VISA 457 – CHẤM HẾT MỘT CƠ HỘI

Visa 457 được ban hành từ thời cựu thủ tướng John Howard và sẽ chính thức bị loại bỏ vào tháng 3 năm 2018. Visa này sẽ được thay thế bằng hai loại visa mới. Một loại hai năm và một loại bốn năm. Cả hai loại này đều có điều kiện tương tự như loại visa 457 nhưng loại 2 năm sẽ không có cơ hội thường trú. Chỉ có loại 4 năm mới có cơ hội t hường trú. Hai loại này được gọi là visa dành cho những ngành nghề thiếu lao động tại Australia.
Trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2016 nền kinh tế Úc tạo ra được 474 ngàn công việc toàn thời. Nhưng chỉ có 74 ngàn công việc là rơi vào tay những người Úc đang sinh sống tại Úc. Còn tất cả số công việc còn lại đều rơi vào tay những người nước ngoài. Trong khi đó vẫn có vô số người Úc thất nghiệp, vô số người Úc sống dưới mức nghèo khổ vì kiếm không ra việc làm. Những công việc nói trên đều rơi vào tay những người di dân, những người không sinh ra và không lớn lên tại Úc.
Dĩ nhiên nước Úc cần di dân. Nhưng có một điều là tại sao lại không giao những công việc toàn thời đó cho những người Úc, mà lại mang cho những người di dân rồi sau đó lại cho họ cả tư cách thường trú lẫn quốc tịch. Nước Úc cần di dân nhưng phải sử dụng toàn bộ lực lượng lao động của nước Úc cái đã, và cho đến khi nào không còn người Úc nào thất nghiệp thì người di dân mới nên được mời vào và cho công ăn việc làm.
Trong số 470 ngàn công việc nói trên có 364 ngàn là rơi vào tay di dân những người bắt đầu đến Úc từ năm 2001, sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu.
Trước đây người Úc cứ tin rằng những người di dân đó là những người có tay nghề chuyên môn mà nước Úc cần, những nghề mà người Úc không muốn học, không muốn làm. Hóa ra không phải là như vậy.
Vừa qua thủ tướng Malcom Turnburn đã quyết định hũy bổ loại visa 457 là loại visa chính được cấp cho những người nước ngoài gọi là có tay nghề chuyên môn từ trước đến nay. Trong toàn bộ di dân mới đến Úc, một nữa là đến từ Ấn Độ và các quốc gia gần đó.
Những di dân từ Ấn Độ này bao gồm bác sĩ, kỹ sư, tài xế tắc xi, nhân viên cây xăng, chạy bàn trong các nhà hàng, hay là những sinh viên Ấn du học…và tất cả đã tìm đường ở lại, định cư theo diện visa 457. Có thể nói là thành phần này đã được ban cho một cơ hội dễ dàng để kiếm được việc làm và rồi định cư luôn tại Úc.
Nhiều chuyên viên nghiên cứu đã phát hiện ra những lổ hỗng lớn trong chương trình di dân theo visa 457 tuy nhiên vấn đề này đã không hề được đưa ra bàn cãi trong dư luận Úc. Nhiều chính trị gia thiên tả và trung ta trên chính trường Úc không muốn đề cập đến vấn đề là tại sao nước Úc lại mở rộng cửa cho di dân vào nhiều đến thế.
Thế những bên ngoài chương trình visa 457 chính phủ liên bang từ năm 2012 đến nay vẫn tiếp tục duy trì việc tiếp nhận con số di dân hàng năm lên đến 190 ngàn người. Hai phần ba trong số này là di dân theo diện tay nghề chuyên môn.
Hiện tại nước Úc có đến hơn 500 ngàn sinh viên nước ngoài được quyền làm việc và hàng chục ngàn loại du khách vừa đi du lịch vừa có quyền kiếm việc làm.
Đến bây giờ thì chính phủ liên bang mới nhận định rằng chương trình di dân theo diện 457 đã bị lợi dụng tối đa để đưa người nhập cư hợp pháp vào Úc. Đủ thứ chuyện sai sót, tầm bậy tầm bạ liên quan đến chương trình di dân theo diện tay nghề 457 và từ lâu chính phủ đã thất bại trong việc theo dõi và kiểm tra. Và thật ra đã quá sức dễ dàng cho những công nhân nước ngoài chuyển từ visa tạm thời 457 thành visa thường trú và rồi định cư vĩnh viễn tại Úc.
Từ tháng Sáu năm 2015 có tổng cộng 371 ngàn công nhân nước ngoài và gia đình của họ đã đến Úc theo visa 457. Tuy nhiên cũng từ thời gian đó chỉ có 145 ngàn người đến Úc theo visa 457 là quay về nguyên quá. Số 226 ngàn người còn lại đã thành công trong việc chuyển visa 457 của họ thành các loại visa thường trú.
Dĩ nhiên ai cũng muốn có cuộc sống tốt đẹp hơn và không ai trách cứ họ về việc đó. Tuy nhiên nếu công ăn việc làm cho những người trẻ tại Úc đang lớn lên, đang cần việc làm, không bị tước đoạt thì cũng chẳng ai phiền hà gì việc những người nước ngoài vào Úc kiếm việc làm và làm những việc người Úc không muốn làm.
