Vụ bắt cóc Trịnh Xuân Thanh: Ai đã ngồi trong chuyến bay SSG004?

Trinh Xuan Thanh, center, is led out of a court room by police in Hanoi, Vietnam, Monday, Jan. 22, 2018. The former oil executive was sentenced to life in prison on charges of embezzlement and mismanagement at the end of the two-weeks trial that also involves 21 others including former Politburo Dinh La Thang who was given 13 years in jail. Germany accused Vietnam of kidnapping Thanh from a Berlin park in July, the charge Vietnam denied saying Thanh turned himself in to police voluntarily. (An Dang/ Vietnam News Agency via AP)

Một người Việt nam đã bị bắt cóc tại Berlin vào năm 2017. Slovakia đã tiếp tay cho việc đưa nạn nhân ra khỏi Cộng đồng chung Châu Âu?

                                  Hành trình chuyến bay SSG004 từ Bratislava đến Moscow lấy từ dữ liệu lịch trình bay

Vào 11h26 ngày 26.7.17, bốn người Việt gồm tướng Tô Lâm, bộ trưởng an ninh, tướng Đường Minh Hưng, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh cùng một quan chức cao cấp của Bộ Công an và một người đi cùng đã hạ cánh xuống sân bay Praha trong chuyến bay của hãng hàng không Cộng hòa Séc đến từ Paris. Ít nhất, theo kế hoạch chính thức, họ sẽ tới Bratislava trong một cuộc gặp gỡ với Bộ nội vụ Slovakia.

Bốn người này đáng lẽ đã tới Viên thủ đô của Áo vào buổi sáng và từ đó đi tiếp đến Bratislava. Slovakia đã chuẩn bị sẵn Limousine để đón họ, cho tới một ngày trước cuộc gặp, theo phía Slovakia miêu tả, những người Việt này đã thông báo, họ rất mong muốn được đón tại Praha và sau đó bay tiếp tới Moscow trong một cuộc hẹn tiếp theo của ngài bộ trưởng.

Theo như yêu cầu, phía Slovakia đã chuẩn bị sẵn cho đoàn cán bộ cấp cao Việt nam một chuyên cơ chính phủ. Việc mượn máy bay này đôi khi xảy ra với chính khách nước ngoài, với Giáo hoàng hay với Hoàng đế Nhật bản. Hoặc với mật vụ Việt nam, những người có thể đã dùng nó để vận chuyển nạn nhân bị bắt cóc từ Cộng đồng chung Châu Âu.

Viện Công tố Liên bang Đức đã ra quyết định điều tra tướng Hưng, một trong bốn người Việt kể trên. Có khả năng ông Hưng đã tham gia vào việc bắt cóc doanh nhân và cựu chính trị gia Trịnh Xuân Thanh, nạn nhân vụ bắt cóc cùng người tình ngày 23.7.17 tại công viên Tiergarten – Berlin và hai người này đã bị kéo lên một chiếc xe VW Bus.

Một nghi vấn rất lớn: Slovakia đã tiếp tay cho hành động bắt cóc này?

Ba ngày sau, khoảng 12.30 thứ tư, 4 người đàn ông này đã bay trên chiếc Airbus A319 của Slovakia tới Bratislava. Họ hạ cánh lúc 13.15 và có khoảng 1,5h dừng chân tại đây. Đúng 14.52 chính chiếc máy bay đó lại tiếp tục cất cánh theo hướng Moscow. Điều này đã được hãng thông tấn TAZ tái dựng dựa theo dữ liệu lịch trình bay.

Chuyến bay với số hiệu SSG004 đưa chính phủ Slovakia hiện nay lâm vào tình thế cần phải giải trình. Theo Viện Công tố Liên bang Đức, đến nay vẫn chưa rõ nạn nhân bị bắt cóc đã được đưa về Việt nam bằng đường nào. Phải chăng bằng chuyên cơ chính phủ của một nước trong khối EU? Một nghi vấn rất lớn.

Chính quyền Slovakia bác bỏ mọi hành vi tham dự vào việc bắt cóc này. Trong trường hợp sự nghi vấn trở thành sự thật, chỉ có thể là lòng hiếu khách của họ bị lợi dụng, họ nói. Trên danh sách chuyến bay không có tên Trịnh Xuân Thanh, cũng như không có hành khách nào có dấu hiệu đặc biệt.

Sự nghi vấn phù hợp với bức tranh toàn cảnh. Một đất nước tham nhũng chồng chất, nơi cuối tháng 2 vừa qua một nhà báo đã bị giết bởi anh đã điều tra mưu đồ của những người có chức quyền. Và một đất nước có mối liên hệ nhiều nghi vấn với Việt nam.

