Việc nhận phán quyết bất lợi từ Tòa án Tối cao có thể khiến chính phủ Mỹ phải hoàn trả tiền thuế cho các doanh nghiệp đã nộp năm qua.
Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ quyền viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế nhập khẩu của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Ông Trump hồi tháng 4/2025 viện dẫn IEEPA để áp thuế đối ứng với hầu hết đối tác thương mại, nhằm giảm thâm hụt. Trước đó, ông cũng dùng IEEPA để áp thuế riêng với Trung Quốc, Canada và Mexico nhằm ngăn chặn việc buôn bán ma túy vào Mỹ.
Khi các chính sách thuế này bị bác bỏ, các công ty nhập khẩu được cho là sẽ gấp rút yêu cầu hoàn thuế từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ, đối với các khoản thuế đã nộp trong năm qua. Ngày 20/2, các nhà kinh tế tại hãng nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM) ước tính chính phủ Mỹ có thể phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD thuế nhập khẩu nếu nhận phán quyết bất lợi.
Lysle Boller – nhà phân tích tại PWBM – cho biết mô hình của họ được xây dựng để dự báo nguồn thu dài hạn, dựa trên dữ liệu nhập khẩu của Cục Thống kê Dân số Mỹ với khoảng 11.000 nhóm sản phẩm. Mô hình này ước tính Mỹ thu khoảng 500 triệu USD mỗi ngày từ các mức thuế theo IEEPA. Ông Trump bắt đầu áp thuế theo đạo luật này từ tháng 2/2025.
Mô hình của PWBM cũng điều chỉnh theo các thay đổi đột ngột về thuế. Ví dụ, Hàn Quốc ghi nhận thuế nhập khẩu vào Mỹ giảm từ 25% xuống 15% tháng 11/2025, nhờ đạt thỏa thuận thương mại. Trong khi đó, thuế với Brazil tăng từ 10% lên 40% năm ngoái, sau đó lại giảm về 10% với một số mặt hàng.
Ông Trump từng nhiều lần ca ngợi nguồn thu từ toàn bộ các chính sách thuế nhập khẩu của mình. Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính con số này khoảng 300 tỷ USD mỗi năm trong 10 năm tới.
Khoản hoàn trả 175 tỷ USD sẽ vượt tổng chi ngân sách năm tài chính 2025 của Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (127.6 tỷ USD) và Bộ Tư pháp Mỹ (44.9 tỷ USD).
Dù vậy, trong cuộc phỏng vấn với Reuters hồi tháng 1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết cơ quan này có thể dễ dàng chi trả bất kỳ khoản hoàn thuế nào. Họ vẫn có kế hoạch duy trì lượng tiền mặt lớn, ở mức 850 tỷ USD cuối tháng 3 và 900 tỷ USD vào cuối tháng 6.
Vài tháng gần đây, Bộ Tài chính Mỹ ghi nhận mức tăng lớn trong thu thuế hải quan. Tổng thu tháng 1 đạt khoảng 27.7 tỷ USD. Quan chức chính quyền ông Trump cũng cho biết sẽ chuyển sang các cơ sở pháp lý khác để khôi phục thuế nhập khẩu nếu tòa án tuyên bố việc viện dẫn IEEPA là bất hợp pháp.
Hà Thu (theo Reuters)
Ông Trump: Sẽ áp thêm 10% thuế nhập khẩu sau phán quyết của Tòa Tối cao
Tổng thống Donald Trump cho biết sẽ có phương án thuế quan thay thế, trong đó áp thêm 10% vào mức đang áp dụng, sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Chiều 20/2 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump tổ chức họp báo tại Nhà Trắng, khoảng 3 giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết bác bỏ chính sách thuế nhập khẩu của ông.
Tổng thống Trump nói vô cùng thất vọng với phán quyết của tòa. “Tôi xấu hổ về một số thành viên của tòa vì họ đã không có đủ dũng khí để làm những điều đúng đắn cho đất nước”, ông Trump nói.
Ông cho biết sẽ triển khai các phương án thuế quan thay thế, và “biện pháp này có thể mang lại nhiều tiền hơn, và nhờ đó mạnh hơn”.
Tổng thống Trump cho biết sẽ ký một sắc lệnh để áp thuế 10% theo Điều 122 Đạo luật Thương mại năm 1974 để bổ sung vào các mức đang áp dụng. Cùng với đó, theo ông, mức thuế liên quan đến an ninh quốc gia theo Điều 301 vẫn được duy trì. Washington sẽ khởi động thêm một số cuộc điều tra mới. Sắc lệnh thuế quan này dự kiến được ký hôm nay.
