Lý do khiến Trump cách chức Giám đốc FBI

Tổng thống Donald Trump đã bất ngờ ký lệnh cách chức Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) James Comey vào hôm thứ Ba tuần này (thứ Tư tại Úc) và có thể nhận lãnh những hậu quả sâu xa.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ chỉ trích quyết định này của Trump, so sánh hành động này với việc Tổng thống Richard Nixon sa thải công tố viên đặc biệt Archibald Cox, người đang điều tra vụ Watergate vào năm 1973, dẫn đến việc tổng thống bị cho là lạm dụng quyền lực và buộc phải từ chức.

Phần ông Comey thì đã nhận tin mình bị cách chức từ truyền hình trước khi bị Tổng thống chính thức thông báo bằng văn bản. Sự việc diễn ra 9.5.2017 giữa lúc ông Comey đang nói chuyện trước một nhóm nhân viên tại Los Angeles. Cùng lúc đó truyền hình phát tin “Giám đốc FBI bị đuổi việc” và ông Comey đã bật cười, rằng đó là một trò chơi khăm hài hước. Tuy nhiên sau đó các phụ tá của ông nhốn nháo xác nhận tin và đề nghị ông vào một văn phòng gần đó.

Ông Comey dừng bài phát biểu rồi đi vào phòng liền kề và tại đây các phụ tá xác nhận tin trên: ông đã thực sự bị sa thải. Tuy nhiên cho đến lúc đó ông Comey chưa nhận được thông báo nào từ Tòa Bạch ốc.

Ngay sau đó, lá thư của ông Trump được đưa đến trụ sở FBI, thông báo quyết định cách chức với lý do ông Comey không làm việc hiệu quả.

Dù gián tiếp giúp ông Trump thắng cử khi công bố tin nhạy cảm về bà Hillary Clinton vào thời điểm cận bầu cử, ông Comey lại là người tiến hành điều tra những quan hệ của tình báo Nga với Ban vận động của ông Trump và đây là mâu thuẫn lớn nhất giữa hai người. Ông Comey được nguyên Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm làm Giám đốc FBI năm 2013 và bình thường thì nhiệm kỳ của ông sẽ kéo dài tới năm 2023.

Tuy nhiên quan hệ giữa ông ta với ông Trump là một quan hệ sóng gió.

Chỉ hai tháng sau khi Trump nhậm chức, Comey thông báo trước Ủy ban Tình báo Hạ viện rằng FBI đang điều tra nỗ lực của chính phủ Nga can thiệp vào cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2016. Ông phát biểu: “Chúng tôi tiến hành công việc này theo cách cởi mở, độc lập và các chuyên gia kỳ cựu của chúng tôi sẽ hoàn thành cuộc điều tra nhanh nhất có thể, nhưng nếu nó kéo dài, họ vẫn sẽ theo đuổi tới cùng”.

Đây chính là yếu tố quan trọng thúc đẩy Trump ra quyết định sa thải Comey. Trong khi đó thì ông Comey lại làm cho ông Trump bẽ mặt.

Mới đây ông Trump ra cáo buộc trên mạng xã hội rằng người Obama đã cho nghe lén điện thoại của ông trong chiến dịch tranh cử. Tuy nhiên ngay sau đó ông Comey đã khiến Trump mất mặt, khi tuyên bố rằng cáo buộc này là vô căn cứ, FBI không tìm thấy bằng chứng nào cả.

 

Với quan hệ như vậy nên ông Trump không tìm cách trả thù thì mới là chuyện lạ. Tuy nhiên theo nhận định của tờ Washington Post thì trong khi ông Trump cố tìm cớ để sa thải ông Comey, chính ông Commey đã tự dâng cơ hội đó cho ông Trump.

Trong thư thông báo, ông Trump cho rằng ông Comey không đủ năng lực lãnh đạo FBI và ông đã chấp thuận đề nghị của người lãnh đạo Bộ Tư pháp để “khôi phục lại niềm tin của công chúng với FBI”:

“Tôi vừa nhận được các lá thư đính kèm từ Bộ trưởng và Thứ trưởng Tư pháp của Mỹ, đề nghị cho ông nghỉ việc trong vai trò Giám đốc FBI.

Tôi đã chấp thuận đề nghị của họ và do vậy ông bị cho nghỉ việc và phải rời khỏi văn phòng, ngay lập tức.

Dù tôi đánh giá rất cao việc anh đã thông báo cho tôi, trong 3 lần khác nhau, rằng tôi không nằm trong diện điều tra, tôi vẫn đồng tình với kết luận của Bộ Tư pháp rằng anh không đủ khả năng để lãnh đạo FBI.

Điều hết sức quan trọng là chúng tôi tìm một lãnh đạo mới cho FBI để lập lại sự tín nhiệm và lòng tin cậy của công chúng vào sứ mạng thi hành luật pháp rất quan trọng của FBI.

Tôi chúc ông thật may mắn trong bước đường tương lai”.

Trên thực tế thì trong thời gian qua ông Comey đã có những lối hành xử rất vụng về, khiến cả Cộng Hòa lẫn Dân Chủ đều thù ghét.

Thứ nhất là cách ông Comey ứng xử với cuộc điều tra vụ bê bối email của bà Clinton.

Chỉ một thời gian ngắn trước ngày bầu cử vào năm ngoái, ông Comey bất ngờ thông báo trước Quốc hội rằng FBI đang mở lại cuộc điều tra về cáo buộc bà Clinton làm rò rỉ thông tin mật qua các email cá nhân. Sau đó, khi chỉ còn hai ngày trước cuộc bầu cử, Comey lại tuyên bố rằng FBI không tìm thấy các bằng chứng mới để truy tố bà Clinton.

