Mỹ đang tính chuyện gì đó ở Việt Nam

Tại phi trường Biên Hòa, bộ trưởng quốc phòng Mỹ Jim Mattis đưa tay ra bắt, trong khi quan chức Việt Nam lúng túng… (Hình Al Jazeera)

Vào ngay thứ Ba vừa qua (15.10.2018) bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ, ông Jim Mattis đã đặt chân xuống Việt Nam. Đây là lần thứ nhì, ông bộ trưởng quốc phòng Mỹ đến Việt Nam. Chuyện một bộ trưởng quốc phòng hai lần đến thăm một nước trong thời gian chưa đầy 10 tháng khiến cho dư luận thế giới đưa ra nhiều bàn luận.

Chơi lại lá bài Việt Nam

Trước hết, trái với nhiều nguồn tin cho rằng tổng thống Donald Trump không thiết tha gì để chuyện xảy ra tại Đông Nam Á nói chung — huống chi là chuyện ở một đất nước chỉ rộng bằng phân nửa Texas và dân số chỉ đông gấp ba lần California. Hai lần cử bộ trưởng quốc phòng đến Việt Nam cho thấy chính quyền Donald Trump nếu không trực tiếp muốn làm cái gì đó ở Việt Nam thì ít ra đang chơi lại lá bài Việt Nam trong chiến lược ngăn chận Trung Cộng.

Trước đây, Hoa Kỳ ngại chủ nghĩa Cộng Sản bành trướng xuống miền Nam Việt Nam rồi kéo theo nhiều quốc gia dân chủ lân bang cũng theo đó mà sụp đổ. Mối lo này thường gọi là ‘chủ thuyết Domino’. Chủ thuyết này đã xảy ra chỉ ở Đông Dương: nền dân chủ ở Việt Nam, Lào và Cambodia đã cùng lúc sụp đổ. Nhưng Cộng Sản không vượt qua khỏi đường biên giới Cambodia – Thái Lan.

Hơn nữa, chính chế độ Cộng Sản cũng tự tan rã. Trước hết, tan rã ở quê hương của cuộc cách mạng tháng Mười (Liên Xô) và các nước chư hầu ở Đông Âu. Kế tiếp mấy nước còn sót lại chỉ bám lấy cặn bã Cộng Sản để cầm quyền mà thực chất đang chạy theo tư bản còn hơn nhiều nước khác trên thế giới. Trung Cộng thì bất kể ‘bạn / thù’ miễn làm ra tiền thì…. chơi. Đặng Tiểu Bình đã chẳng từng nói ‘mèo trắng, mèo đen gì cũng được – miễn là bắt chuột thì…. chơi!’ đó sao. Việt Nam thì nối thêm vào mấy chữ ‘xã hội chủ nghĩa’ mấy chữ như chửi cha ông Marx, ông Lenin…’theo định hướng kinh tế thị trường’. Theo ‘ tư bản’ thì nói ‘cha’ nó cho tiện việc sổ sách. Mần chi phải chế quái vật đầu gà đuôi vịt thật khó nghe. Bước qua trời Tây, đồng chí Cuba trước đây từng đổi phiên gác với Việt Nam nay đã ‘chém vè’ mà bỏ quách mấy chữ Mác-xít Lê-nin (nít) ra khỏi hiến pháp. Dư lại Bắc Hàn trước đây đóng cửa tịnh khẩu để tiến nhanh tiến mạnh lên đỉnh cao Cộng Sản ; nay bắt đầu sáng mắt sáng lòng mà bắt tay với ‘ngụy Seoul’ và cầu thân với Mỹ.

Bộ trưởng quốc phòng Mỹ đầu tiên đến Sài gòn

Trước hết hai chuyến đi của bộ trưởng quốc phòng Mỹ đến Việt Nam cho thấy hay nước đã gầy dựng được khá nhiều đề tài để nói chuyện với nhau. Những đề tài này được báo lề phải đánh bóng bằng chữ dao to búa lớn như ‘triển khai các thoả thuận cấp cao và tăng cường quan hệ đối tác toàn diện’… ‘ đóng góp vào việc duy trì hoà bình, ổn định, an ninh, hợp tác và phát triển của khu vực’. Chữ thật to nhưng rỗng tuếch. Còn phía Hoa Kỳ thì nhìn Việt Nam như là một thị trường có gần trăm triệu dân và nằm sát nách Trung Cộng.

