Nam-Bắc Triều Tiên: tương đồng và cách biệt.

Chưa bao giờ thế giới chú ý đến Bán đảo Triều Tiên cho bằng lúc này, nhất là sau cuộc họp thượng đỉnh của hai nhà lãnh đạo Nam Bắc Triều Tiên hôm thứ Sáu 27 tháng Tư vừa qua. Hai miền Nam Bắc Triều Tiên gắn liền với nhau bằng những tương đồng về văn hóa và lịch sử, nhưng đồng thời lại xa cách nhau vì ý thức hệ.

Trong những ngày cuối cùng của Đệ Nhị Thế chiến, khi Nhật Bản chuẩn bị đầu hàng, vấn đề được đặt ra cho các nhà lãnh đạo Tây Phương cũng như phe cộng sản là: số phận của bán đảo Triều Tiên sẽ như thế nào sau khi Nhật Bản đầu hàng và rút ra khỏi vùng đất này?

Bán đảo Triều Tiên đã bị Nhật Bản chiếm đóng và cai trị từ năm 1910. Tháng Tám năm 1945, một ngày sau khi Thành phố Nagasaki của Nhật Bản bị bình địa bởi một trái bom nguyên tử của Hoa Kỳ, Liên Xô đã tuyên chiến với Nhật Bản. Nhật Bản đầu hàng và rút ra khỏi Triều Tiên. Tháng Tám năm 1945, Hoa Kỳ và Liên Xô đã đồng ý chia đôi Triều Tiên từ vĩ tuyến 38. Hoa Kỳ kiểm soát Nam Hàn, Liên Xô chiếm Bắc Hàn. Trên nguyên tắc, thỏa hiệp giữa 2 cường quốc chỉ có tính cách tạm thời, nghĩa là sẽ rút ra khỏi vùng đất bị chiếm đóng càng sớm càng tốt và để cho người Triều Tiên tự giải quyết lấy vấn đề của họ. Năm 1948, Liên Hiệp Quốc đã cố gắng dàn xếp để chính người dân Triều Tiên bỏ phiếu và quyết định về việc có nên thống nhất đất nước không.

Nhưng khoảng cách ý thức hệ giữa 2 miền quá lớn, khiến cho việc thống nhất đất nước bằng lá phiếu của người dân 2 miền bất thành. Cũng như Cộng sản Miền Bắc Việt Nam, Bắc Hàn cũng muốn thống nhất đất nước, nhưng thống nhất bằng vũ lực và theo ý thức hệ cộng sản. Do đó, Ngày 25 tháng Sáu năm 1950, sau nhiều cuộc đụng độ ở biên giới, Bắc Hàn Cộng Sản đã đưa quân sang xâm chiếm Nam Hàn. Với sự yểm trở của Hoa Kỳ, Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc đã cho phép thành lập và gởi quân đội sang giúp Nam Hàn. Có trên 20 quốc gia tham gia vào lực lượng của Liên Hiệp Quốc. Bắc Hàn thì  lại được 2 nước đàn anh Trung Cộng và Liên Xô hậu thuẫn.

Trong 2 tháng đầu tiên của cuộc chiến, quân đội Mỹ và Nam Hàn bị buộc phải rút lui về Pusan, ở miền Nam Nam Hàn. Tháng Chín năm 1950, quân đội Liên Hiệp Quốc phản công, chận đứng đà tiến của quân đội Bắc Hàn và tiến đến Yalu là con sông nằm ở  biên giới Trung Quốc và Triều Tiên. Nhưng tháng Mười năm đó, Trung Cộng dùng chiến thuật biển người, xua quân vượt qua sông Yalu và tràn vào Triểu Tiên. Và đây cũng là tử huyệt của Trung Cộng và Bắc Hàn. Chiến thuật biển người của Trung Cộng đã thất bại nặng nề trước những cuộc dội bom rải thảm của Hoa Kỳ.

