Giới chức Ấn Độ tuyên bố tàu nước này có thể di chuyển tự do qua eo biển Hormuz mà không gặp phải cản trở nào từ Iran.
Rajesh Kumar Sinha, quan chức cấp cao thuộc Bộ Cảng, Vận tải biển và Đường thủy Ấn Độ, ngày 25/3 khẳng định các tàu treo cờ nước này không mắc kẹt trong khu vực vịnh Ba Tư và “không cần xin giấy phép” từ Iran mới được phép di chuyển qua eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh việc đi lại qua eo biển này được điều chỉnh bởi các công ước hàng hải quốc tế, trong đó đảm bảo quyền tự do lưu thông.
Ông Sinha đưa ra tuyên bố sau khi hai tàu mang cờ Ấn Độ di chuyển qua eo biển Hormuz an toàn vào đầu tuần này, chở theo khí hóa lỏng (LPG) dành cho thị trường Ấn Độ. Hai tàu nhận hàng từ Kuwait và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất, tổng khối lượng hàng là hơn 92.000 tấn, dự kiến cập cảng ở Ấn Độ trong ngày 26-28/3.
Các phóng viên đặt câu hỏi với ông Sinha rằng có phải New Delhi đã xin phép hoặc trả tiền cho Tehran để các tàu di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz hay không. Quân đội Iran nhiều lần cảnh báo tàu hàng của những nước “không thù địch” muốn đi qua khu vực này cần xin phép và tuân thủ nghiêm ngặt chỉ dẫn từ Tehran.
“Quyết định đi qua eo biển thuộc về công ty vận tải và bên thuê tàu. Trong bối cảnh đặc biệt này, họ đã đánh giá mức độ an toàn trước khi quyết định. Không cần xin phép gì cả”, ông Sinha nói, đồng thời cho biết các tàu Ấn Độ đi qua Hormuz chỉ cần tuân thủ luồng ra vào đã được phân định do eo biển hẹp.
Hoạt động hàng hải qua Hormuz từng gần như tê liệt sau khi Mỹ và Israel tiến hành không kích Iran, kéo theo các đòn trả đũa của Tehran nhằm vào căn cứ Mỹ và Israel trong khu vực. Xung đột khiến hàng loạt tàu bị mắc kẹt và nguồn cung năng lượng bị gián đoạn.
Dữ liệu theo dõi cho thấy hai tàu Ấn Độ hôm 23/3 đã di chuyển qua vùng biển giữa đảo Larak và Qeshm của Iran, có thể để lực lượng Iran xác minh danh tính trước khi đi qua Hormuz.
Đây là hai trong số 22 tàu Ấn Độ ở trong khu vực vịnh Ba Tư trước khi xung đột nổ ra. Hiện còn 20 tàu treo cờ Ấn Độ ở khu vực chiến sự với khoảng 540 thuyền viên.
Eo biển Hormuz đóng vai trò then chốt với an ninh năng lượng toàn cầu. Khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới bị ảnh hưởng do gián đoạn tại đây, trong khi lưu lượng tàu giảm tới 95% so với trước xung đột. Sau hơn ba tuần xung đột, Iran có thể đang cho phép một số tàu đi qua sau khi xác minh nguồn gốc, hàng hóa và quyền sở hữu không liên quan đến Mỹ hoặc những nước đồng minh.
Ấn Độ hiện phụ thuộc lớn vào tuyến vận tải này, với khoảng 88% dầu thô, 50% khí tự nhiên và 60% LPG nhập khẩu. Trước chiến sự, hơn một nửa lượng dầu nhập khẩu của nước này đến từ các quốc gia vùng Vịnh và sử dụng eo biển Hormuz để vận chuyển.
Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali từng khẳng định Tehran xem New Delhi là “đối tác đáng tin cậy”, cho rằng Ấn Độ có thể đóng vai trò thực chất giúp giảm căng thẳng ở Trung Đông.
Thanh Danh (Theo Hindu, Reuters, TOI)