Đặc biệt trong chuyến đi thứ nhì này, ông Jim Mattis dừng chân tại thành phố mà quân đội Hoa Kỳ đã phải ra đi vội vã bằng trực thăng vào tháng Tư năm 1975. Kể từ năm đó, ông Jim Mattis là bộ trưởng quốc phòng Mỹ đầu tiên đến thành phố này. Ngày nay, thành phố này bị đổi tên nhưng vẫn được coi là trung tâm thương mại và là cửa ngỏ giúp cho Việt Nam mở ra thế giới. Gần Sài gòn là nơi quân đội Hoa Kỳ dùng làm kho chứa chất hóa học da cam. Chất hóa học này còn gọi là thuốc khai quang do Hoa Kỳ dùng để làm rụng lá các cùng chung quanh mật khu của Cộng Sản. Sau chiến tranh Việt Nam, Hà Nội đã dùng một số người tàn tật làm bằng chứng như là tác hại của thuốc khai quan mà đòi Hoa Kỳ bồi thường. Trong tuần qua, ông Jim Mattis cũng đã đến phi trường Biên Hòa.

Việt Nam trên bàn cờ thế giới

Điều nhiều người đưa lời bình luận nhất là: Trong chuyến đi này ông bộ trưởng quốc phòng Mỹ nhắm tới Bắc Kinh chứ không phải Hà Nội, Sài gòn hay Biên Hòa.

Thật vậy, theo chương trình lúc đầu: sau khi họp với các bộ trưởng trong tổ chức ASEEN tại Singapore, ông Jim Mattis lên đường đi Bắc Kinh qua ngả Việt Nam. Nhưng vào phút chót, ông không đi Bắc Kinh nữa vì Trung Cộng và Hoa Kỳ lăm le nhảy bổ vào nhau trong trận đấu nâng cao thuế quan đánh vào hàng nhập cảng của nhau.

Trong trận chiến này, cả Hoa Kỳ lẫn Trung Cộng đều dùng Việt Nam như con cờ.

Trung Cộng thì đẩy cơ xưởng để trá hình dán nhãn ‘Made in Vietnam’. Bắc Kinh hy vọng ông Donald Trump ‘cận thị’ mà cho hàng hóa trá hình đó… qua phà. Ngày nay, ai mà chằng nhét máy điện thoại di động trong túi: hoặc là Samsung, hoặc là Apple. Samsung đã lắp ráp ở Thái Nguyên, Việt Nam từ khuya. Còn Apple thì đang chạy từ Trung Cộng sang Việt Nam.

Công ty Ba Tàu Goertek, có cơ xưởng tại Sơn Đông, Trung Cộng vừa gởi thơ đến các công ty cung cấp vật liệu để ráp thành AirPod dừng gởi hàng tới Sơn Đông nữa. Địa chỉ mới của Goertek là Việt Nam.

Ngược lại, Hoa Kỳ tạm thời cho hàng hóa của Ba Tàu dán nhãn ‘Made in Vietnam’ qua phà vì người Mỹ không thể một sớm một chiều ngưng tiêu thụ. Cho tới khi ông Donald Trump tìm ra nguồn hàng khác – có thể từ Canada hay các nước châu Mỹ La Tinh — thì Việt Nam vẫn còn huyênh hoang sản xuất ra những thứ hàng hóa cao cấp cho Mỹ xài.

Tuy nhiên, chuyến đi của bộ trưởng quốc phòng có lẽ không nặng phần buôn bán (ngoại trừ buôn bán súng ống – như sẽ nói sau) cho bằng tìm một ‘con cờ’ để cân bằng lực lượng trên bản đồ quân sự. Trên đường đến Việt Nam, ông Jim Mattis rào đón ‘ MỸ không xông ra để ngăn chận Trung Cộng, not out to contain China’ nhưng lại nhìn nhận hai nước đã từng ‘dẫm chân lên nhau, step on each other’s toes’. Hai người cùng đặt chân lên một chỗ thì phải ‘dẫm chân lên nhau’. Cái chỗ đó trước đây là miền Nam Việt Nam, Bắc Hàn và hiện nay là biển Đông.

