Những cú “Sốc Hàng” ở Việt Nam hậu Đại Hội XIV (Kỳ 1)

Lê Thân (*)

30-1-2026

Lời giới thiệu: Loạt bài “Những cú sốc hàng hậu Đại hội XIV” được thực hiện bởi một nhóm tác giả gồm các nhà phân tích và quan sát độc lập, theo dõi sát những chuyển động chính trị – kinh tế – xã hội – đối ngoại và  quốc phòng  của Việt Nam trong giai đoạn hậu Đại hội XIV. Loạt bài sẽ được đăng thành nhiều kỳ. Mục tiêu nhằm nhận diện một giai đoạn chuyển pha – nơi Việt Nam bước vào vùng thử nghiệm sâu sắc và toàn diện nhất kể từ sau đổi mới, với cường độ thay đổi cao, tốc độ nhanh và mức độ rủi ro chưa từng có. 

Kỳ 1: Thể chế là điểm nghẽn của điểm nghẽn – Quyền lực sẽ được vận hành theo mô hình nào?

Hậu Đại hội XIV, giới quan sát tập trung quan tâm không chỉ là danh sách nhân sự cụ thể, mà là một chuỗi vấn đề căn bản hơn nhiều: Việt Nam sẽ vận hành theo mô hình quyền lực nào, và hệ thống thể chế hiện tại liệu có đủ khả năng chịu tải và điều chỉnh mô hình đó không? Hay dưới thời Tô Lâm, Bộ Luật về ĐCSVN sẽ chào đời?

Hậu Đại hội XIV, điều khiến giới quan sát trong và ngoài nước quan tâm không chỉ là danh sách nhân sự cụ thể, mà là một chuỗi vấn đề căn bản hơn nhiều: Việt Nam sẽ vận hành quyền lực theo mô hình nào trong giai đoạn mới, và hệ thống thể chế hiện tại liệu có đủ khả năng chịu tải, kiểm soát và tự điều chỉnh trước mức độ tập trung quyền lực ngày càng cao hay không?

Việc quyền lực được tái cấu trúc mạnh mẽ quanh trung tâm lãnh đạo mới không chỉ đặt ra câu hỏi về con người, mà quan trọng hơn, đặt ra câu hỏi về luật chơi. Khi quyền lực cá nhân có xu hướng vượt lên trên các cơ chế tập thể truyền thống, đâu là ranh giới giữa hiệu quả điều hành và rủi ro thể chế? Những thiết kế hiện hành của Đảng, Nhà nước và các cơ quan giám sát liệu còn phù hợp, hay đang bộc lộ giới hạn trong việc hấp thụ và kiểm soát quyền lực tập trung?

Trong bối cảnh đó, các tranh luận xoay quanh khả năng luật hóa vai trò và trách nhiệm của Đảng Cộng sản Việt Nam – dưới những hình thức khác nhau – không còn là câu chuyện học thuật thuần túy, mà phản ánh một nhu cầu thực tế: khi quyền lực thay đổi cách vận hành, thể chế buộc phải thay đổi theo, nếu không muốn chính quyền lực trở thành điểm nghẽn của hệ thống.

Ở trung tâm của câu hỏi ấy là Tổng Bí thư Tô Lâm – một nhân vật đang được truyền thông phương Tây mô tả như biểu tượng của xu hướng tập trung quyền lực theo mô hình “một người”, khác hẳn truyền thống “lãnh đạo tập thể” vốn được xem là cơ chế tự bảo hiểm của hệ thống chính trị Việt Nam suốt nhiều thập kỷ.

Nhưng nếu chỉ nhìn vấn đề ở góc độ cá nhân, ta sẽ bỏ lỡ bản chất sâu hơn: cú sốc hậu Đại hội XIV không nằm ở con người, mà nằm ở sự va chạm ngày càng rõ giữa cách vận hành quyền lực thực tế của ĐCSVN và khung pháp lý – thể chế mà chính nhà nước Việt Nam tuyên bố theo đuổi (1).