Gần nhất ông Comey lại tỏ ra vụng về với tai tiếng email của bà Clinton.

Ngày 3/5/2017 khi điều trần trước Uỷ ban Tư pháp Thượng viện ông Comey cho biết cô Huma Abedin, phụ tá của bà Clinton, đã chuyển “hàng trăm và hàng nghìn” email, trong đó “một số chứa thông tin mật” cho chồng.

Nhưng sau đó FBI xác nhận bà Abedin chỉ gửi hai chuỗi thư điện tử chứa tin mật cho chồng để đem in.

Cách hành xử này của Comey không chỉ làm tổn hại danh tiếng của cá nhân mình mà còn làm hoen ố hình ảnh “phi chính trị” của FBI.

Một cuộc thăm dò dư luận và tháng Ba cho thấy chỉ có 17% người Mỹ còn có niềm tin vào Giám đốc FBI Comey.

Thứ hai, bị cả Dản Chủ lẫn Cộng Hòa thù ghét

Bà Clinton cho rằng chính hành động này của Comey vào ngày cận bầu cử đã khiến bà vuột mất cơ hội trở thành tổng thống Mỹ.

Trong khi đó ông Trump thì trách ông là không đề nghị truy tố bà Clinton. Thậm chí ông Trump còn cho rằng Comey đã cứu bà Clinton thoát khỏi nguy cơ ngồi tù: “Comey rất, rất tốt với Clinton, tôi có thể nói như vậy. Nếu không có ông ta, bà ấy giờ đây lẽ ra đang phải đứng trước tòa”.

Tháng 7.2016 Comey đã tổ chức cuộc họp báo và tuyên bố rằng bà Clinton sẽ không bị truy tố hình sự vì hành vi sử dụng máy chủ email riêng trong thời gian làm ngoại trưởng Mỹ. Theo Đảng Cộng Hòa thì Comey nên trao những bằng chứng để Việc Công tố liên bang quyết định có điều tra hay không.

Tháng 11.2016 Comey tái khẳng định không tìm thấy bằng chứng mới để buộc tội bà Clinton, Trump lập tức tung ra đòn công kích mạnh mẽ hơn: “Anh không thể xem xét 650.000 email chỉ trong 8 ngày. Không thể nào”. Trump còn tuyên bố trong một cuộc vận động. “Hillary Clinton có tội. Bà ấy biết vậy, FBI biết vậy, người dân biết vậy”.

Hậu quả

Quyết định bất ngờ trên làm dấy lên nghi vấn rằng ông Trump đang cố tình gây cản trở cuộc điều tra của cơ quan này về mối liên hệ giữa ông và Nga.

Hậu quả

Quyết định sa thải rất khó khăn và sẽ gây nhiều tranh cãi và ông Stephen Farnsworth, chuyên gia chính trị tại Đại học Mary Washington cho rằng: “Sẽ có một cơn bão lửa giữa đảng Dân chủ và Cộng hòa liên quan vấn đề này”.

Theo nhà tâm lý học chính trị Bart Rossi tại New Jersey, Mỹ, việc ông Trump sa thải Giám đốc FBI Comey sẽ gây ra “thảm họa tâm lý”. Rossi nói: “Nhiều người Mỹ sẽ tự hỏi, liệu người đàn ông này có tự kiểm soát được bản thân hay không? Hoặc thậm chí sẽ có người cho rằng, ông Trump có vấn đề về thần kinh”.

Hiện câu hỏi được dư luận quan tâm nhất hiện nay là khi FBI có giám đốc mới, liệu nhóm vận động tranh cử của ông Trump có bị điều tra nữa hay không và liệu có thông tin gì rò rỉ từ FBI liên quan đến Tổng thống Mỹ sau quyết định này.

Về lý thuyết, FBI sẽ tiếp tục cuộc điều tra mối liên hệ với Nga của đội vận động tranh cử của ông Trump. Tuy nhiên chắc chắn ông Trump; sẽ đề cử “tay trong” của mình để dừng cuộc điều tra.

Tuy nhiên, nguy cơ rò rỉ các thông tin hiện nay là hoàn toàn có thể tiếp tục khi các chuyên viên chuyện nghiệp của FBI bất mãn với chính phủ. Điều này đã xảy ra nhiều lần khi tính độc lập của FBI bị đe dọa. Đó là chưa kể việc Comey có trong tay nhiều thông tin nhạy cảm về Trump và có thể sử dụng để trả đũa vào bất cứ lúc nào.

Theo giới bình luận thì nguyên tắc đầu tiên của giới chính trị Washington DC là không đối đầu với FBI. Điều này chỉ khiến công chúng thêm nghi ngờ và những cuộc điều tra mới sẽ được tiếp tục, thậm chí là quy mô hơn.

Nhiệm kỳ làm việc của các Giám đốc FBI thường kéo dài 10 năm và được cho là độc lập so với các cơ quan còn lại của Mỹ. Ngay cả khi công Comey công bố điều tra email của bà Clinton, Tổng thống Mỹ khi đó là ông Obama vẫn không thay đổi chức vụ của Giám đốc FBI đáng ra sẽ kết thúc vào năm 2023.

Năm 1993, nguyên Tổng thống Bill Clinton đã sa thải Giám đốc FBI William Sessions sau 6 năm nhiệm chức sau khi bị báo chí phanh phui việc dùng máy bay của FBI đưa con gái đi lại và dùng công quỹ để xây dựng hàng rào an ninh quanh nhà mình.

Be the first to comment

Leave a Reply