Ông Nicolas Maduro bác bỏ cáo trạng do Mỹ đưa ra, khẳng định mình vô tội, khi dự phiên điều trần tại tòa án ở New York với cáo buộc buôn ma túy.
Kết thúc điều trần
Thẩm phán Hellerstein cho biết phiên điều trần tiếp theo sẽ diễn ra ngày 17/3. Vợ chồng ông Maduro sau đó được dẫn ra bên ngoài để trở về nơi tạm giam tại nhà tù Brooklyn.
Trước đó, luật sư Pollack nói ông Maduro có vấn đề về sức khỏe và cần được chăm sóc. Luật sư của bà Flores cũng nói bà gặp vấn đề sức khỏe và cũng cần được điều trị. Cả hai đều không nêu cụ thể tình trạng sức khỏe của thân chủ.
Toàn bộ phiên điều trần diễn ra trong khoảng 30 phút.
Luật sư của ông Maduro không yêu cầu tại ngoại
Luật sư của ông Maduro, Barry Pollack, cho biết ông hiện không yêu cầu thân chủ được tại ngoại nhưng có thể sẽ xem xét điều này sau. Ông Maduro trong khi đó nói với thẩm phán rằng ông muốn các ghi chú của ông được tôn trọng và ông được phép giữ chúng. Thẩm phán Hellerstein trả lời với giọng điệu hơi ngạc nhiên rằng: “Tôi tin rằng ông có quyền giữ chúng”.
Luật sư Pollack cũng lưu ý rằng ông có thể sẽ đệ trình các kiến nghị liên quan đến vai trò của ông Maduro với tư cách là nguyên thủ một quốc gia có chủ quyền, thêm rằng “có những câu hỏi về tính hợp pháp của việc quân đội bắt ông Maduro”.
Công tố viên Mỹ không đề cập tới cuộc đột kích
Thẩm phán Hellerstein hỏi công tố viên một câu mang tính chất thủ tục về thời gian bắt giữ vợ chồng ông Maduro. Công tố viên trả lời các bị cáo bị lực lượng thực thi pháp luật Mỹ bắt lúc 11h30 sáng 3/1, song không đề cập đến cuộc đột kích trên lãnh thổ Venezuela lúc 2h sáng hôm đó.
Trong các phiên điều trần, công tố viên thường sẽ tóm tắt các bằng chứng trong vụ án, như bản ghi âm, tài liệu cùng các vật chứng khác đã bị thu giữ trong những cuộc khám xét.
Công tố viên Mỹ không đề cập tới cuộc đột kích
Thẩm phán Hellerstein hỏi công tố viên một câu mang tính chất thủ tục về thời gian bắt giữ vợ chồng ông Maduro. Công tố viên trả lời các bị cáo bị lực lượng thực thi pháp luật Mỹ bắt lúc 11h30 sáng 3/1, song không đề cập đến cuộc đột kích trên lãnh thổ Venezuela lúc 2h sáng hôm đó.
Trong các phiên điều trần, công tố viên thường sẽ tóm tắt các bằng chứng trong vụ án, như bản ghi âm, tài liệu cùng các vật chứng khác đã bị thu giữ trong những cuộc khám xét.
Ông Maduro: Tôi bị bắt cóc
Khi được thẩm phán Hellerstein yêu cầu khai danh tính, ông Maduro nói bằng tiếng Tây Ban Nha rằng ông là Tổng thống Venezuela và ông xuất hiện ở đây do “bị bắt cóc”. “Tôi vô tội. Tôi không phạm tội gì cả. Tôi là người đàng hoàng”, ông nói.
Thẩm phán Hellerstein trước đó tóm tắt bản cáo trạng của ông Maduro, nói rằng nhiệm vụ của bản thân là “đảm bảo phiên tòa diễn ra công bằng”.
Ông Maduro nói rằng đây là lần đầu tiên ông cầm bản cáo trạng của bản thân. Khi thẩm phán Hellerstein hỏi “Ông có muốn tôi đọc cho ông nghe không?”, ông Maduro trả lời thông qua người phiên dịch rằng “Tôi muốn tự mình đọc hơn”.