Những trận giao chiến đã chấm dứt ngày 27 tháng Bảy năm 1953 bằng một một thỏa ước đình chiến. Với thỏa ước này, một vùng phi quân sự đã được vẽ ra để chia đôi Triều Tiên và cho 2 bên được trao trả tù binh. Nhưng trên nguyên tắc cuộc chiến Triều Tiên vẫn chưa được chính thức kết thúc, nghĩa là vẫn chưa bao giờ có một hòa ước nào đã được ký kết. Trong cuộc họp thượng đỉnh tại vùng phi quân sự hôm thứ Sáu vừa qua, 2 nhà lãnh đạo của Nam và Bắc Hàn đã đồng ý ký một hòa ước vào cuối năm nay để chính thức kết thúc cuộc chiến.

Dù cho hòa ước có được ký kết đi nữa, vẫn có một khoảng cách   vời vợi giữa hai bên.

Bắc Hàn vẫn còn là một quốc gia cộng sản theo mô hình Stalin và hiện vẫn còn bị tố cáo về việc giam giữ hàng trăm ngàn người dân, kể cả trẻ con, trong các trại tù khổ sai và vô số nhà tù trên toàn quốc. Từ bao nhiêu năm qua, người dân Bắc Hàn không hề có một ý niệm nào về tự do ngôn luận và báo chí.

Những năm tự cô lập và bưng bít đã khiến cho nền kinh tế của Bắc Hàn hoàn toàn kiệt quệ. Nghèo đói là tình trạng bình thường của người dân Bắc Hàn. Theo các bản phúc trình của Liên Hiệp Quốc, trên một phần ba dân số Bắc Hàn đang thiếu dinh dưỡng và phần lớn không hưởng được một nền y tế lành mạnh.

Trong khi đó Nam Hàn ngày càng chứng tỏ là một chế độ dân chủ thực sự. Sự phồn thịnh và cuộc sống của người dân Nam Hàn được xem là rất cao so với các nước phát triển khác trên thế giới. Dĩ nhiên, ở Nam Hàn vẫn còn có những tù nhân chính trị và lương tâm. Vì an ninh quốc gia, Nam Hàn hiện còn xem việc tỏ bày thiện cảm với Bắc Hàn như một hành động phản quốc. Nhưng so với Bắc Hàn, Nam Hàn là một quốc gia ít tham nhũng hơn nhiều.

Vì là một đồng minh thân cận của Hoa Kỳ cho nên Nam Hàn vẫn còn được bảo vệ bởi 30.000 binh sĩ Mỹ và hàng năm Nam Hàn và Hoa Kỳ vẫn còn tổ chức những cuộc tập trận chung.

Một trong những dấu hiệu cho thấy sự cách biệt giữa 2 miền Nam Bắc Triều Tiên là dân số và kích thước của người dân. Mặc dù 2 miền có một diện tích bằng nhau, dân số Nam Hàn nhiều gấp đôi dân số Bắc Hàn: Nam Hàn có 51 triệu dân, Bắc Hàn chỉ có 25 triệu dân. Vì thiếu dinh dưỡng cho nên người dân Bắc Hàn nhỏ con hơn người dân Nam Hàn nhiều. Điều này được nhìn thấy rõ nơi học sinh tiểu học của 2 miền. Theo Giáo sư Daniel Schwekendiek, thuộc trường Đại học Hán Thành, trẻ con Nam Hàn cao hơn trẻ con Bắc Hàn cùng tuổi đến cả 4 centimét. Khoảng cách về tuổi thọ của người dân 2 miền cũng rất rõ: tuổi thọ trung bình của người dân Nam Hàn là 82, trong khi tuổi thọ của người dân Bắc Hàn chỉ có 70.

Cùng chung một văn hóa cho nên người dân 2 miền có chung với nhau nhiều món ăn vốn đã được truyền thụ từ nhiều thế hệ trước. Chẳng hạn, cả 2 miền đều có bánh tráng Dduk được làm bằng gạo. Học sinh của cả 2 miền đều ăn loại bánh ngọt Yeot trước khi làm bài thi vì cho rằng loại bánh này mang lại sự may mắn. Riêng món Kim chi thì lúc nào cũng là món ăn thuần túy của cả 2 miền.

