp Kim Jong Un, ngày 12/6 tại Singapore, Donald Trump bất ngờ tuyên bố “Hoa Kỳ ngưng các cuộc tập trận (với Nam Hàn) việc này sẽ giúp tiết kiệm được rất nhiều tiền, trừ phi các cuộc đàm phán sắp tới diễn ra không như mong đợi”. Lời  phát biểu đó của Tổng thống Trump đã làm cho các giới chức cao cấp quân đội Mỹ ngạc nhiên vì thông báo này không được ghi trong văn bản thông cáo chung mà hai bên đã ký.

Trên thực tế, mỗi năm Hoa Kỳ và Nam Hàn có 3 cuộc tập trận  quy mô gồm 2 cuộc thao dượt trên thực địa là Foal Eagle và Ulchi Freedom Guardian , còn cuộc tập trận thứ ba là Key Resolve là thao diễn trên máy điện toán.

Trong 3 chiến dịch đó thì cuộc tập trận Ulchi Freedom Guardian lớn nhất, quy tụ đến 17.500 quân nhân Mỹ thuộc 3 quân chùng Không quân, Hải quân và Lục quân, và có cả sự góp mặt của nhiều nước đồng minh khác như Úc, Canada, Anh, Pháp và Tân Tây Lan .

Bằng chứng cho thấy TT Mỹ quyết định mà không hề có sự bàn bạc trước với Bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis là phải 4 tiếng đồng hồ sau Ngũ Giác Đài mới có phản ứng chính thức là “không ngạc nhiên về quyết định của Tổng Thống” và Tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Nam Hàn khẳng định “chưa nhận được chỉ thị nào về việc tiếp tục hay ngưng các cuộc tập trận”.

Đáng kể hơn, sau cuộc họp thượng đỉnh, Donald Trump còn gọi các cuộc tập trận hàng năm (với Nam hàn) là “rất khiêu khích”, ;uận cứ y như quan điểm của CS Bắc Hàn, mà  Ngũ Giác Đài luôn luôn phản bác. Bộ Quốc Phòng Mỹ từ lâu đã nhấn mạnh rằng “ các cuộc tập trận tại Nam Hàn không có nghĩa là kích động Bắc Hàn mà chỉ là thể hiện “cam kết của Mỹ đối với các đồng minh trong khu vực và nhất là để tìm cách bảo đảm rằng  Nam Hàn có thể tự bảo vệ mình”.

Phản ứng của chính phủ Nam Hàn là ngay sau đó đã có cuộc họp khẩn ở cấp Bộ trưởng Quốc Phòng

với đồng Minh Hoa Kỳ và đến Thứ Năm 15/6 thì  một viên chức cao cấp Ngũ Giác Đài mới xác nhận chính thức rằng  “các cuộc thao dượt quân sự giữa Hoa Kỳ và Nam Hàn nay được đình chỉ vô thời hạn”.

Trước mắt cuộc thao dượt quân sự hỗn hợp thường niên quy mô nhất mang tên Ulchi Freedom Guardian, thường diễn ra vào tháng Tám, đã bị hủy bỏ.

Từ trước tới nay, CS Bắc Hàn luôn kịch liệt lên án cuộc thao diễn này là “hành động khiêu khích nghiêm trọng”. Người ta chưa quên rằng sau cuộc tập trận Ulchi Freedom Guardian hồi năm ngoái 2017, CS Bắc Hàn đã bắn thử nhiều hỏa tiễn đạn đạo vào vùng biển tiếp giáp với Nhật Bản, kích hoạt một đợt báo động toàn cầu và bị Nhật  phản ứng dữ dội.

Nhiều nhà phê bình chiến lược của Hoa Kỳ cảnh giác rằng “quyết định bất ngờ này của Tổng Thống Trump có thể sẽ làm thay đổi triệt để vị thế quân sự thượng phong của Hoa Kỳ trong khu vực, chưa kể  đến nguy cơ làm giảm năng lực phản ứng quân sự nếu có một cuộc tấn công bất ngờ của CS Bắc Hàn!

Một chuyên gia hàng đầu về chiến lược đối ngoại Hoa Kỳ, Richard Haass, Chủ tịch Hội đồng Tư Vấn Council on Foreign Relations đã bày tỏ mối lo rằng “Tổng Thống Mỹ đã khinh xuất khi đem chuyện thao dượt quân sự với Nam Hàn đánh đổi những nguyện vọng mơ hồ trong thông cáo chung với Bình Nhưỡng khi hoàn toàn không định nghĩa rõ ràng về tiến trình phi hạt nhân hóa, không có lịch trình cụ thể, và cũng không nêu những chi tiết về việc kiểm chứng.