Phiên điều trần bắt đầu
Thẩm phán Hellerstein bước vào phòng xử án và bắt đầu phiên điều trần với vợ chồng ông Maduro. Ông Maduro khoác một chiếc áo ngắn tay bên ngoài bộ quần áo tù nhân màu cam và đeo tai nghe, dường như để nghe lời phiên dịch. Bà Flores ngồi cách ông hai ghế và cũng mặc trang phục tương tự.
Các nghị sĩ Venezuela ủng hộ ông Maduro
Quốc hội mới của Venezuela khai mạc hôm nay, trong đó các nhà nghị sĩ hô vang khẩu hiệu “tiến lên Nico” để bày tỏ ủng hộ với Tổng thống Nicolas Maduro. Đây là một trong những khẩu hiệu trong chiến dịch tranh cử năm 2024 của ông Maduro.
Họ cũng mạnh mẽ lên án cuộc đột kích của Mỹ. “Chúng tôi muốn nói rằng các vị không thể thành công. Cuối cùng chúng tôi sẽ huy động toàn bộ sự đoàn kết của mình để tổng thống hợp pháp của chúng tôi là Nicolas Maduro trở về Miraflores”, nhà lập pháp kỳ cựu Fernando Soto Rojas nói, đề cập tới dinh tổng thống Venezuela.
Nghị sĩ Nicolas Maduro Moros, con trai ông Maduro, tuyên bố cha ông cùng đệ nhất phu nhân Cilia Flores sẽ trở về Venezuela. “Sớm muộn gì họ cũng sẽ ở bên chúng ta. Họ sẽ trở về”, ông nói.
Phiên điều trần sẽ diễn ra thế nào
Theo Elie Honig, nhà phân tích pháp lý cấp cao của CNN, phiên điều trần sẽ bắt đầu bằng việc công tố viên đọc cáo trạng chống lại ông Maduro, tạo cơ hội để ông chấp nhận thỏa thuận nhận tội.
Nếu ông Maduro không nhận tội, thẩm phán sẽ đảm bảo rằng ông đã được chỉ định luật sư bào chữa hợp pháp để bảo vệ quyền lợi tại tòa. Sau đó, thẩm phán sẽ xem xét việc bảo lãnh tại ngoại, mặc dù khả năng này rất khó xảy ra.
Cuối cùng, thẩm phán có thể sẽ đưa ra lịch trình cụ thể của tiến trình tố tụng. Qua đó, mọi người có thể nắm được tốc độ xét xử, thời hạn để các bên nộp đơn kiến nghị, và có thể là cả ngày bắt đầu xét xử chính thức.
Chỉ định luật sư đại diện cho vợ chồng ông Maduro
Barry Pollack, luật sư dày dạn kinh nghiệm từng đại diện cho người sáng lập WikiLeaks Julian Assange, được chỉ định là người bào chữa cho ông Maduro.
Pollack hiện làm việc cho công ty luật Harris St. Laurent & Wechsler LLP. Ông từng giúp dàn xếp thỏa thuận nhận tội cho Assange về tội danh công bố bí mật quân sự của Mỹ.
Theo hồ sơ tòa án, luật sư Mark Donnelly ở Houston, bang Texas sẽ làm đại diện pháp lý cho bà Cilia Flores, vợ ông Maduro.
Donnelly, hiện làm việc cho công ty luật Parker Sanchez and Donnelly, được cấp phép hành nghề luật sư tại Texas và có khả năng nói tiếng Tây Ban Nha.
Bà Rodriguez tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời Venezuela
Trong lúc ông Maduro chờ dự phiên điều trần ở New York, bà Rodriguez, 56 tuổi, tuyên thệ nhậm chức Tổng thống lâm thời Venezuela tại Caracas. Bà Rodriguez hôm 3/1 lên án chiến dịch của Mỹ là vi phạm Hiến chương Liên Hợp Quốc (LHQ) và nỗ lực đơn phương nhằm ép buộc thay đổi chế độ Venezuela. Tuy nhiên, bà sau đó chuyển sang giọng điệu hòa giải hơn, “muốn hợp tác cùng phát triển với Mỹ”.