Tình cờ Thủ tướng Slovakia Peter Pellergrini đã có chuyến thăm Berlin mở đầu nhiệm kỳ của ông vào thứ 4 tuần trước. Người tiền nhiệm vừa từ chức tháng 3 vừa qua. Ông ta đã được tiếp đón trước Phủ thủ tướng với nghi lễ danh dự và sau đó đã có khoảng một giờ trao đổi với Thủ tướng Đức.

Trong buổi họp báo ngay sau đó, bà Merkel đã trực tiếp lên tiếng về vụ bắt cóc. “Tất cả những gì có liên quan đến sự việc này phải được làm rõ”– bà nói. Thủ tướng Slovakia hứa với bà sẽ hợp tác tối đa. Thứ 6 tuần trước, Đại sứ Slovakia tại Berlin đã được Bộ Ngoại giao Đức mời gặp. Trong khi đó, các nhân viên điều tra Đức đã một lần nữa liên hệ với các cơ quan chức năng tại Bratislava. Họ muốn thẩm vấn phi hành đoàn và nhân viên khách sạn, theo thông tin từ trang Aktuality.sk.

Thủ tướng Pellegrini phản ứng lịch thiệp nhưng kiên quyết bác bỏ những câu hỏi hóc búa trong buổi họp báo. “Tại sao Slovakia bây giờ mới triệu hồi đại sứ Việt nam?”- “Tôi phải giải quyết khi sự việc nằm trên bàn làm việc của tôi, ông nói. Và nó mới xảy ra đây thôi. Phía Đức sẽ nhân được những thông tin mà họ yêu cầu.”– Ông trả lời.

Cách đây một tuần, dưới sức ép của giới truyền thông, chính quyền Slovakia mới thừa nhận việc cung cấp chuyên cơ chính phủ. Và ít nhất trong câu hỏi, “cuộc gặp gỡ tại Bratislava kéo dài bao lâu”, chính quyền nước này đã nói dối. Đầu tiên họ nói là 3 tiếng. Sau đó lại là khoảng 2 tiếng. Nhưng điều này cũng không thể đúng, bởi chiếc máy bay đó chỉ dừng ở đây 1 tiếng rưỡi.

Từ sân bay về đến khách sạn chính phủ mang tên Bôrik cần khoảng 20 phút, với cảnh sát dẫn đường có thể nhanh hơn một chút. Như vậy còn khoảng chưa tới 1 tiếng đồng hồ cho buổi làm việc mà những người Việt nam này đã được cho mượn chuyên cơ chính phủ để tới. Vậy cuối cùng buổi gặp gỡ chỉ là bình phong để có thể mang người bị bắt cóc về Việt nam?

Truy lùng tội phạm

Những thông tin mà hãng TAZ có được về những người có mặt trong cuộc gặp gỡ nói lên điều này.

Cùng có mặt trong khách sạn, ngoài tướng 2 sao Đường Minh Hưng còn có nhân viên mật vụ Vũ Quang Dũng, nhân vật chủ chốt của nhóm bắt cóc. Và chính xác trong thời điểm này, từ 12h35 đến 14h17, một chiếc xe Mercedes Vito với 2 người đàn ông bị tình nghi tham gia vụ bắt cóc đã đỗ trước khách sạn này. Với dữ liệu trên hệ thống định vị GPS, các nhân viên điều tra đã tái dựng được tình tiết trên. Phải chăng nạn nhân vụ bắt cóc đã được vận chuyển bằng chiếc xe này tới Bratislava?

Nguyễn Hải Long, người đã mướn chiếc xe này một ngày trước đó tại Praha, hiện đang hầu tòa tại Berlin. Ông này bị khởi tố vì hành vi làm gián điệp và tiếp tay cho hành động chiếm đoạt tự do của người khác.

Buổi gặp mặt trong khách sạn theo những người tham dự là một bữa ăn trưa. Nội dung làm việc theo chương trình về việc chuyên gia Slovakia có thể trợ giúp Việt nam như thế nào trong việc sản xuất vũ khí cũng như trang bị an toàn cho cảnh sát và cứu hỏa.

Nguyên Bộ trưởng nội vụ Slovakia Robert Kaliňák đã ký với đồng nghiệp Việt Nam Tô Lâm vào tháng 3.2017 hiệp định về hợp tác giữa cảnh sát 2 nước. Tháng 6.2017 Kaliňák đã đến thăm Việt nam. Các mục tiêu hợp tác chủ yếu như phòng chống tội phạm, xóa bỏ việc buôn bán người cũng như chống tham nhũng và cải thiện hợp tác trong việc truy lùng tội phạm.

Liệu Trịnh Xuân Thanh có nằm trong mục tiêu của họ? Cũng vào thời điểm đó chính quyền Việt nam đang tìm kiếm ông này.