“Một đít hai ghế”: Lựa chọn thể chế, không còn là tình thế

Việc ông Tô Lâm được dự kiến kiêm nhiệm cả chức Tổng Bí thư lẫn Chủ tịch nước đang được các hãng tin như BBC, Reuters, Bloomberg hay SCMP nhìn nhận không phải như một giải pháp tình thế, mà như một lựa chọn mang tính cấu trúc. Cách đặt vấn đề của họ khá thống nhất: đây là nỗ lực tái thiết kế trung tâm quyền lực nhằm khắc phục tình trạng phân mảnh trong bộ máy hiện tại.

Lập luận này không phải không có cơ sở. Trong nhiều năm, hệ thống chính trị Việt Nam bị phàn nàn là chậm chạp, nhiều tầng nấc, với quyền lực bị chia cắt giữa Đảng – Nhà nước – Chính phủ. Quyết sách lớn dễ rơi vào tình trạng “cha chung không ai khóc”, còn trách nhiệm cuối cùng thì bị hòa tan trong khái niệm lãnh đạo tập thể.

Trong bối cảnh đó, “một đít hai ghế” được xem như cách rút ngắn chuỗi quyền lực, gom quyền quyết định về một trung tâm rõ ràng hơn. Tuy nhiên, vấn đề thể chế cốt lõi không nằm ở việc có tập quyền hay không, mà ở chỗ: Việt Nam chưa từng thiết kế một hệ thống kiểm soát và trách nhiệm pháp lý tương xứng cho mô hình tập quyền cá nhân.

Nói cách khác, quyền lực đang được gom nhanh hơn rất nhiều so với khả năng điều chỉnh của luật chơi.

Quốc hội: Mắt xích hợp thức hóa, không phải nơi thiết kế quyền lực

Kỳ họp Quốc hội sắp tới – nơi dự kiến thông qua chức danh Chủ tịch nước cho ông Tô Lâm – được giới quan sát quốc tế nhìn nhận khá tỉnh táo. Đây không phải là không gian tranh luận về mô hình quyền lực, mà là khâu hợp thức hóa một quyết định đã được định đoạt từ trước.

Thực tế này phản ánh đúng vai trò thể chế hiện nay của Quốc hội Việt Nam: Không thảo luận về kiểm soát – cân bằng, không có cơ chế phủ quyết hay trì hoãn, và không đóng vai trò thiết kế quyền lực. Quốc hội không quyết định ai nắm quyền và quyền đó được giới hạn ra sao; họ chỉ đóng dấu cho một sắp xếp đã hình thành trong nội bộ Đảng.

Ở đây, vấn đề không chỉ là hình thức nghị trường, mà là một mâu thuẫn sâu xa hơn giữa nguyên tắc hiến định và thực tiễn vận hành. Hiến pháp Việt Nam khẳng định nhà nước là “của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân”, nhưng thực tế phân bổ quyền lực lại diễn ra gần như hoàn toàn trong không gian nội bộ của ĐCSVN.

Quốc hội, thay vì là nơi thể hiện sự ủy quyền của nhân dân, trở thành cầu nối hợp thức hóa quyết định của một tổ chức chính trị đứng trên hệ thống pháp luật thông thường.

Đảng CSVN: Từ đảng cầm quyền đến “thực thể siêu pháp lý”

Sau hơn nửa thế kỷ nắm quyền kiểm soát toàn diện đất nước, ĐCSVN vẫn vận hành với nhiều đặc trưng của một “đảng cách mạng” hay thậm chí một “hội kín”, hơn là một đảng phái chính trị cầm quyền minh bạch trong một nhà nước pháp quyền hiện đại.

Các quyết định quan trọng nhất về nhân sự, đường lối và chiến lược quốc gia thường được quyết định trong các hội nghị kín của Đảng, rồi sau đó mới được Nhà nước và Quốc hội hợp thức hóa. Điều này tạo ra một nghịch lý pháp lý: một tổ chức nắm quyền lực tối cao đối với Nhà nước và xã hội, nhưng lại không tồn tại như một pháp nhân chịu trách nhiệm trước pháp luật và người dân.