Ở miền Nam Việt Nam, Hoa Kỳ có lúc đổ vào triệu quân và Trung Cộng không ra mặt như từng gởi hàng trăm ngàn binh lính vào Bắc Việt. Quân đội Hoa Kỳ và Trung Cộng chưa mặt đối mặt như trong chiến tranh Triều Tiên nhưng đã ‘dẫn chân lên nhau’ vì mỗi bên đều ‘ủy nhiệm’ cuộc chiến này cho một phía người Việt Nam. Chính vì ngại Trung Cộng ra mặt can thiệp mà Hoa Kỳ không đánh ra Bắc Việt. Ngược lại, trong những tàn cuộc chiến, ông đại sứ Pháp ở Sài gòn cho biết: chỉ có Bắc Kinh mới ra lệnh cho bộ đội Cộng Sản Việt Nam ngừng tấn công vào Sài gòn mà thôi. Bắc Kinh không ra lệnh đó. Saigon sụp đổ và Mỹ ‘rút chân’.

Dẫm chân nhau ở biển Đông

Ngày nay, Hoa Kỳ và Trung Cộng lại ‘dẫm chân lên nhau’ ở biển Đông của Việt Nam. Trung Cộng giành gần hết biển Đông, dù cho Việt Nam, Phi Luật Tân, Mã Lai, Borneo và Đài Loan có phần trong đó. Trung Cộng đắp nhiều ghềnh đá ở Hoàng Sa và Trường Sa thành đảo nhân tạo, rồi không cho phép tàu bè quốc tế đi gần các đảo này.

Được biết biển Đông là đường hàng hải nhộn nhịp thứ nhì trên thế giới. Hơn phân nửa hàng hóa chở bằng đường thủy phải đi qua biển Đông và chính biển Đông cũng chứa nhiều tài nguyên thiên nhiên, như dầu lửa, khí đốt. Ấy là chưa kể đến nguồn hải sản đang nuôi sống hàng trăm triệu người dân cùa tám quốc gia có bờ biển tiếp giáp với biển Đông.

Vì tầm quan trọng này, trong nhiều năm qua — dù cho Trung Cộng ra lệnh không cho tàu bè đến gần các đảo nhân tạo do họ bồi đắp, nhiều nước đã cố ý cho tàu đi vào khoảng cách 12 hải lý mà Tàu đã cấm. Tàu chiến của Hoa Kỳ, Úc và Anh Quốc đã làm thế với lý do thực thi quyền tự do hàng hải.

Chỉ có một biển Đông mà Trung Cộng cấm người khác vô; còn các nước khác cố tình cứ vô. Thế là xảy ra ‘dẫm chân lên nhau’. Khi Trung Cộng dẩn chân lên Việt Nam ở biển Đông thì quan chức Hà Nội và báo lề phải chỉ nhắc tới ‘tàu lạ”. Còn các nước khác thì hô hoán như thể sắp có đụng độ lớn.

Mới nhất, Ba Tàu đã cho tàu chận đường tàu Mỹ tại biển Đông khiến cho khu trục hạm USS Decatur của hải quân Hoa Kỳ đã phải bẻ bánh lái để tránh đụng vào một tàu chiến khác của hải quân Trung Cộng. Chuyện xảy ra cách đây vài tuần lễ và ở gần quần đảo Trường Sa (Spratly Islands) ngoài khơi Việt Nam.

Chiếc USS Decatur trên đường thi hành quyền tự do hàng hải tại biển Đông thì bị một khu trục hạm có tên là Luyang của Trung Cộng bám sát. Ba Tàu đã nghênh chiến và nhiều lần ra lệnh cho khu trục hạm Mỹ phải rời xa quần đảo Trường Sa. Vào lúc 8 giờ rưỡi sáng ngày 30.9.2018 (giờ tại biển Đông), tàu của Ba Tàu tới gần và chỉ cách khu trục hạm Hoa Kỳ 45 yards (tương đương 41 mét), khiến cho hạm trưởng phải ra lệnh bẻ bánh lái để tránh đụng vào tàu Trung Cộng. Bằng không tai nạn đã xảy ra gần Gaven Reef, tên Việt Nam là Đá Lạc. Phát ngôn viên của lực lượng hải quân Hoa Kỳ tại Thái Bình Dương cho rằng Trung Cộng đã hành động ‘thiếu an toàn và không chuyên nghiệp’.