Một chuyên viên khác là Bruce Bennett, thuộc trung tâm nghiên cứu Rand Corporation thì cho rằng “Vào mùa thu này, đợt thay quân  Mỹ trú đóng tại Nam Hàn sẽ hoàn tất nên cần phải có các cuộc tập trận để tạo cơ hội huấn luyện cho các đơn vị mới đến bán đảo Triều Tiên. Vì thế, Tổng Thống Mỹ đã đưa ra một quyết định mà ông ta không hề biết rằng quyết định đó có thể có hậu quả nghiêm trọng đến mức nào”.

Còn Giám đốc Viện nghiên cứu Kissinger, Robert Daly thi  phê bình “Không thể nào hủy bỏ một cuộc thao diễn lớn và quan trọng như vậy mà không gây thiệt hại hết sức lớn lao cho mối quan hệ đồng minh và khả năng sẵn sang chiến đấu của mộ lực lượng lên tới gần 30-ngàn binh sĩ như hiện nay ở Nam Hàn”.

Nhiều nguồn tin trong nội bộ Tòa Bạch Ốc và chính phủ Hoa Kỳ cho hay ông ta đơn phương ra quyết định đó mà không tham khảo ý kiến khiến sau đó Ngoại trưởng Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc Phòng James Mattis đã phải ra sức trấn an các đồng minh Nam Hàn và Nhật Bản bằng cách lập lại những cam kết của Hoa kỳ về bảo đảm an ninh và thuyết phục họ không nên quá bi quan!

Giới chức Bộ Quốc Phòng Hoa Kỳ đã vất vả nhưng chỉ có thể đưa ra thông cáo chính thức rằng, trong phiên họp với Bộ trưởng QP Nam Hàn Bộ trưởng QP Mỹ James Mattis đã tái khẳng định quan hệ đồng minh “kiên cường” với Hán Thành cũng như  đã gọi điện thoại cho Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản, Itsunori Onodera ngay sau  cuộc họp đó với lời khẳng định tương tự.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã trở lại Hoa Kỳ hôm Thứ Sáu -sau gần một tuần  đi Hán Thành va Đông Kinh để giải thích rõ ý định của ông Trump sau cuộc họp tại Singapore. Ở Nam Hàn, Ngoại trưởng Mỹ đã bác bỏ lời tuyên bố của chính TT Trump  rằng CS  Bắc Hàn “không còn là mối đe dọa hạt nhân nữa”. Ông Pompeo nói: “Khi ông ấy (Trump) nói về việc giảm mối đe dọa hạt nhân thì cũng nói  thêm rằng “có thể là nỗ lực của chúng tôi (Hoa Kỳ) sẽ không hiệu quả, nhưng chúng tôi quyết tâm tạo ra các điều kiện để nhắm đạt được kết quả mong muốn”!

*

Trong cuộc phỏng vấn Fox and Friends sáng Thứ Sáu tuần rồi, trên đài truyền hình Fox News, Tổng thống Mỹ giải thích việc đồng ý gặp Kim Jong-Un là “một phần của chiến lược hạ giảm tình hình căng thẳng tại bán đảo Triều Tiên vì giúp đưa Kim Jong-Un nâng cao vị thế thành một nhà lãnh đạo có tầm vóc quốc tế và đáng tin cậy”.

Donald Trump  không tiếc lời ca ngợi Kim Jong-Un là “một nhà lãnh đạo mạnh được dân Bắc Hàn tôn phục, vì mỗi khi ông ta lên tiếng hiệu triệu là người dân chú ý lắng nghe”. Chưa hết, TT Trump còn nói –mà không cười- rằng “tôi muốn dân Mỹ cũng như vậy”. Mặc dù khi bị yêu cầu nói cho rõ thì Trump xí xóa rằng đó chỉ là “nói đùa” nhưng nhiều nhà quan sát nhận định rằng “câu nói đó thể hiện sự ngưỡng mộ của Donald Trump với Kim Jong-Un”.

Về quyết định ngưng thao dượt quân sự với Nam Hàn, TT Trump tuyên bố “chúng ta (Hoa Kỳ) đã tốn quá nhiều tiền (tại Nam Hàn). Tôi đã tiết kiệm rất nhiều tiền và đó là điều tốt cho chúng ta (nước Mỹ)”.