Đảng CSVN lãnh đạo Nhà nước theo Điều 4 Hiến pháp, nhưng bản thân Đảng không thể bị kiện, không có tư cách pháp nhân dân sự, không chịu trách nhiệm hình sự hay dân sự với tư cách một tổ chức. Khi một quyết sách gây hậu quả nghiêm trọng, trách nhiệm chỉ có thể truy về các cá nhân hoặc cơ quan nhà nước, còn tổ chức đã ra quyết định cuối cùng thì đứng ngoài mọi cơ chế trách nhiệm.

Nhiều nhân sĩ trí thức từng đề nghị phải sớm ban hành Luật về hoạt động của Đảng. Tuy nhiên, điều này chưa bao giờ được ĐCSVN quan tâm, bởi nếu đạo luật ấy ra đời nhằm cụ thể hóa Điều 4 Hiến pháp, thì Đảng – về nguyên tắc – sẽ phải chịu sự kiểm soát của Chính phủ, Quốc hội và Tòa án.

Nhưng đấy lại chính là yêu cầu căn bản của một xã hội vận hành theo pháp quyền. Và cũng chính vì vậy, đấy cũng đã trở thành điểm nghẽn thể chế – điểm nghẽn của mọi điểm nghẽn – mà cho đến nay vẫn chưa có dấu hiệu nào cho thấy vấn đề sẽ được giải tỏa.

Chính “bóng ma pháp lý” trên khiến việc tập trung quyền lực trở nên nguy hiểm hơn: Quyền lực càng gom về một trung tâm, khoảng trống trách nhiệm càng lộ rõ. Muốn tránh đại nạn này, một Bộ Luật về ĐCSVN cần được ra đời với các điều khoản cụ thể như: vị trí pháp lý; cơ sở tính chính danh; nguyên tắc giải trình và kiểm soát quyền lực; ranh giới giữa đảng – nhà nước – nhân dân; dân chủ nội bộ; đảng và xã hội dân sự… (2)

Sắp xếp bộ máy và phản ứng co cụm của hệ thống

Sau Đại hội XIV, câu hỏi không chỉ là ai giữ ghế nào, mà là hệ thống chịu được mức độ sắp xếp và tái cơ cấu đến đâu. Những “tiếng kêu dậy đất” trong nội bộ cán bộ không phải là phản kháng chính trị, mà là oán thán vận hành: không rõ ranh giới trách nhiệm, làm đúng quy trình vẫn có rủi ro pháp lý, không làm thì bị quy là trì trệ.

Đây là biểu hiện rất điển hình của một điểm nghẽn thể chế: khi quyền lực tập trung nhưng trách nhiệm không được xác lập rõ ràng, phản xạ tự nhiên của bộ máy là co cụm và né tránh. Nếu tiếp tục siết chặt kỷ luật và thay máu nhân sự mà không điều chỉnh nền tảng pháp lý, hiệu quả quản trị không những không tăng mà nguy cơ tê liệt hành chính còn lớn hơn.

Nhất thể hóa: Sắp xếp cá nhân hay tiền lệ thể chế?

Câu hỏi then chốt mà giới quan sát quốc tế đặt ra là: việc kiêm nhiệm này chỉ áp dụng cho cá nhân ông Tô Lâm, hay sẽ trở thành một thông lệ thể chế mới?

Nếu đây chỉ là một sắp xếp cá nhân cho một nhiệm kỳ cụ thể, hệ thống có thể “chịu đựng” được, vì nó được xem như một ngoại lệ. Nhưng nếu đây là bước mở đầu cho một mô hình lâu dài, Việt Nam buộc phải đối diện với câu hỏi chưa từng được trả lời rốt ráo: ai giám sát người đứng đầu khi quyền lực tập trung vào một cá nhân trong một hệ thống mà Đảng đứng ngoài trách nhiệm pháp lý?