Các cuộc lễ truyền thống của dân tộc mà người dân 2 miền cử hành hàng năm cũng giống nhau. Cả hai miền đều mừng Ngày Tết Nguyên đán, Ngày Tạ Ơn và Ngày Daeboreum, tức ngày rằm tháng Giêng. Cũng như người Việt Nam hay người Trung Hoa, dù sống ở đâu, người dân Bắc và Nam Hàn luôn xem trọng chữ Hiếu đối với cha mẹ, ông bà, tổ tiên.

Nhưng kể từ khi ý thức hệ cộng sản xâm nhập vào cuộc sống của người dân Bắc Hàn và nếp sống văn minh và dân chủ Tây Phương được du nhập vào Nam Hàn, khoàng cách văn hóa giữa hai miền cũng ngày càng lớn. Ngày nay, Nam Hàn ngày càng trở thành một “Trung  tâm Điện ảnh Hollywood ở Á châu”. Kỹ nghệ giải trí của Nam Hàn đã chiếm lĩnh nhiều thị trường tại Á Châu, kể cả Nhật Bản. Với khoảng 400 cơ sở sản xuất phim ảnh và âm nhạc, thị trường giải trí của Nam Hàn ngày càng mở rộng. Nhạc “K-pop”, phim tình cảm và các trò chơi điện thử của Nam Hàn đã tràn ngập Á Châu.

Trong chế độ Cộng sản Bắc Hàn, không những kỹ nghệ giải trí dậm chân tại chỗ đã đành, mà thời trang cũng không có đất sống. Tất cả mọi sinh hoạt của người dân đều bị kiểm soát. Quần Jeans, váy ngắn bị cấm. Ngay cả kiểu tóc của đàn ông con trai cũng được quy định.

Đám cưới ở Bắc Hàn dĩ nhiên cũng khác với đám cưới ở Nam Hàn. Ở Nam Hàn, cô dâu chú rể muốn tổ chức lễ cưới của họ như thế nào tùy ý thích của mỗi người. Tại Bắc Hàn, đám cưới phải được tổ chức đơn giản bao nhiêu có thể.

Kể từ khi tôn thờ các ông tổ Các Mác, Lenin, Stalin, Mao Trạch Đông… Bắc Hàn chính thức tự tuyên bố là một chế độ vô thần. Trong khi đó, tại Nam Hàn, trong những thập niên vừa qua, ngày càng có nhiều người theo Tin Lành và Công Giáo. Rất nhiều người đào tỵ khỏi Bắc Hàn cũng gia nhập Kitô Giáo.

Người dân Nam Hàn cũng hoàn toàn được tự do với thứ “tôn giáo” mới là Hệ thống Thông tin Toàn cầu Internet. Không có người dân Nam Hàn nào bị ngăn cản hay giới hạn trong việc sử dụng hệ thống Internet. Trong khi đó tại Bắc Hàn, chỉ có công chức cán bộ và giáo chức mới được phép nối kết với mạng lưới Internet và dĩ nhiên với sự theo dõi và kiểm soát chặt chẽ của các cơ quan an ninh. Chính vì vậy mà tại Bắc Hàn hiện đang có một hiện tượng được gọi là “Du lịch Wi-Fi”: người dân Bắc Hàn tìm cách mua nhà gần các tòa đại sứ để dễ vào mạng lưới Internet. Chính vì vậy mà giá nhà ở Thủ đô Bình Nhưỡng ngày càng gia tăng.

Dĩ nhiên Bắc Hàn cũng có một hệ thống Internet riêng của mình gọi là Kwangmyong. Tuy nhiên,  hệ thống này không nối liền với hệ thống thông tin toàn cầu. Nó chỉ được thiết lập để cho người dân được “thông tin” về  “vinh quang” và sự “ vĩ đại” của triều đại cha truyền con nối Kim.