Cáo trạng của Mỹ với ông Maduro
Bản cáo trạng được phòng Công tố Liên bang tại Quận Nam New York đưa ra cáo buộc ông Maduro và các quan chức Venezuela trong hơn 25 năm qua đã “lạm dụng chức vụ và làm tha hóa các thể chế từng hợp pháp để đưa hàng tấn cocaine vào Mỹ”.
Ông Maduro và các đồng minh bị cáo buộc “đã cung cấp sự hỗ trợ về thực thi pháp luật và hậu cần” cho các nhóm buôn bán ma túy lớn, như băng đảng Sinaloa và Tren de Aragua. Bộ Tư pháp Mỹ cho rằng các băng nhóm này đã chuyển lợi nhuận cho quan chức cấp cao Venezuela để đổi lấy sự bảo vệ từ họ.
Tổng thống Venezuela còn bị cáo buộc cấp hộ chiếu ngoại giao nước này cho các trùm buôn ma túy và tạo điều kiện cho các chuyến bay vận chuyển tiền buôn bán ma túy từ Mexico sang Venezuela dưới vỏ bọc ngoại giao.
Ông Maduro bị truy tố 4 tội danh: âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu nhập khẩu cocaine, tàng trữ súng máy cùng vật liệu gây nổ và âm mưu tàng trữ những vật này.
Bản cáo trạng của Mỹ nhằm vào ông Maduro được đưa ra từ năm 2020 với 4 tội danh tương tự. Bản cáo trạng được cập nhật hôm 3/1 bổ sung một vài điều mới và các đồng phạm, trong đó có bà Flores.
Bà Flores bị cáo buộc “ra lệnh bắt cóc và giết người” cũng như “nhận hối lộ để dàn xếp cuộc gặp giữa các trùm ma túy và giám đốc Văn phòng Chống Ma túy Quốc gia Venezuela” năm 2007.
Venezuela truy tìm người hỗ trợ chiến dịch đột kích của Mỹ
Chính phủ Venezuela ban bố sắc lệnh yêu cầu cảnh sát “lập tức bắt đầu truy tìm và bắt giữ những người cổ vũ hoặc hỗ trợ cuộc tấn công vũ trang của Mỹ”. Sắc lệnh này có hiệu lực từ hôm 3/1, nhưng mới được công bố đầy đủ hôm nay.
Quốc hội Venezuela họp phiên đầu tiên sau vụ đột kích
Quốc hội Venezuela sáng 5/1 (tối 5/1 giờ Hà Nội) tổ chức phiên họp đầu tiên kể từ khi lực lượng Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích bắt ông Maduro. Phiên họp thường kỳ gần đây nhất của quốc hội Venezuela diễn ra hồi tháng trước. Quốc hội là cơ quan lập pháp cao nhất của Venezuela. Chủ tịch Quốc hội Venezuela là Jorge Rodriguez, anh trai Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez.
Người biểu tình tập trung bên ngoài tòa án
Nhiều người biểu tình tập trung ở khu vực đối diện tòa án nơi chuẩn bị diễn ra phiên điều trần của vợ chồng Tổng thống Maduro. Họ hô lớn tên ông Maduro và mang những biểu ngữ “Trả tự do cho Tổng thống Maduro và bà Cilia Flores ngay lập tức!”, “Không gây chiến vì dầu mỏ Venezuela”, “Mỹ hãy tránh xa Venezuela!”.
Bên cạnh đó cũng có một nhóm biểu tình vẫy cờ ủng hộ Tổng thống Trump. Cảnh sát đã dựng rào chắn ngăn cách hai nhóm biểu tình.
An ninh siết chặt ở tòa án Manhattan
An ninh quanh Tòa án Liên bang Daniel Patrick Moynihan ở Manhattan, New York, được thắt chặt khi chuẩn bị diễn ra phiên điều trần với vợ chồng ông Maduro. Các rào chắn được dựng dọc hai bên đường phố và hàng dài người đã xếp hàng chờ vào bên trong.