Bốn người Việt trong chuyến Airbus đã tham dự buổi cơm trưa chính khách, và về phía Slovakia có nguyên Bộ trưởng nội vụ Kaliňák, hiện đã từ chức, 2 nhân viên bộ và một người đàn ông mang tên Lê Hồng Quang.

             Lê Hồng Quang, hiện là Đại biện lâm thời Đại Sứ quán Cộng hòa Slovakia tại Việt Nam ảnh: Martin

Lê Hồng Quang, 53 tuổi, người dẫn dắt với trọng trách quyết định cho mối quan hệ giữa hai nước đơm hoa kết trái đến vậy. Trong những năm 80, nhân vật được sinh ra tại Việt nam này đã tốt nghiệp kỹ sư tại Tiệp khắc, sau đó mở văn phòng du lịch và trở thành chủ tịch Hiệp hội thương mại Slovakia – Việt nam. Trong thời gian này, ông Lê Hồng Quang đã nhập quốc tịch Slovakia và làm việc nhiều năm theo nhiệm vụ của chính quyền tại Bratislava. Với chức năng tư vấn đối ngoại của Thủ tướng, ông ta đã trở thành người mở cửa cho các công ty của Slovakia tới Việt nam. Nước này là một đối tác kinh tế quan trọng với Slovakia, thậm chí quan trọng hơn cả Mỹ. Đồng thời ông Quang cũng cố gắng tạo điều kiện cho Việt nam đến với thị trường khối EU.

Năm 2014, tại Hà nội, Lê Hồng Quang bị cáo buộc tham nhũng. Bộ Ngoại giao Slovakia yêu cầu cảnh sát vào cuộc. Họ đã rà soát trường hợp này nhưng không tìm ra nguyên cớ để tiến hành điều tra.

Trung thành với Tổ quốc

Lê Hồng Quang hiển nhiên cảm thấy có trách nhiệm với cả hai quốc gia. Một năm trước, phát biểu trong một bữa tiệc tại Đại Sứ quán Việt nam, không với tư cách là người tư vấn chính phủ Slovakia, mà dưới danh nghĩa Chủ tịch hiệp hội người Việt thống nhất tại Slovakia. Theo báo cáo chính thức, ông Quang đã tuyên thệ sự trung thành của Hiệp hội tại nước ngoài này với Tổ quốc, ở đây ý nói đến Việt nam.

Vài tháng sau cuộc gặp gỡ trong khách sạn, Lê Hồng Quang được cử đến Hà nội với chức năng điều hành tại Đại Sứ quán Slovakia. “Ông sẽ sớm trở thành Đại sứ mới tại đây”, theo công bố của Peter Pellegrini, lúc đó là người đại diện cho Thủ tướng Slovakia trong chuyến thăm chính thức tại Hà nội tháng 11.2017. Theo tin từ một hãng thông tấn tại Việt nam, Pellegrini đã khen ngợi Lê Hồng Quang về sự đóng góp của ông cho mối quan hệ song phương giữa 2 nước. Vẫn tiếp tục xuất hiện cáo buộc từ khi ông Quang giữ chức vụ điều hành tại Đại sứ quán Slovakia. Ai muốn xin visa du lịch tới Slovakia, trước tiên phải chồng 3000 Euro, như nhiều người Việt trình bày với TAZ. Visa lao động còn đắt hơn.

                            Peter Pellegrini, Lê Hồng Quang trong chuyến thăm Việt Nam hồi tháng 11.2017

Sau bữa cơm trưa tại Bratislava, 4 người đàn ông Việt ngồi cùng bàn với những đồng nghiệp Slovakia và 8 người Việt nam khác, trong số họ không rõ liệu có ai đóng vai trò gì trong buổi gặp mặt này, đã ra sân bay và làm thủ tục lên máy bay tại cửa VIP với hộ chiếu ngoại giao.

Chiếc Airbus cất cánh khoảng 15h và hạ cánh tại sân bay Moscow Vnukovo tầm 17.10 giờ Trung Âu. Nếu Trịnh Xuân Thanh có mặt trong chuyến bay, chắc chắn các cơ quan chức năng Slovakia phải biết điều đó. Hoặc họ đã quá lơ là nhiệm vụ của mình.

Chiếc chuyên cơ của chính phủ Slovakia quay lại ngay chiều đó từ Moscow về Bratislava. Hiện vẫn chưa rõ những người Việt nam này sau đó bay về Hà nội thế nào. Không thể tìm thấy dấu vết gì về cuộc hẹn gặp của tướng Tô Lâm tại thủ đô nước Nga, còn Trịnh Xuân Thanh thì rõ ràng bị tống giam tại Hà nội và một tuần sau, ngày 3.8, đài truyền hình trung ương đưa tin ông này tự ra đầu thú các cơ quan chức năng.

Marina Mai – Thu Dương chuyển ngữ

Be the first to comment

Leave a Reply