Theo một nguồn tin khác, tàu chiến của Trung Cộng thoạt đầu cách tàu chiến của Mỹ chừng 500 yards (tương đương 457 mét), rồi sau đó chạy lên chận ngang đường tàu chiến Mỹ. Đây là lúc hai bên chỉ cách nhau 45 yards (41 m). Trước đây, tàu chiến của Trung Cộng và Mỹ đã nhiều lần gần nhau. Nhưng đây là lần hai bên gần nhau nhất.

Khi ‘chó điên’ biến thành ‘chó hiền’

Trước tình hình ngày càng nóng lên ở biển Đông, xem chừng ông bộ trưởng quốc phòng Mỹ để ý đến cái ‘agenda’ khác. Cựu tướng thủy quân lục chiến này được chọn làm bộ trưởng quốc phòng vì cái biệt danh ‘ Mad Dog, Chó Điên’ khi cầm quân đánh vào Baghdad vào năm 2003; nhưng khi ngồi vào ghế êm tại Ngũ Giác Đài thì ngày một ngày hai ông biến thành ‘Moderate Dog, Chó Hiền’.

Sốt ruột vì bộ trưởng quốc phòng chậm chạm thi hành lệnh của mình, tổng thống Donald Trump mới đây cho rằng ông Jim Mattis chỉ là ‘là một thứ đảng viên Dân Chủ, sort of a Democrat’ mà thôi. Tiếng chê này làm cho báo chí chuẩn bị bài từ giả ông Jim Mattis khỏi chức vụ bộ trưởng quốc phòng và đón người mới thế chỗ.

Thật ra, ông Jim Mattis ngồi trong nội các Donald Trump như là một khuôn mặt điềm đạm trái ngược với tính hung hăng của chủ soái và nhiều thuộc hạ bao quanh. Làm bộ trưởng quốc phòng, nhưng ông Jim Mattis tạo được nhiều đường dây ngoại giao giữa Hoa Kỳ với các nước khác. Việt Nam là một.

Việt Nam đang ráo riết trang bị lại vũ khí cho lực lượng quân sự. Các nước trên thế giới đều làm thế khi súng ống quá cũ. Riêng Việt Nam cần làm thế còn vì ‘nước lạ’ ở phương Bắc ngày càng hung hăng. Cách đây vài tháng có tin Việt Nam đạt được thỏa thuận mua $US94.5 triệu vũ khí từ Hoa Kỳ. Đây là lần mới nhất Hoa Kỳ chuyển giao vũ khí hiện đại cho Việt Nam. Trước đây, Việt Nam đã nhận được nhiều máy móc điện tử dùng trong quân sự trị giá $US 25 triệu từ Hoa Kỳ. Ngoài ra, torng năm 2017, Việt Nam đã nhận $US 12 triệu từ chương trình trợ cấp tài chính cho quân đội (Foreign Military Financing program) của Hoa Kỳ. Chương trình này nhắm giúp đỡ các nước có mua vũ khí của Hoa Kỳ.

Bên cạnh mua vũ khí và nhận tài trợ để mua vũ khí, Việt Nam còn được Hoa Kỳ chuyển giao tàu bè cũ. Vào cuối năm ngoái Hoa Kỳ đã giao chiếc tuần duyên hạm cũ USCGC Morgenthau cho Việt Nam. Việt Nam đổi tên thành CSB 8020. Trong nay mai, Hoa Kỳ sẽ tiếp tục chuyển giao thêm tàu cũ cho Việt Nam, tiếp tục tài trợ cho bộ đội Cộng Sản Việt Nam miễn là Việt Nam tiếp tục mua vũ khí từ Hoa Kỳ.

Đồng thời ông bộ trưởng quốc phòng Hoa Kỳ còn tiếp tục đến thăm Việt Nam. Thăm dài dài với tư cách là… lái súng quốc tế.

Cổ Nhuế

 

Be the first to comment

Leave a Reply