Cuộc gặp gỡ lịch sử của 2 nhà lãnh đạo Nam Bắc Triều Tiên đã mang lại một niềm hy vọng lớn lao cho thế giới. Bầu khí lạc quan và hy vọng cũng đã từng được nhen nhúm từ lâu trước khi có cuộc họp thượng đỉnh của 2 nhà lãnh đạo này. Trong nhiều tuần lễ, thế giới đã nghe tin Chủ tịch Kim Jong-un của Bắc Hàn hứa hẹn làm rất nhiều nhượng bộ. Ông hứa sẽ ngưng thử nghiệm vũ khí hạt nhân và cho đóng cửa Punggye-ri, trung tâm thử nghiệm nguyên tử của Bắc Hàn.

Thật ra chẳng có gì mới mẻ trong những lời hứa hẹn của Chủ tịch Kim Jong-un. Năm 1994, Chủ tịch Kim Jong-il, cha ông, cũng đã từng hứa hẹn chấm dứt chương trình hạt nhân và sẽ cho đóng cửa các trung tâm nguyên tử năng vào năm 2007. Ông còn để cho Cơ quan Giám sát Năng lượng Hạt nhân của Liên Hiệp Quốc được đến Bắc Hàn để theo dõi việc đóng cửa trung tâm nguyên tử Yongbyon. Tuy nhiên, tiến trình hòa bình đã hoàn toàn sụp đổ, bởi vì sau đó Bắc Hàn vẫn tiếp tục tinh luyện Uranium.

Vừa qua, tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in đã phấn khởi loan báo rằng Chủ tịch Kim Jong-un không còn đặt vấn đề về sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Nam Hàn nữa. Tổng thống Nam Hàn trích dẫn hầu như nguyên văn câu nói của Chủ tịch Kim Jong-un: “Chúng ta bị bao vây bởi các cường quốc là Nga, Nhật Bản và Trung Quốc, do đó, vì sự ổn định và hòa bình tại Đông Á, Hoa Kỳ cần phải tiếp tục ở lại (Triều Tiên)”. Mới nghe tưởng đây là một tuyên bố hoàn toàn mới mẻ từ miệng của một nhà lãnh đạo Bắc Hàn. Kỳ thực, trước đó cũng có người đã từng nói như thế và người đó không ai khác hơn là Chủ tịch Kim Jong-il, cha của Kim Jong-un. Thật vậy, năm 2000, trong cuộc họp thượng đỉnh với Tổng thống Nam Hàn lúc bấy giờ là ông Kim Dar-jung, Chủ tịch Kim Jong-il cũng đã từng đưa ra một lời tuyên bố tương tự như thế.  Cũng trong cuộc họp thượng đỉnh này, Tổng thống Kim Dae-jung và Chủ tịch Kim Jong-il đã đồng ý “chấm dứt sự thù nghịch và mở ra một kỷ nguyên mới của hòa giải và hợp tác” giữa hai miền Nam Bắc. Hồi năm 2007, sau cuộc họp thượng đỉnh giữa Tổng thống Nam Hàn Roh Moo -hyun và Chủ tịch Kim Jong-il, một tuyên ngôn chung về đẩy mạnh quan hệ Nam Bắc, Hòa bình và Thịnh vượng cũng đã được đưa ra.

Dưới ánh mặt trời ở Bắc Hàn, có lẽ chẳng có gì mới. Chế độ này thích cho thế giới ăn bánh vẽ và vẫn sẽ mãi mãi là một chế độ độc tài. Chủ tịch Kim Jong-un có thể hứa hẹn đủ thứ, nhưng thay đổi chế độ thì tuyệt nhiên không. Và bao lâu Bắc Hàn vẫn còn là một chế độ độc tài thì cuộc sống của người dân Bắc Hàn sẽ ngày càng lầm than khốn khổ hơn vì những tham vọng không đáy của các chủ tịch “đáng kính yêu” của họ .

Đoàn Thi

(nguồn:

-http://www.dw.com/en/north-and-south-korea-how-different-are-they

-https://thediplomat.com/2018/04/after-the-moon-kim-summit-a-time-for-hope/)

Be the first to comment

Leave a Reply