Cho đến nay, chưa có tín hiệu rõ ràng về việc sửa Hiến pháp hay thiết kế các cơ chế kiểm soát mới. Điều này khiến quá trình tập quyền diễn ra nhanh hơn nhiều so với cải cách thể chế – một công thức luôn tiềm ẩn rủi ro tích tụ.

Kết luận: Thể chế là bài toán vẫn chưa có lời giải

Nhìn tổng thể, bài viết này thật ra không xoay quanh cá nhân Tô Lâm, mà xoáy vào một trục duy nhất: Quyền lực đang được gom nhanh, trong khi tính chính danh, tư cách pháp lý và cơ chế trách nhiệm của hệ thống vẫn dậm chân tại chỗ, thậm chí có nơi thụt lùi so với trước đây.

Từ “một đít hai ghế”, vai trò hình thức của Quốc hội, phản ứng co cụm của bộ máy, cho tới mâu thuẫn hiến định về nguồn gốc quyền lực, tất cả đều là những biểu hiện khác nhau của cùng một điểm nghẽn thể chế.

Câu hỏi cuối cùng của kỳ này không phải là Tô Lâm có đủ quyền lực hay không, mà là hệ thống hiện tại có đủ năng lực hấp thụ mức quyền lực đó mà không tự làm mình tê liệt – và tự bộc lộ khủng hoảng chính danh – hay không? Và vấn đề then chốt của mọi vấn đề là Tô Lâm có dám đột phá điểm nghẽn của thế chế bằng một bộ luật về ĐCSVN? (3)

_________

Chú thích:

(*) Tác giả: Ông Lê Thân là cựu tù nhân chính trị Côn Đảo trước năm 1975

(1) https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam-51348557 (90 năm Đảng CSVN: Cơ sở pháp lý nào để ‘tồn tại và cầm quyền’?)

(2) https://luatkhoa.com/2025/03/kien-nghi-72-va-hien-phap-dai-chung-khi-cong-dan-tham-gia-lap-hien/

(3)https://www.bbc.com/vietnamese/vietnam/2013/11/131117_vn_constitution_petition72_aims (Thách đố nhà nước tranh luận về HP)

Những cú “Sốc Hàng” ở Việt Nam hậu Đại Hội XIV (Kỳ 2)

Bởi AdminTD – 30/01/2026

TS Nguyễn Xuân Nghĩa (*)

30-1-2026

Tiếp theo kỳ 1

Sau Đại hội XIV, Việt Nam tiếp tục chuyển động mạnh mẽ, nơi những thay đổi về quyền lực, thể chế và định hướng phát triển diễn ra đồng thời và với tốc độ cao hiếm thấy kể từ sau Đổi mới. Bề mặt chính trị – kinh tế có vẻ ổn định, nhưng bên dưới là những xáo trộn đang rung lắc qua nhiều tầng nấc khác nhau của đời sống quốc gia. Một số quyết sách hôm nay có thể sẽ định hình quỹ đạo phát triển trong nhiều thập niên tới.

Các bài viết được tập hợp từ nhiều nguồn khác nhau – thậm chí không phải lúc nào cũng đồng nhất – là những nỗ lực nhằm khẳng định rằng, dù hoàn cảnh ngặt nghèo, các tiếng nói độc lập của xã hội dân sự vẫn tìm cách tồn tại và cần được lắng nghe.

***

Kỳ 2: Khi cú sốc thể chế lan truyền sang thị trường

Sự kết hợp giữa tập trung quyền lực mạnh mẽ đi cùng mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng hậu Đại hội XIV có thể tạo ra một cú sốc thể chế đặc biệt; và cú sốc này đang bắt đầu truyền sang thị trường theo những cách tinh vi hơn nhiều so với các chu kỳ kinh tế quen thuộc.

