“Viễn giao cận công”: Mahathir đến Trung Quốc

Giới lãnh đạo Bắc Kinh đã một lần nữa thể hiện chiến thuật “viễn giao cận công” trong chuyến viếng thăm của Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad từ ngày 18 đến 21 tháng Tám. Cho dù ông Mahahir thể hiện những phát biểu và  hành động chống Trung Quốc dữ dội, giới lãnh đạo Trung Quốc đã đối xử với ông ta như một đại thượng khách, khác hẳn giới lãnh đạo Hà Nội.

“Viễn giao cận công” có nghĩa là “ở xa (như Malaysia) thì giao thiệp, ở gần (như Việt Nam) thì tấn công”. Đây là kế thứ 23 trong “tam thập lục kế”, do Tể tướng nước Tần là Phạm Thư đề ra. Theo đó thì với các nước gần, Tần sẽ dùng vũ lực uy hiếp, chiếm thành chiếm đất, với các nước xa không đem quân đi được thì lại dùng ngoại giao dụ dỗ làm đồng minh. Cứ như vậy Tần lần lượt thôn tính toàn bộ sáu nước chư hầu để cho Doanh Chính thống nhất Trung Quốc và lên ngôi hoàn đế xưng là Tần Thủy Hoàng,

Ông Mahthira đã được chào đón nồng nhiệt trong chuyến thăm Trung Quốc này, bất kể là ông ta đã sử dụng khẩu hiệu chống Trung Quốc cực kỳ mạnh bạo để giành chiến thắng trong cuộc bầu cử ngày 9.5.2018, bất kể là sau khi nhậm chức ông ta đã mạnh tay can thiệp vào những dự án tiền tỷ liên quan đến Trung Quốc.

Khi ra tranh cử ông Mahathir đã tung ra những giọng điệu bài Trung Quốc cứng rắn, thậm chí cáo buộc nguyên Thủ tướng Najib Rajak và tay chân đã “hiến chủ quyền lãnh thổ Malaysia” cho Bắc Kinh. Ngay sau khi đắc cử, ông Mahathir quyết định ngưng nhiều dự án hạ tầng trị do Trung Quốc đảm nhiệm với vốn cho vay cũng của Trung Quốc với lý do các dự án này quá tốn kém nhưng không cần thiết, không sinh lợi và Malaysia sẽ không có khả năng trả nợ.

Việc này đã khiến giới hoạch địch chính sách ở Bắc Kinh lo lắng và nóng mặt.

Năm 2016, chính phủ Najib đã ký thỏa thuận để Tổng công ty Kiến thiết giao thông Trung Quốc (CCCC) nhận thầu xây tuyến đường sắt đông bộ Malaysia (ECRL) dài 688km, trị giá 20 tỉ Mỹ kim: nếu hoàn tất, tuyến đường sắt này sẽ kết nối vùng biển phía đông bán đảo Malaysia với các tuyến vận tải biển chiến lược ở phía tây.

Công trình này mới khởi công từ năm 2017 và chưa gì kinh phí dự trù 20 tỷ Mỹ kim đã bị đội lên 22 tỷ. Ngày 4.7.2018 ông Mahathir ra lệnh bị tạm ngưng để bàn chuyện “đội kinh phí” quá cao và yêu cầu CCCC phải cắt giảm mạnh chi phí.

Quyết định của ông Mahathir đã lập tức biến trên 1800 nhân công trong tổng số 2250 nhân công của dự án này lâm cảnh ngồi chơi xơi nước.

Ngoài ra ông Mahathir ra lệnh ngưng dự án lắp đặt hai tuyến ống dẫn dầu trị giá 3.2 tỉ Mỹ kim do một công ty quốc doanh Trung Quốc vì cho rằng dự án này dính líu với một bê bối tham nhũng xây cất. Thủ tướng Mahathir cũng yêu cầu tạm ngưng dự án này, nói đơn vị thầu dính líu vào bê bối tham những liên quan đến Quỹ đầu tư phát triển đất nước (1MDB) do chính phủ Najib lập ra và quản lý.

