Úc cương quyết bắt tay với Mỹ để đối phó với Trung Quốc?

Hai cặp Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ Trưởng Ngoại giao của Mỹ và Úc đã tiến hành cuộc đối thoại thường niên Úc – Mỹ (AUSMIN) tại Sydney vào đầu tuần này, và đây là cuộc đối thoại an ninh đầu tiên của Úc với chính quyền Doanld Trump.

Cuộc đối thoại diễn ra giữa lúc thế giới liên tiếp bị chấn động bởi hàng loạt vụ tấn công khủng bố…

Ngay sau Diễn đàn an ninh Shangrila kết thúc tại Singapore, tối Chủ Nhật (4.6.2017) Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Bộ trưởng Quốc phòng Giem Mattis, đã lên đường đến Úc để hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Marise Payne và Ngoại trưởng Julia Bishop Sydney vào ngày thứ Hai.

Phát biểu với báo giới, Ngoại trưởng Julia Bishop khẳng định, cuộc đàm thoại lần này là rất quan trọng bởi môi trường chiến lược ở hai nước đang có những thay đổi kể từ khi Mỹ có chính quyền mới. Theo bà Julia Bishop, đây cũng sẽ là cơ hội để hai nước xem xét lại chính sách đối ngoại của mình.

Chuyến thăm Australia của 2 quan chức hàng đầu của Mỹ diễn ra trong bối cảnh gần đây thế giới liên tiếp bị chấn động bởi hàng loạt vụ tấn công khủng bố ở Anh, ở Indonesia, ở Iraq và Afghanistan.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Ngoại trưởng Bishop nhấn mạnh Úc đang tham gia các chiến dịch cùng với Mỹ đứng đầu ở Iraq, Syria cũng như ở Afghanistan, và trong bối cảnh mối đe dọa khủng bố đang gia tăng hơn bao giờ hết, Úc và Mỹ cũng như thế giới cùng chung quyết tâm đánh bại tổ chức khủng bố “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng và đồng bọn.

Về phần mình, Bộ trưởng Quốc phòng Marise Payne cho biết chính phủ Úc lo ngại về những “chân rết” của IS tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương. Theo đó, các nước cần cảnh giác trước nguy cơ các tay súng IS tham chiến ở Trung Đông trở về quê nhà với “các kỹ năng đã được tôi luyện qua chiến đấu” và tư tưởng cực đoan.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Jim Mattis đề cập vụ tấn công khủng bố mới đây ở London (Anh), nhấn mạnh Mỹ cùng với Úc quyết tâm chống khủng bố và “không sợ hãi” trước mối đe dọa này. Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson cũng nhấn mạnh mối quan hệ đồng minh lâu dài giữa Mỹ và Úc, nhất là trong cuộc chiến chống khủng bố.

Trước đó, tại Singarpore Thủ tướng Malcolm Turnbull đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ và cứng rắn nhất từ trước đên nay với thái độ “dọa nạt” (coercive) của Trung Quốc tại Diễn đàn đối thoại Shangri-la 2017 và đồng thời nhấn mạnh đến mối quan hệ chiến lược Mỹ – Úc.

Cuộc đối thoại an ninh này kéo dài 3 ngày và trong bài diễn văn vào tối thứ Sáu (2.6.2017) ông Turnbull nhấn mạnh rằng Trung Quốc chỉ thành công cao nhất khi “tôn trọng chủ quyền của nước khác”, khi kiến tạo được “niềm tin và sự hợp tác” của các nước láng giềng. Ông cũng nhấn mạnh rằng hiện tại thì Trung Quốc có một cơ hội tốt nhất để đạt đến điều này là sử dụng vai trò mang tính đòn bẩy của chính mình để hạn chế các hành vi bấtliều lĩnh và nguy hiểm của Bắc Hàn.

Nhưng đáng nói nhất là tranh chấp Biển Đông và ông Turnbull nhấn mạnh rằng nếu căng thẳng tại Biển Đông vẫn tiếp tục kéo dài do Trung Quốc không từ bỏ tham vọng chủ quyền quá quắt của mình, các nước trong khu vực sẽ phải tự tách ra khỏi Trung Quốc và cân bằng với sức mạnh bằng cách gia tăng quan hệ liên minh và hợp tác với Mỹ.

Ông phát biểu: “Trung Quốc sẽ đóng một vai trò lớn hơn trong việc định hình khu vực. Lẽ tự nhiên là Bắc Kinh sẽ tìm kiếm ảnh hưởng chiến lược để phù hợp với sức mạnh kinh tế của họ. Tuy nhiên, chúng tôi muốn thấy Trung Quốc thực hiện vai trò lãnh đạo mà họ mong muốn theo cách củng cố trật tự khu vực vốn giúp ích cho tất cả các nước. Lập trường của Úc là cần phải có môi trường của một thị trường cởi mở và sự lưu thông tự do của hàng hóa, dịch vụ, tiền vốn và ý tưởng. Tức là tự do hàng hải không bị ngăn chặn các quyền của các quốc gia nhỏ là không bị ngăn cản. Những bất đồng được giải quyết bằng đối thoại phù hợp thông qua luật lệ được đồng thuận và các định chế có tổ chức. Đây là một thế giới mà cá lớn không thể nuốt chửng hoặc hù dọa cá nhỏ. Điều này có nghĩa hợp tác chứ không hành động đơn phương để chiếm giữ hoặc hình thành lãnh thổ hoặc quân sự hóa khu vực có tranh chấp. Điều này có nghĩa cạnh tranh trong khuôn khổ luật pháp quốc tế”.

Ông Turnbull cho biết, có thể các nước như Úc và Singapore là “cá nhỏ”, nhưng họ luôn xem trọng chủ quyền của mình và thái độ của Trung Quốc chỉ dẫn đến tác dụng ngược. Ông nói: “Duy trì nền pháp trị trong khu vực của chúng ta, tôn trọng chủ quyền của các quốc gia lớn cũng như nhỏ là chìa khóa để tiếp tục duy trì hòa bình và ổn định. Sự gia tăng nhanh chóng của một cường quốc mới tạo ra lo lắng, sự trỗi dậy của Trung Quốc đã trở thành chủ đề của các cuộc tranh luận căng thẳng nhất. Một Trung Quốc hống hách sẽ nhìn thấy các nước láng giềng phản đối họ vì các đòi hỏi nhượng bộ về quyền tự chủ và không gian chiến lược. Các nước này sẽ cân bằng với sức mạnh của Bắc Kinh bằng cách củng cố liên minh và hợp tác đặc biệt giữa họ với Mỹ. Liên minh của chúng tôi với Mỹ phản ánh sự gắn kết sâu sắc các mối quan tâm và giá trị, nhưng nó chưa bao giờ là một khuôn khổ cho việc hoạch định chính sách của Úc.

Hòa bình và ổn định của khu vực của chúng ta đã được trợ giúp bởi vai trò lãnh đạo toàn cầu của Mỹ. Qua những thăng trầm của lịch sử, Mỹ đã bảo vệ cho các giá trị mà quốc gia này được thành lập, đó là tự do, dân chủ và thượng tôn pháp luật. Sự lãnh đạo đó, cam kết đó, và những giá trị đó là quan trọng hơn bao giờ hết.”

Be the first to comment

Leave a Reply