TT Mỹ cũng tỏ ra giận dữ khi bác bỏ những chỉ trích –cả trong nội bộ nước Mỹ lẫn bên ngoài – rằng ông ta đã thất bại trong việc không đạt được nhượng bộ cụ thể nào của   Kim Jong-Un về việc CS Bắc Hàn nhanh chóng phá hủy kho vũ khí hạt nhân của họ như thế nào, hoặc làm sao để Mỹ có thể xác minh Bình Nhưỡng thực tâm và cụ thể giải trừ vũ khí!

Cho tới nay Hoa Kỳ vẫn duy trì một lực lượng quân sự tới 28.500 quân nhân tại Nam Hàn và các đơn vị Mỹ vẫn thường xuyên thao dượt và huấn luyện hỗn hợp với quân đội Nam Hàn.

Riêng cuộc thao dượt Ulchi Freedom Guardian năm ngoái 2017 đã kéo dài trong 11 ngày, bao gồm 17.500 quân nhân Hoa Kỳ (14,500 thuộc lực lượng trú đóng tại Nam hàn cộng với khoảng  3.000 quân nhân khác) và khoảng 50.000 binh sĩ Nam Hàn. Cuộc diễn tập này gồm các cuộc thao diễn lớn về kỹ năng chiến đấu của cả 3 quân chủng Hải, Lục và Không quân , cùng việc điều hành hệ thống chỉ huy điện toán nhằm kiểm tra tình trạng sẵn sàng ứng chiến để đẩy lùi sự xâm lược của CS Bắc Hàn!

Rõ ràng tuyên bố của TT Trump hủy bỏ “trò chơi chiến tranh” đã đẩy giới chức quân sự Mỹ và Nam hàn vào tình huống khó khăn để có thể tiếp tục thực hiện các bài tập dưới mọi hình thức mà không bị CS Bắc Hàn cáo buộc Mỹ  không giữ lời!

Một cựu viên chức cao cấp Bộ QP Mỹ thời TT Obama, bà Kathleen Hicks, nói rằng “Chiến lược của TT Trump sẽ gây nên mối lo lắng lớn lao chẳng những cho Nam Hàn và Nhật Bản nói riêng, mà còn cho các đồng minh của Hoa Kỳ ở Á châu-Thái Bình Dương và cả Âu ở châu, vì họ đang tự hỏi là nước Mỹ sẵn sàng cho đi những gì và bao nhiêu”

Nhiều nhà ngoại giao Hoa Kỳ và thế giới từng làm việc ở Bắc Hàn  nói rằng mối quan hệ ấm áp mà TT Mỹ Donald Trump dành cho lãnh tụ CS Bắc Hàn Kim Jong-Un có thể hạ giảm mối căng thẳng  đã có giữa cá nhân hai nhà lãnh đạo này và giúp cả hai chính quyền vượt qua được những trở ngại trong quá khứ để có thể ngồi xuống bàn bạc nhiều hơn nhưng không có gì bảo đảm là Mỹ sẽ đạt được những gì mong muốn nơi Bắc Hàn, nhất là Hoa Kỳ cũng đã tự làm yếu đi áp lực sẵn có mà các nhà đàm phán Hoa Kỳ có thể ép buộc Bắc Hàn chịu từ bỏ kho vũ khí hạt nhân của họ.

Trong một bộ phim tuyên truyền dài 42 phút do đài truyền hình nhà nước CS Bắc Hàn tung ra, Bình Nhưỡng đã hết lời giới thiệu sự đón tiếp nồng nhiệt mà Kim Jong-Un nhận được ở Singapore như đã ngồi nói chuyện thân mật với TT Mỹ và Trump đã hết lời tán tụng Jong-Un, như ở Singapore đã tràn ngập những người yêu mến nhà lãnh đạo vĩ đại của họ, người đang lèo lái đất nước trên bàn cờ chính trị quốc tế phức tạp với sự nhạy bén chính trị bất thường”

Một cựu viên chức cao cấp của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ từng có mặt trong nhiều cuộc đàm phán trước đây với Bắc Hàn, cho rằng Kim Jong-Un luôn luôn muốn có một mối quan hệ khác với Hoa Kỳ, và nay đã bất ngờ đạt được nhưng điều đó không có nghĩa là Kim Jong-Un  sẵn sàng từ bỏ khả năng vũ khí hạt nhân của mình, vì đối với lãnh tụ Bắc Hàn, đó là vũ khí bảo vệ thiết thân sự sống còn của chế độ và quyền lực cai trị tuyệt đối của ông ta. Theo nhà ngoại giao này thì “ Hoa Kỳ, và cá nhân TT Trump, chưa nhận thức được rằng giá cả (trao đổi) đã tăng quá đáng vì Hoa Kỳ phải trả nhiều hơn để mua được những nhượng bộ ít ỏi và nhỏ bé hơn.”