Sau Đại hội XIV, Việt Nam bước vào một giai đoạn mà bề mặt kinh tế trông có vẻ ổn định. Các thông điệp chính thức nhấn mạnh quyết tâm cải cách, tinh giản bộ máy, thúc đẩy khu vực tư nhân và theo đuổi mục tiêu tăng trưởng rất cao trong nhiều năm liên tiếp. Từ bên ngoài, đặc biệt qua lăng kính báo chí và giới phân tích quốc tế, Việt Nam được nhìn như một quốc gia đang “đặt cược lớn” vào phát triển trong khi vẫn duy trì được sự bình ổn bề ngoài.

Tuy nhiên, chính sự kết hợp giữa tập trung quyền lực mạnh mẽ và mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng ấy lại tạo ra một cú sốc thể chế đặc biệt. Đây không phải là cú sốc gây rối loạn tức thì, mà là cú sốc làm thay đổi nhịp vận hành của hệ thống, từ đó lan dần sang thị trường thông qua các kênh kỳ vọng, hành vi và phân bổ nguồn lực. Những tác động này không ồn ào, nhưng có tính tích lũy và khó đảo ngược trong trung và dài hạn.

1.⁠ ⁠Kỳ vọng tăng trưởng bị lý tưởng hóa

Phân tích của Joshua Kurlantzick và Annabel Richter chỉ ra một nghịch lý trung tâm của giai đoạn hậu Đại hội XIV: Trong khi quyền lực chính trị bị thâu tóm và kiểm soát chặt hơn, kỳ vọng kinh tế lại được mở rộng tới mức gần như lý tưởng hóa. Tăng trưởng 10% mỗi năm không còn được trình bày như một kịch bản lạc quan, mà như một mục tiêu chính thức gắn với uy tín cá nhân của lãnh đạo cao nhất và với tính chính danh của cả hệ thống (1).

Trong kinh tế học, đây không phải là một tín hiệu trung tính. Khi tăng trưởng trở thành thước đo thành công chính trị, thị trường không còn nhìn nó như kết quả của cải cách dài hạn, mà như một mệnh lệnh cần được hoàn thành. Kỳ vọng vì thế bị đẩy lên cao hơn năng lực điều chỉnh nội tại của nền kinh tế, tạo ra sức ép vô hình lên mọi quyết định đầu tư và sản xuất. Trong bối cảnh đó, rủi ro không nằm ở việc không đạt được tăng trưởng cao, mà ở chỗ hệ thống bị cuốn vào cuộc chạy đua với những mục tiêu vượt quá nền tảng thực chất của mình.

2.⁠ ⁠Sự thay đổi trong cách định nghĩa rủi ro

Một nội dung đáng chú ý khác mà giới phân tích “vùng an toàn chính trị – pháp lý” nhấn mạnh là việc bộ máy quản lý được khuyến khích “chấp nhận rủi ro cao hơn” trong phê duyệt dự án, nhằm phá vỡ tình trạng sợ trách nhiệm kéo dài. Về mặt hành chính, đây là một tín hiệu cho thấy nỗ lực giải phóng năng lực ra quyết định đã bị kìm hãm trong nhiều năm (2).

Tuy nhiên, từ góc nhìn thị trường, sự thay đổi này mang tính hai mặt. Khi tiêu chí thận trọng bị nới lỏng không phải do cải cách thể chế căn bản, mà do áp lực đạt mục tiêu tăng trưởng, rủi ro trở nên khó định nghĩa. Doanh nghiệp không biết ranh giới giữa rủi ro được chấp nhận và rủi ro sẽ bị truy cứu nằm ở đâu. Trong môi trường như vậy, các quyết định kinh tế có xu hướng nghiêng về những dự án “đúng định hướng”, “đúng ưu tiên”, hơn là những dự án có hiệu quả kinh tế thuần túy nhưng thiếu sự bảo đảm chính trị. Thị trường vì thế vận hành không hẳn theo logic lợi nhuận, mà theo logic phòng vệ.