Ông Trump nói thêm mức thuế bổ sung có hiệu lực trong 5 tháng. “Trong khoảng thời gian này, chúng tôi sẽ tiến hành cuộc điều tra cần thiết để áp thuế công bằng với các nước”, ông nói, thêm rằng thuế này dự kiến có hiệu lực trong 3 ngày tới.
Việc nhận phán quyết bất lợi từ Tòa án Tối cao có thể khiến chính phủ Mỹ phải hoàn trả 175 tỷ USD tiền thuế cho các doanh nghiệp đã nộp năm qua, theo các nhà kinh tế tại hãng nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM). Con số này sẽ vượt tổng chi ngân sách năm tài chính 2025 của Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (127,6 tỷ USD) và Bộ Tư pháp Mỹ (44,9 tỷ USD).
Trước câu hỏi của phóng viên về việc này, ông Trump cho rằng Mỹ có thể phải đối mặt với các vụ kiện tụng kéo dài 5 năm tới. “Chúng ta đã thu về hàng trăm tỷ USD tiền thuế quan. Tôi đặt câu hỏi rằng số tiền ngân sách đã thu được xử lý thế nào, nhưng Tòa án Tối cao mất hàng tháng để soạn thảo bản ý kiến nhưng lại không đề cập nội dung này”, ông Trump nói.
Sau phán quyết của Tòa Tối cao, Tim Brightbill, đồng Chủ tịch bộ phận thương mại tại hãng luật Wiley Rein đánh giá điều này làm thu hẹp các lựa chọn áp thuế của Tổng thống Mỹ, buộc ông phải sử dụng những công cụ với tiến trình chậm hơn.
“Phần lớn các quốc gia sẽ ưu tiên sự chắc chắn của một thỏa thuận thương mại hơn là tình trạng hỗn loạn trong năm qua”, Brightbill nói. Theo ông, quyết định này hạn chế khả năng ông Trump áp đặt các mức thuế mới ngay lập tức, bởi phần lớn các thẩm quyền còn lại đều đòi hỏi phải tiến hành điều tra.
Tuy nhiên, Ryan Majerus, cựu quan chức thương mại cấp cao của Mỹ và hiện là đối tác tại hãng luật King & Spalding cho rằng ông Trump vẫn có thể ban hành sắc lệnh hành pháp sớm nhất để áp thuế mới theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Điều khoản này cho phép áp thuế lên tới 15% trong thời hạn 150 ngày nhằm ứng phó với các vấn đề cán cân thanh toán “nghiêm trọng và lớn”, nhưng không cần yêu cầu phải điều tra hay các thủ tục khác kèm theo.
Một nguồn tin thân cận của Reuters cho biết chính quyền Trump đã luôn tính đến khả năng xuất hiện những phán quyết kiểu này, trong đó có việc viện dẫn thẩm quyền theo điều 232, 301, 122 và 388 của các luật hiện hành. “Đây là một khả năng mà họ đã lường trước và có sẵn kế hoạch”, nguồn tin này nói.
Hồi tháng 12/2025, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết nếu Tòa án Tối cao ra phán quyết bất lợi cho ông Trump, chính quyền vẫn có thể tái áp dụng các mức thuế đó dựa trên những cơ sở pháp lý khác, bao gồm Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930.
Theo số liệu Bộ Thương mại Mỹ công bố hôm 19/2, thâm hụt thương mại của Mỹ năm ngoái khoảng 901,5 tỷ USD, giảm 0,2% so với 2024. Theo CNBC, Mỹ đã khép lại một năm mà tình trạng mất cân đối gần như không thay đổi, bất chấp nỗ lực của Washington trong thu hẹp khoảng cách này bằng các biện pháp thuế quan cứng rắn, nhằm tạo sân chơi công bằng hơn trên thị trường toàn cầu.
Sau công bố áp thêm thuế 10% của ông Trump, thị trường chứng khoán Mỹ tăng điểm mạnh trong phiên giao dịch 20/2. Chỉ số S&P 500 tăng 0,6%, Nasdaq Composite là 0,9%. Chỉ số công nghiệp Dow Jones thêm 139 điểm, tương đương 0,3%. Trước đó trong phiên, DJIA từng giảm khoảng 200 điểm vì các số liệu kinh tế kém khả quan.
Giá vàng giao ngay cũng tăng, hiện ở mức 5.074 mỗi ounce, thêm hơn 1.5% so với đầu phiên.
Anh Tú (theo Reuters)