Cơ quan quản lý truyền thông của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã phát động một chiến dịch kéo dài một tháng, bắt đầu từ ngày 1/1, nhằm trấn áp những nội dung video bị chế độ này mô tả là đã bị trí tuệ nhân tạo (AI) can thiệp, qua đó tiếp tục thắt chặt kiểm soát đối với video ngắn và các sản phẩm truyền thông do AI tạo ra.
(Ảnh minh họa: Aslysun/ Shutterstock)
Ngày 31/12/2025, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin rằng chiến dịch này, do Tổng cục Phát thanh và Truyền hình Quốc gia công bố, nhắm vào việc sử dụng AI để chỉnh sửa đáng kể hình ảnh, video, âm thanh hoặc văn bản có sẵn — những hành vi thường được gọi tại Trung Quốc là “AI ma thuật biên tập”.
Thông báo cho biết nỗ lực này nhằm kiềm chế các nội dung đi chệch khỏi tác phẩm gốc, đặc biệt là những nội dung liên quan đến chủ đề lịch sử Trung Quốc, các tường thuật cách mạng cộng sản, và hình tượng những anh hùng được chế độ công nhận.
Thông báo cũng nêu rõ rằng các nền tảng sẽ buộc phải tăng cường giám sát nội dung chỉnh sửa bằng AI, bao gồm việc thực thi hệ thống “xem xét trước khi đăng tải” và xử lý các tài khoản bị cho là có “những bất thường nổi bật”.
Những biện pháp này cho thấy các nhà sáng tạo trực tuyến sử dụng công cụ AI tạo sinh để làm lại nội dung phim ảnh và truyền hình, có thể phải đối mặt với các hình phạt hành chính.
Trọng tâm lịch sử và chính trị
Theo thông báo, các cơ quan quản lý đang ưu tiên loại bỏ các đoạn video bị chỉnh sửa bằng AI có nguồn gốc từ phim truyền hình lịch sử, phim cách mạng, và các nội dung mô tả “anh hùng” của chế độ Trung Quốc.
Thông báo cho biết một số tài khoản trực tuyến đã sử dụng công nghệ hoán đổi khuôn mặt bằng AI, công cụ giọng nói tổng hợp, và tái tổ hợp cảnh quay để biến những tác phẩm này thành video ngắn được lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.
Thông báo cũng cáo buộc rằng một số đoạn phim cách mạng bị chỉnh sửa lại đã được lồng thuyết minh theo phong cách Internet và tái phân phối theo cách mà nhà chức trách cho rằng “làm sai lệch tinh thần nguyên bản” của tác phẩm. Do đó, các nền tảng được chỉ đạo tăng cường kiểm duyệt nội dung và áp dụng hệ thống quản lý phân loại để ngăn chặn việc lan truyền các chỉnh sửa trái phép.
Giám sát ngày càng gia tăng
Tờ The Epoch Times đã trao đổi với một số nhà sáng tạo nội dung tại Trung Quốc, những người chỉ tiết lộ tên họ của mình vì lý do an toàn.
Ông Chu, người đã làm việc nhiều năm trong lĩnh vực video giáo dục ngắn, nói với The Epoch Times vào ngày 1/1 rằng các công cụ AI ngày càng dễ sử dụng và phổ biến rộng rãi, kể cả với trẻ em.
“Nhiều công cụ là miễn phí,” ông Chu nói. “Trẻ con chỉ cần dùng một ứng dụng miễn phí là có thể đổi khuôn mặt chỉ trong vài thao tác và tạo ra một đoạn clip chưa đầy một phút. [Chúng] tải ứng dụng, làm sản phẩm, rồi đăng ngay lập tức.”
Ông Chu cho rằng chiến dịch quản lý này dường như không chỉ nhắm đến trẻ vị thành niên mà còn liên quan đến vấn đề định hướng nội dung nói chung. Theo ông Chu, các sản phẩm do AI tạo ra không phải lúc nào cũng phù hợp với những tường thuật chính thức mà chế độ quảng bá.
Một nhân viên công nghệ họ Lý, từng tham gia công tác kiểm duyệt nội dung trên các nền tảng, nói với The Epoch Times rằng phần khó đánh giá nhất không phải là việc thao túng hình ảnh, mà là sự thay đổi trong ý nghĩa cốt lõi.
“Các hệ thống nhận diện hình ảnh hiện nay có thể phát hiện [việc hoán đổi khuôn mặt],” ông Lý nói. “Điều khó kiểm duyệt là khi logic hoặc thông điệp bị đảo ngược. Việc đó thường vẫn cần đến phán đoán của con người.”
Ông Lý lưu ý rằng Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc đã liên tục nhắc nhở các nền tảng tuân thủ quy định trong sáu tháng qua, cho thấy chiến dịch hiện tại khó có thể chỉ là hành động một lần.
Một số nhà sáng tạo nội dung khác được The Epoch Times phỏng vấn cũng bày tỏ lo ngại rằng phạm vi thực thi có thể tiếp tục mở rộng.
Xu hướng chung
Các biện pháp hạn chế của chế độ Trung Quốc đối với hình ảnh chính trị do AI tạo ra, đã gia tăng kể từ năm 2024, bao gồm việc gỡ bỏ các video chèn khuôn mặt các nhân vật chính trị vào nội dung giải trí sau khi những đoạn clip này lan truyền mạnh trên mạng.
Trung Quốc đã ban hành các quy định chính thức về AI tạo sinh vào năm 2023. Chiến dịch mới này đánh dấu thêm một bước quan trọng trong việc kiểm soát nội dung của chế độ, khi các nhà chức trách Trung Quốc ngày càng xem nội dung do AI tạo ra là một rủi ro cần quản lý.
Tính đến thời điểm bài báo này được đăng tải, chính quyền Trung Quốc vẫn chưa tiết lộ cách thức đánh giá hiệu quả của chiến dịch này hoặc liệu có các biện pháp bổ sung nào được thực hiện hay không. Các nhà quan sát Trung Quốc đang theo dõi sát sao để xem liệu việc thực thi có mở rộng sang các hình thức nội dung phái sinh và tự do ngôn luận cá nhân rộng hơn hay không.
Theo The Epoch Times
Phạm Duy biên dịch