Những quyết định này làm Trung Quốc tức giận vô cùng, tuy nhiên trong chuyến đi Trung Quốc vừa qua ông Mahathir đã được Trung Quốc đối xử như một đại thượng khách.

Tối 18.8.2018 Ngoại trưởng Vương Nghị ra tận chân cầu thang đón vợ chồng ông Mahathir, sau đó thì Chủ tịch Tập Cận Bình mở dạ tiệc chiêu đãi Thủ tướng Malaysia, trong khi lẽ ra Thủ tướng Lý Khắc Cường có nhiệm vụ tiếp các thủ tướng nước ngoài đến thăm.

Lý do là Bắc Kinh xem Malaysia là một phần chủ đạo trong dự án trọng điểm Vành Đai và Con Đường (BRI) của Tập Cận Bình. Bắc Kinh có lẽ vẫn sốt ruột muốn Malaysia trở lại với những dự án, vào lúc BRI đang bị nhiều thất bại.

Trong khi đó thì ông Mahathira tỏ ra thực tế, chỉ đề cập đến những lợi ích và thiệt thòi kinh tế của Malyasia trong quan hệ song phương, tránh nói về các thỏa thuận và chuyện Biển Đông.

Theo nhận định của nhà bình luận Bhavan Jaipragas trên tờ South China Morning Post ngày 22.8.2018 thì ông Mahathira vẫn chưa là “kẻ nổi loạn chống Trung Quốc”.

Trong suốt chuyến thăm, ông Mahathir chọn cách không làm mất lòng chủ nhà, khi luôn luôn tuyên bố: “Không phải lỗi người Trung Quốc, trách nhiệm thuộc về ông Najib”.

Ngày 20.8/2018, trong cuộc họp báo chung với Thủ tướng Trung Quốc Lý Khắc Cường, ông Mahathir nói ông tin tưởng Trung Quốc sẽ “thông cảm” với những vấn nạn tài chính nội bộ” của Malaysia.

Ngày 21.8, ngay tại Bắc Kinh, trước khi lên đường về nước, ông Mahathir tuyên bố với các nhà báo: Malaysia sẽ dừng dự án ECRL và dự án ống dẫn khí tự nhiên ở bang Sabah nhưng chỉ dừng này cho đến khi nào thể đảm nhận thực hiện.

Tại cuộc họp báo, ông Mahathir cũng cho biết ở cuộc gặp các lãnh đạo Trung Quốc, ông đã không bàn chuyện Low Taek Jho, một nhà quản trị tài chính người Malaysia bị truy nã, vì có vai trò trong vụ tai tiếng “rút ruột” Quỹ MDB. Trước đó báo Wall Street Journal cho rằng Low đang trốn ở Trung Quốc, và có thể Thủ tướng Malaysia sẽ đòi dẫn độ Low khi ông thăm Trung Quốc.

Chuyến thăm Trung Quốc  của ông Mahathir đã thu hút sự chú ý vì ai cũng muốn xem cách ông thể hiện thái độ cứng rắn với Bắc Kinh như đã từng làm vậy trong chiến dịch tranh cử.

Theo ghi nhận trong chuyến đi này ông Mahathir đã thể hiện mềm dẻo nhưng đĩnh đạc, tự tin và đã xuất hiện như người chiến thắng. Ông Mahathir không tỏ thái độ khúm núm hay đố ký, ngược lại ông luôn vui vẻ và có phong cách đĩnh đạc khi gặp giới lãnh đạo Trung Quốc như Tập Cận Bình, Lý Khắc Cường, Lật Chiến Thư (Chủ tịch Quốc hội). Tuy nhiên trong suốt chuyến thăm, ông Mahathir chọn cách không làm mất lòng chủ nhà, không gây căng thẳng

Trong khi đó thì Trung Quốc rất muốn bảo vệ mối quan hệ với Malaysia theo chiến lược “viễn giao cận công”, chính nhờ vậy nên ông Mahahir đã thuyết phục được Bắc Kinh xem xét lại các dự án này.

Be the first to comment

Leave a Reply