Một số nhà quan sát và bình luận Mỹ còn cho rằng, đó là chưa kể đến mối lợi vô cùng hậu hĩ mà TT Donald Trump đã gián tiếp trao cho Tập Cận Bình khi quyết định  ra lệnh ngưng vô điều kiện và vô thời hạn các cuộc thao dượt quân sự với Nam Hàn và còn tính đến chuyện rút  quân ra khỏi bán đảo Triều Tiên.

Việc giảm sự hiện diện quân sự của Hoa Kỳ ở bán đảo Triều Tiên –hay nói rộng hơn là ở  Đông Á- tương tự như cuộc rút chân của Hoa Kỳ khỏi Việt Nam, tức Đông Nam Á trước đây- sẽ tạo điều kiện lý tưởng cho Trung Cộng tự do tha hồ theo đuổi ước mộng thống trị cả khu vực chiến lược này.

Rõ ràng Bắc Kinh mới chính là kẻ đạt được chiến thắng lớn qua “hội nghị thượng đỉnh thế kỷ”, cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh tụ CS Bắc Hàn Kim Jong-Un!

Những phản ứng bên ngoài bán đảo Triều Tiên là niềm vui lớn của Trung Cộng khi thấy cơ hội mở rộng ảnh hưởng của mình ở Đông Bắc Á và sự lo lắng của Nhật Bản về viễn cảnh Mỹ từ bỏ khu vực.

Ngoại trưởng Trung Cộng Vương Nghị đã không giấu được niềm vui về kết quả  TT Trump nói rằng “Hoa Kỳ ngưng các cuộc tập trận quân sự hàng năm và  cuối cùng có thể rút quân khỏi Nam  Hàn.

Sau hội nghị thượng đỉnh, TT Trump nói ông ta hy vọng một ngày nào đó Hoa Kỳ có thể rút hầu hết 28.500 quân khỏi bán đảo Triều Tiên. Tuy Trump không nói gì về lực lượng 50.000 quân Mỹ hiện trú đóng tại Nhật Bản- đa số là ở Okinawa, nhưng điều suy luận đã rõ ràng rằng người Nhật cuối cùng có thể phải loại bỏ điều 9 của “hiến pháp hòa bình” và phải nhanh chóng xây dựng lực lượng quân đội và trang bị khí tài quân sự để tự vệ , không chỉ chống lại tham vọng của Trung Cộng mà của cả Bắc Hàn với kho hỏa tiễn có thể bắn tới mục tiêu ở bất cứ nơi nào tại Nhật Bản.

Thật vậy, với một sự suy giảm đột ngột về sức mạnh  quân sự của Hoa Kỳ ở Nam Hàn, và có thể sẽ  cả ở Nhật Bản nữa, Bắc Kinh sẽ không bỏ lỡ cơ hội để mở rộng tầm ảnh hưởng và quyền lực của họ  ở Đông Á, từ bán đảo Triều Tiên đến Biển Đông.

*

Thật khó hiểu khi bên cạnh mình là những nhân vật vốn được coi là co quan điểm diều hâu như Cố vấn an ninh quốc gia John Bolton, và Ngoại trưởng –cựu Giám đốc Tình báo CIA- Mike Pompeo, cả hai đều cùng có mặt tại hội nghị với Kim Jong-Un mà TT Trump lại đột ngột quyết định ngưng các cuộc thao dượt tại Nam Hàn! Chưa kể đến những gì Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis từng phát biểu tại cuộc Đối thoại Shangri-La, hội nghị hàng năm của các Bộ trưởng quốc phòng trogn khu vực!

Phải chăng người có quyền lực “Tổng tư lệnh tối cao quân đội Mỹ” là Donald Trump, chẳng những không có kinh nghiệm gì ở Á châu, chẳng có hiểu biết gì về lực lượng quân sự, mà chỉ nổi tiếng về khả năng kinh doanh địa ốc để thành tỷ phú, dường như không biết mình đang làm gì ngoài chuyện kiếm tiền!

Phạm Thạch Hồng

 

Be the first to comment

Leave a Reply