Lãnh đạo Đan Mạch, Anh, Đức, Pháp và các nước khác ra tuyên bố phản đối việc Tổng thống Trump muốn sáp nhập đảo Greenland vào Mỹ, kêu gọi cùng đảm bảo an ninh tại Bắc Cực.
“Đan Mạch, bao gồm cả đảo Greenland, là một phần của NATO”, theo tuyên bố chung được Văn phòng Thủ tướng Đan Mạch công bố ngày 6/1. “Do đó an ninh tại Bắc Cực phải được đảm bảo thông qua tập thể với các đồng minh NATO, trong đó có Mỹ, bằng cách duy trì các nguyên tắc của Hiến chương Liên Hợp Quốc”.
Tuyên bố chung được ký bởi Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng lãnh đạo Ba Lan, Italy và Tây Ban Nha.Theo các lãnh đạo châu Âu, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, cũng như biên giới bất khả xâm phạm “là những nguyên tắc phổ quát và chúng tôi sẽ không ngừng bảo vệ chúng”.
Tuyên bố chung được ký bởi Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, Thủ tướng Anh Keir Starmer, Thủ tướng Đức Friedrich Merz, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cùng lãnh đạo Ba Lan, Italy và Tây Ban Nha.Theo các lãnh đạo châu Âu, chủ quyền và toàn vẹn lãnh th, cũng như biên giới bất kh xâm phạm “là những nguyên tắc phổ quát và chúng tôi sẽ không ngừng bảo vệ chúng”.
Họ khẳng định Mỹ là đối tác thiết yếu trong nỗ lực trên với tư cách là đồng minh NATO, thông qua thỏa thuận năm 1951 cho phép Washington đặt căn cứ tại Greenland.
“Greenland thuộc về người dân ở đó”, văn bản có đoạn. “Chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến họ”.
Tuyên bố chung được đưa ra trong lúc nhiều quốc gia châu Âu lo ngại Mỹ có thể dùng biện pháp quân sự để kiểm soát đảo Greenland, sau khi nước này mở chiến dịch bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngày 3/1.
Một ngày sau khi Mỹ bắt ông Maduro, Tổng thống Trump nhắc lại tuyên bố cần Greenland để phòng thủ và cho rằng hòn đảo thuộc Đan Mạch “đang bị chiến hạm Nga và Trung Quốc bao vây”.
Thủ tướng Đan Mạch Frederiksen sau đó tuyên bố ý tưởng cho rằng Washington cần kiểm soát Greenland là hoàn toàn vô lý, khẳng định Mỹ “không có quyền sáp nhập bất cứ nơi nào trong ba vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch”.
Bà Frederiksen nói “cần xem xét nghiêm túc” tuyên bố của ông Trump. “Nếu Mỹ quyết định tấn công quân sự một nước thành viên NATO, mọi thứ sẽ chấm dứt, trong đó có NATO và an ninh thời hậu Thế chiến II”, bà Frederiksen cảnh báo.
Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, rộng hơn Mexico và gấp hơn ba lần bang Texas của Mỹ.
Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.
Chính quyền Đan Mạch đã tìm cách cải thiện quan hệ với Greenland trong năm 2025 với các chính sách quan tâm hơn đến người dân đảo này. Họ cũng nỗ lực giảm căng thẳng với chính quyền Tổng thống Trump bằng cách đầu tư vào năng lực phòng thủ ở Bắc Cực để giải quyết những chỉ trích của Mỹ về vấn đề an ninh.
Nguyễn Tiến (Theo AFP, CNBC, NBC)