Trong khi đó từ năm 2008 đến 2015 con số người Úc sinh tại Úc bị thất nghiệp tăng từ 338 ngàn người đến 507 ngàn người. Số công ăn việc làm toàn thời được tạo ra rất ít. Có số người thất nghiệp và đang tìm việc làm toàn thời tăng đến 54%,
Trong giai đoạn này những học sinh sinh viên Úc trong độ tuổi từ 15 đến 24 có việc làm toàn thời giảm mất 214 ngàn công việc. Con số học sinh tốt nghiệp phải chấp nhận làm việc bán thời tăng 29%, con số thất nghiệp tăng 36%. Đây là hậu quả trực tiếp của chính sách 457 cho phép các doanh nghiệp tại Úc tuyển dụng công nhân từ nước ngoài hơn là đào tạo và tuyển dụng ưu tiên cho người Úc sinh ra và lớn lên tại Úc.
Đó chính là lý do vì sao chính phủ liên bang quyết định sẽ bãi bỏ visa 457 trong năm 2018 và ban hành hai loại visa tạm t hời mới với những điều kiện khắt khe hơn, trong đó chú trọng đến việc tuyển dụng công nhân tại Úc trước khi được phép tuyển dụng công nhân nước ngoài.
Các doanh nghiệp phải chứng minh là họ đã quãng cáo và tìm cách tuyển nhân viên tại Úc trước khi tìm cách tuyển dụng công nhân ngoại quốc. Những công nhân nước ngoài được tuyển dụng phải có ít nhất hai năm kinh nghiệm và không có hồ sơ tội phạm. Những công ty tuyển dụng công nhân nước ngoài phải đóng quỹ đào tạo theo đúng hướng dẫn của bộ di trú.
Hiện cũng chưa có những hướng dẫn cụ thể về các loại visa thay thế visa 457 trong năm 2018. Tạm thời danh sách nghề nghiệp có thể xin được visa 457 đã bị giảm xuống chỉ còn 400 nghề. Có 216 nghề đã bị loại khỏi danh sách và sẽ làm giảm 9% con số công nhân nước ngoài có thể được cấp visa 457.
Những nghề vẫn tiếp tục được tuyển dụng theo chương trình 457 là nghề đầu bếp ( cook, chef) và quản lý nhà hàng, kỹ thuật viên tin học, kỹ sư phần mềm, chuyên viên phân tích kinh tế, chuyên viên tiếp thị, và các loại chuyên viên khác trong lĩnh vực quản lý doanh nghiệp.
Sự thật là những người đến Úc theo diện di dân tay nghề 457 không phải đa số là chuyên gia hay chuyên viên, mà đều là những người mới vào nghề, thậm chí mới ra trường, chưa có kinh nghiệm gì cả.
Điều này tước đoạt đi cơ hội của những thanh niên, học sinh sinh viên Úc có cơ hội để được học nghề, được tập sự làm việc trong các lĩnh vực đó. Ví dụ việc mở cửa cho bác sĩ nước ngoài vào làm việc tại Úc tạo ra sự dư thừa bác sĩ tại các thành phố lớn trong khi không hề làm gia tăng số lượng bác sĩ làm việc tại nông thôn hay những vùng thiếu bác sĩ.
Dù thế vẫn có ý kiến của một số chuyên gia rằng nước Úc cần phải tiếp tục tuyển dụng thêm nhiều công nhân kỹ thuật cao từ nước ngoài, vì nước Úc không thể tự mình đào tạo cho đủ công nhân kỹ thuật cao cho thị trường nhân dụng trong nước.
Hai loại visa tạm thời sẽ thay thế visa 457 vẫn phải chủ yếu dựa vào việc đánh giá nhu cầu của thị trường nhân dụng trong nước. Và dù danh sách nghề nghiệp từ hơn 600 nay chỉ còn chưa tới 400 nghề, thì các công ty vẫn phải chứng minh cho bộ di trú thấy họ đã làm hết sức mà không thể nào tìm được công nhân có tay nghề họ cần trong nước Úc.
Việc này sẽ gây thêm khó khăn cho những công ty thực sự thiếu người và cần phải sử dụng công nhân từ nước ngoài. Trong khi đó những công ty ma, những người lợi dụng các loại visa này để mang thân nhân từ nước ngoài vào Úc hay tuyển dụng giả vờ để ăn tiền của người lao động vẫn tiếp tục xảy ra. Cũng có một số công ty lợi dụng loại visa này để tuyển dụng công nhân từ nước ngoài vào để thay thế công nhân trong nước Úc,nhằm để tiết kiệm chi phí trả lương cao cho công nhân người Úc.
Trên thực tế bộ di trú Úc gặp khó khăn để kiểm tra tất cả mọi chi tiết của từng hồ sơ xin visa 457 hay các loại visa thay thế trong tương lai. Chính vì những khó khăn này mà chính phủ đã được đề nghị bỏ loại visa 457 do trên thực tế loại visa này đã không giải quyết được vấn đề nhân dụng của nước Úc như mục đích đề ra.
Một mặt khác, có ý kiến cho rằng việc chính phủ bỏ loại visa 457 là một động thái đáp ứng áp lực của dư luận than phiền rằng trong giai đoạn hiện tại, cần phải giảm mạnh lượng di dân. Có thể chính phủ liên bang đã lắng nghe dư luận và đã thực hiện việc cắt giảm di dân nhằm ngăn chận việc cử tri Úc có thể sẽ bỏ phiếu mạnh cho đảng One Nation của bà Pauline Hanson.

Ls Lê Đức Minh

Be the first to comment

Leave a Reply