Phiên điều trần có thể diễn ra chóng vánh, nhưng là thủ tục bắt buộc trong quy trình pháp lý có thể kéo dài đối với vợ chồng ông Maduro.
Hội đồng Bảo an họp khẩn về Venezuela
Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc đang tổ chức phiên họp khẩn, cũng ở thành phố New York, để thảo luận về chiến dịch đột kích của Mỹ vào Venezuela. Trong phiên họp, đại sứ Venezuela tại LHQ Samuel Reinaldo Moncada Acosta ngồi lặng lẽ với gương mặt đăm chiêu bên chiếc bàn hình bán nguyệt tại phòng họp, trong khi đại sứ Mỹ Mike Waltz cũng có mặt.
Ngoài các nước thành viên Hội đồng Bảo an và Venezuela, gần 10 quốc gia khác cũng đã yêu cầu được phát biểu tại cuộc họp, trong đó có Colombia, Argentina, Brazil và Iran.
Ông Nicolas Maduro cùng vợ Cilia Flores sáng sớm 5/1 (tối 5/1 giờ Hà Nội) được trực thăng của Cơ quan Phòng chống Ma túy (DEA) đưa từ trung tâm giam giữ ở Brooklyn tới Tòa án Liên bang Daniel Patrick Moynihan ở trung tâm New York, nơi sẽ diễn ra phiên điều trần đầu tiên.
Khi xuống trực thăng, hai vợ chồng đều mặc trang phục màu be, bị còng tay và được các đặc vụ DEA hộ tống nghiêm ngặt. Ông Maduro di chuyển với đôi chân hơi tập tễnh.
Sau khi làm các thủ tục, vợ chồng ông Maduro sẽ xuất hiện trước thẩm phán Alvin K. Hellerstein vào khoảng 12h (0h ngày 6/1 giờ Hà Nội). Công tố viên phòng Công tố Liên bang tại Quận Nam New York sẽ đọc các cáo trạng chống lại ông Maduro và bà Flores.
Các cáo buộc chính với ông Maduro gồm điều hành mạng lưới buôn bán ma túy quy mô lớn, hợp tác với các băng đảng khét tiếng như Sinaloa, Zetas và Tren de Aragua, cũng như liên kết với nhóm phiến quân FARC ở Colombia. Bà Flores bị cáo buộc tham gia các đường dây này.
Tòa án sẽ chỉ định luật sư bào chữa cho ông Maduro và vợ. Theo một nguồn tin của CNN, luật sư được chỉ định là David Wikstrom.
Trước khi bị đặc nhiệm Mỹ bắt, ông Maduro từng nhiều phủ nhận những cáo buộc trên, cho rằng đây chỉ là cái cớ để Mỹ thực hiện âm mưu chiếm đoạt nguồn tài nguyên dầu mỏ của Venezuela. Quốc gia Nam Mỹ này được cho là sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới.
Thẩm phán liên bang 92 tuổi Hellerstein từng chủ tọa các vụ án liên quan tới vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 cũng như các vụ về an ninh quốc gia khác. Nếu ông Maduro không chấp nhận thỏa thuận nhận tội, thẩm phán Hellerstein nhiều khả năng sẽ ra lệnh tạm giam không bảo lãnh đối với ông.
Lãnh đạo Venezuela cùng vợ bị bắt trong chiến dịch đột kích của Mỹ tại Caracas rạng sáng 3/1, trước khi bị đưa đến New York. Chiến dịch của Mỹ đã vấp chỉ trích mạnh mẽ từ Liên Hợp Quốc và nhiều nước trên thế giới, trong đó có Nga và Trung Quốc.
Hội đồng Bảo an LHQ hôm nay cũng dự kiến nhóm họp theo yêu cầu của Venezuela để thảo luận về động thái của Mỹ.
Thanh Tâm – Ngọc Ánh (Theo AFP, CNN, Reuters)