3.⁠ ⁠Cá nhân hóa trách nhiệm tăng trưởng

Việc lãnh đạo tối cao gắn trực tiếp uy tín cá nhân với các mục tiêu tăng trưởng dài hạn đến năm 2030 và xa hơn là 2045 tạo ra một cơ chế truyền dẫn quan trọng khác (3). Trong kinh tế học chính trị, khi thành công hay thất bại kinh tế được cá nhân hóa, hệ thống thường ưu tiên kết quả ngắn hạn để bảo toàn tính chính danh, ngay cả khi điều đó làm xói mòn nền tảng phát triển dài hạn.

Thị trường phản ứng khá tỉnh táo trước tín hiệu này. Các khoản đầu tư dài hạn, đặc biệt trong những lĩnh vực đòi hỏi sự ổn định thể chế cao như công nghệ lõi, giáo dục hay cải cách quản trị doanh nghiệp, trở nên kém hấp dẫn hơn so với đầu tư vào các dự án lớn, nhanh và dễ gắn với thành tích chính sách. Cấu trúc đầu tư vì thế bị lệch, không phải vì thiếu vốn, mà vì động cơ phân bổ vốn đã thay đổi.

4.⁠ ⁠Phân bổ nguồn lực qua đầu tư công và siêu dự án

Chi tiêu công tăng mạnh và việc triển khai hàng loạt siêu dự án hạ tầng là biểu hiện rõ ràng nhất của cú sốc thể chế khi nó lan sang thị trường. Những dự án này không chỉ nhằm kích cầu, mà còn nhằm tạo ra các kết quả hữu hình có thể đo đếm được trong nhiệm kỳ, qua đó củng cố niềm tin chính trị và xã hội trong ngắn hạn (4).

Tuy nhiên, kinh nghiệm phát triển cho thấy quy mô đầu tư không đồng nghĩa với chất lượng tăng trưởng. Khi dòng vốn được bơm ra nhanh trong bối cảnh giám sát thể chế yếu đi do quyền lực tập trung, rủi ro đầu tư dàn trải và kém hiệu quả tăng lên. Thị trường phản ứng bằng cách chạy theo tài sản, đặc biệt là đất đai và bất động sản gắn với hạ tầng, thay vì đầu tư vào nâng cao năng suất và đổi mới công nghệ. Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường đang thích nghi với cú sốc thể chế bằng cách tìm nơi trú ẩn, chứ không phải bằng cách tạo ra giá trị mới.

5.⁠ ⁠Biến dạng cạnh tranh qua các “tập đoàn trụ cột”

Một nội dung quan trọng trong chiến lược kinh tế hậu Đại hội XIV là việc xây dựng các “tập đoàn trụ cột quốc gia” thuộc khu vực tư nhân nhưng nhận được định hướng và hỗ trợ lớn từ nhà nước. Phân tích của Kurlantzick và Richter lưu ý rằng Việt Nam hiện chưa có một cơ chế giám sát đủ mạnh để kiểm soát mối quan hệ giữa các tập đoàn này và quyền lực chính trị (5).

Trong điều kiện quyền lực tập trung, ranh giới giữa hỗ trợ chính sách và bảo trợ chính trị trở nên mong manh. Thị trường nhanh chóng nhận ra rằng quy mô và quan hệ có thể quan trọng không kém, thậm chí quan trọng hơn, hiệu quả kinh tế thuần túy. Điều này làm suy yếu cạnh tranh, bóp nghẹt doanh nghiệp nhỏ và vừa, và làm giảm động lực đổi mới – những yếu tố vốn là nền tảng của tăng trưởng bền vững trong dài hạn.

6.⁠ ⁠Suy giảm niềm tin dài hạn từ bên ngoài

Mặc dù Việt Nam vẫn được đánh giá là điểm đến hấp dẫn trong bối cảnh tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu, các bất định liên quan đến thuế quan và tiêu chí chống “làm trạm trung chuyển hàng Trung Quốc” của Mỹ càng gia tăng rủi ro chính sách (6). Khi kết hợp với một thể chế trong nước vận hành theo nhịp chiến dịch, các nhà đầu tư nước ngoài có xu hướng rút ngắn thời gian cam kết và né tránh những dự án đòi hỏi độ ổn định cao.

