Việt Nam và Trung Quốc thống nhất tăng cường hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó ưu tiên cao nhất là phát triển kết nối đường sắt, nhằm thúc đẩy liên kết hạ tầng, thương mại và chuỗi cung ứng giữa hai nước.
Ngày 15/4, theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, trao đổi về định hướng tăng cường hợp tác giữa hai nước trong thời gian tới.
Tại cuộc hội đàm, lãnh đạo Việt Nam khẳng định Việt Nam luôn coi việc phát triển quan hệ với Trung Quốc là định hướng xuyên suốt, là ưu tiên hàng đầu trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa và đa dạng hóa. Việt Nam tiếp tục ủng hộ các sáng kiến toàn cầu của Trung Quốc về phát triển, an ninh, văn minh và quản trị, đồng thời thực hiện chính sách “một Trung Quốc”.
Phía Trung Quốc đánh giá Việt Nam là hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng, đồng thời bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ hoàn thành các mục tiêu phát triển đã đề ra, hướng tới trở thành nước có thu nhập cao.
Hai bên thống nhất rằng trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp, cần tăng cường tin cậy chiến lược, đẩy mạnh kết nối về chính sách, thương mại, hạ tầng và năng lượng, qua đó tiếp tục nâng tầm quan hệ song phương.
Về hợp tác kinh tế, lãnh đạo Việt Nam đề nghị hai bên xác lập tầm hợp tác cao hơn trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và du lịch, đồng thời tập trung nguồn lực để nâng tầm kết nối hạ tầng chiến lược, trong đó ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt. Định hướng này nhằm chuyển từ hoạt động giao thương đơn thuần sang liên kết kinh tế sâu hơn, gắn kết thương mại với hạ tầng, logistics và thị trường.
Việt Nam cũng đề nghị Trung Quốc mở rộng tiếp nhận hàng hóa, thúc đẩy thương mại theo hướng cân bằng, đồng thời tăng cường đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp phụ trợ và hình thành chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất tại Việt Nam.
Hai bên thống nhất phối hợp xây dựng cơ chế hợp tác nhằm bảo đảm cung ứng năng lượng, đồng thời mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa và giao lưu giữa người dân hai nước. Nội dung hợp tác cũng bao gồm việc tăng số lượng học bổng cho sinh viên Việt Nam và thúc đẩy liên kết giữa các trường đại học.
Về hợp tác giữa các cơ quan, hai nước nhất trí duy trì trao đổi thường xuyên giữa các lĩnh vực như ngoại giao, quốc phòng, công an, triển khai cơ chế đối thoại chiến lược 3+3 cấp bộ trưởng, đồng thời mở rộng hợp tác về an ninh, công nghiệp quốc phòng và thương mại quân sự.
Phía Trung Quốc đồng ý với các đề xuất nêu trên, đồng thời đề nghị hai bên thúc đẩy kết nối giữa Sáng kiến “Vành đai và Con đường” với Khuôn khổ “Hai hành lang, Một vành đai”, đẩy nhanh tiến độ các dự án hạ tầng chiến lược, trong đó có ba tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước.
Hai bên cũng thống nhất tăng cường hợp tác trong các ngành trọng điểm, phát triển chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng, khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư vào Việt Nam, đồng thời mở rộng kết nối về khoa học công nghệ và giao lưu văn hóa.
Liên quan đến các vấn đề còn tồn tại, lãnh đạo hai nước nhất trí tiếp tục giải quyết bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982. Hai bên đồng thời tuân thủ các thỏa thuận giữa ASEAN và Trung Quốc về thực hiện DOC và hướng tới xây dựng COC phù hợp với luật pháp quốc tế.
Tại cuộc hội đàm, hai bên cũng tuyên bố khởi động “Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026 – 2027”, đồng thời nghiên cứu khả năng miễn thị thực cho khách du lịch theo đoàn tại một số địa điểm, trên cơ sở có đi có lại.
Sau hội đàm, lãnh đạo hai nước đã chứng kiến việc ký kết các văn bản hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Trong các văn kiện được ký kết, đáng chú ý có giấy chứng nhận bàn giao hồ sơ kết quả dự án viện trợ phục vụ việc lập báo cáo nghiên cứu khả thi tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Văn kiện này được thực hiện giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Thương mại Trung Quốc.
Đây là nội dung liên quan đến việc phía Trung Quốc hỗ trợ Việt Nam hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án đường sắt nêu trên. Trước đó, vào cuối tháng 3/2026, phía Trung Quốc đã hoàn tất và chuyển giao dự thảo báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn đầu của dự án.
Bên cạnh đó, hai bên cũng ký kết bản ghi nhớ về hợp tác đào tạo trong lĩnh vực đường sắt giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc. Nội dung hợp tác nhằm nâng cao năng lực nguồn nhân lực phục vụ ngành đường sắt tại Việt Nam.
Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 187/2025/QH15. Dự án thành phần đầu tiên đã được khởi công từ tháng 12/2025.
Theo quy hoạch, dự án có tổng mức đầu tư khoảng 203.231 tỷ đồng (tương đương khoảng 8,4 tỷ USD), với chiều dài tuyến chính gần 391 km và các tuyến nhánh dài gần 28 km.
Tuyến đường sắt được thiết kế theo khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, đi qua 6 địa phương gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Điểm đầu kết nối với hệ thống đường sắt Trung Quốc tại Lào Cai, điểm cuối đặt tại ga cảng Lạch Huyện.
Dự án đang được triển khai theo nhiều hợp phần, gồm xây dựng hạ tầng kết nối các ga, thi công tuyến chính, giải phóng mặt bằng và di dời các công trình kỹ thuật liên quan.
Đến thời điểm hiện tại, việc chuẩn bị đầu tư đã đạt một số kết quả, khi nhiều gói thầu tư vấn đã được lựa chọn và bước vào giai đoạn khảo sát, thiết kế kỹ thuật.
Kim Long