Không có làn sóng tháo chạy vốn, nhưng niềm tin dài hạn bị bào mòn. Đây là dạng tác động âm thầm nhưng đặc biệt nguy hiểm, bởi nó không phản ánh ngay trên các chỉ số vĩ mô, mà chỉ bộc lộ qua chất lượng dòng vốn, thời hạn đầu tư và mức độ sẵn sàng chuyển giao công nghệ.

7.⁠ ⁠Đảo chiều vai trò giữa thể chế và thị trường

Sau Đại hội XIV, câu hỏi kinh tế cốt lõi không còn là Việt Nam có thể đạt 10% tăng trưởng trong một vài năm hay không, mà là liệu nền kinh tế có đang bị kéo vào một quỹ đạo trong đó thị trường phải thích nghi với nhịp vận hành của thể chế, thay vì thể chế tạo không gian cho thị trường phát triển theo logic của nó (7).

Đây là kênh truyền dẫn tổng hợp, nơi các tác động trước đó hội tụ. Khi trạng thái này kéo dài, thị trường tiếp tục vận hành nhưng ngày càng dè chừng, ưu tiên an toàn hơn là sáng tạo, trong khi dư địa sửa sai của nền kinh tế thu hẹp dần, đặc biệt trong bối cảnh lực lượng lao động đang già hóa nhanh.

***

Cú sốc thể chế hậu Đại hội XIV không tạo ra khủng hoảng kinh tế tức thì, nhưng đang lan sang thị trường qua nhiều kênh truyền dẫn khác nhau, từ kỳ vọng, định nghĩa rủi ro, cấu trúc đầu tư đến cạnh tranh và niềm tin dài hạn. Những kênh này đan xen và khuếch đại lẫn nhau, làm thay đổi cách nền kinh tế vận hành mà không cần đến những biến động bề mặt.

Điều đáng quan ngại không chỉ là tham vọng tăng trưởng cao, mà là nguy cơ thị trường ngày càng bị cuốn theo nhịp vận hành ngắn hạn của thể chế. Nếu xu hướng này không được nhận diện và điều chỉnh kịp thời, tăng trưởng đạt được trong ngắn hạn có thể phải đánh đổi bằng sự mong manh kéo dài trong trung và dài hạn — một cái giá thường chỉ được nhận ra khi dư địa sửa sai đã không còn nhiều.

(*) Tác giả: TS Nguyễn Xuân Nghĩa, là kinh tế gia, Viện các Vấn đề Phát triển Việt Nam

__________

Tham khảo:

(1) https://www.cfr.org/articles/vietnams-most-important-party-congress-in-years-entrenches-repression-but-is-unclear-how-to-boost-growth

(2) https://thanhtra.com.vn/van-kien-dai-hoi-dang-D7A023657/khuyen-khich-va-bao-ve-can-bo-dam-nghi-dam-lam-yeu-cau-then-chot-trong-van-kien-dai-hoi-fd59f1b31.html

(3) https://www.evn.com.vn/d/vi-VN/news/The-gioi-an-tuong-voi-dinh-huong-kinh-te-dot-pha-cua-Dai-hoi-XIV-60-183-506606

(4) https://www.reuters.com/world/asia-pacific/vietnam-targets-55-billion-foreign-loans-2026-boost-infrastructure-development-2026-01-16/

(5) https://www.cfr.org/articles/vietnams-most-important-party-congress-in-years-entrenches-repression-but-is-unclear-how-to-boost-growth

(6) https://www.scmp.com/economy/china-economy/article/3316920/why-1-clause-us-vietnam-trade-deal-sparking-concern-across-asia

(7) https://en.vietnamplus.vn/rethinking-vietnams-growth-model-to-create-economic-breakthroughs-insiders-post335849.vnp

Đón đọc Kỳ 3: Con lãnh đạo làm lãnh đạo – Bài toán chính danh không thể né tránh (Tác giả Nguyễn Thiều Quang, Trung tâm Minh triết Việt)

Nguồn: Tiếng Dân

Related posts