Trúc Lam chuyển ngữ
11-5-2026
Thứ hai, ngày 11 tháng 5 năm 2026
Câu chuyện về điện thoại Trump Mobile dường như là một hình ảnh thu nhỏ của chính quyền Trump.
Như Judd Legum của trang Popular Information giải thích, ngày 16 tháng 6 năm 2025, hai người con trai của ông Trump là Donald Jr. và Eric đã công bố ra mắt một mẫu điện thoại thông minh Trump, được mạ vàng và “tự hào vì được thiết kế cũng như chế tạo ngay tại Mỹ”. Chiếc điện thoại này dự kiến sẽ được bán vào tháng 8 năm 2025 với mức giá 499 USD. Website của họ quảng bá sản phẩm, kêu gọi khách hàng “đặt mua trước” chiếc điện thoại này bằng cách đặt cọc 100 USD. Don Jr. tuyên bố rằng, chiếc điện thoại sẽ là sản phẩm “sử dụng phần cứng của Mỹ, được chế tạo tại Mỹ, và hoàn toàn không tiềm ẩn nguy cơ… bị cài cắm ‘cửa hậu’ (backdoor) vào phần cứng, điều mà một số đối thủ của chúng ta thường làm“.
Tuy nhiên, một dòng lưu ý miễn trừ trách nhiệm trên website đó cho biết rằng, gia đình Trump và Tổ chức Trump (Trump Organization) chỉ tham gia vào khâu xây dựng thương hiệu cho chiếc điện thoại này; họ hoàn toàn không liên quan gì đến việc thiết kế, phát triển, sản xuất, phân phối hay bán hàng đối với sản phẩm đó.
Như Legum nhận định, ý tưởng về một chiếc điện thoại “made in USA” (sản xuất tại Mỹ) với chất lượng vượt trội, ngay từ đầu chỉ là một ảo tưởng; quả thật, chỉ trong vòng hai tuần, phần mô tả chiếc điện thoại đã bị thay đổi từ dòng chữ “MADE IN THE USA” (SẢN XUẤT TẠI MỸ), biến thành “được thiết kế dựa trên các giá trị Mỹ“.
Chiếc điện thoại này rốt cuộc chẳng bao giờ được giao cho khách hàng. Đến ngày 6 tháng 4, Trump Mobile cập nhật các điều khoản sử dụng, trong đó nêu rõ rằng, khoản tiền đặt cọc 100 USD thực chất không phải là tiền đặt cọc cho đơn hàng mua trước (pre-order), mà đúng hơn chỉ là “một cơ hội có điều kiện, trong trường hợp Trump Mobile sau này quyết định – theo sự toàn quyền quyết định của họ – đưa thiết bị này ra bán”.
Các điều khoản cũng nói thêm rằng, khoản tiền đặt cọc này “không có giá trị ràng buộc về mức giá, các chương trình khuyến mãi, gói dịch vụ, thuế, phí, chi phí vận chuyển hay bất kỳ điều khoản thương mại nào khác“, đồng thời khẳng định rằng, “dự kiến ngày giao hàng, lịch trình ra mắt hay kế hoạch sản xuất dự kiến đều chỉ mang tính chất ước tính và không có giá trị ràng buộc pháp lý“.
Gần đây, một mẫu điện thoại mới đã nhận được sự phê duyệt từ Ủy ban Truyền thông Liên bang (FCC). Các lãnh đạo của Trump Mobile cho biết, họ hiện đang chờ sự phê duyệt từ T-Mobile – hãng sở hữu mạng lưới viễn thông mà Trump Mobile mong muốn được sử dụng. Legum chỉ ra rằng, T-Mobile vốn phải dựa vào sự phê duyệt của chính phủ liên bang để thực hiện các hoạt động kinh doanh, và điều này đã tạo ra sự xung đột lợi ích vô cùng nghiêm trọng.
Từ trước đến nay, Donald Trump luôn vươn tới quyền lực bằng cách xây dựng và trình diễn một hình ảnh đầy quyền uy và sự thống trị. Ông ta có thể duy trì hình ảnh đó nhờ vào những người đã đứng ra che chắn cho mình: Cha của ông [Fred Trump]; Giám đốc Tài chính của Tổ chức Trump (Trump Organization) Allen Weisselberg; và trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của ông – như Sidney Blumenthal nhắc nhở độc giả trên tờ báo ‘The Guardian’ hôm nay – là Ngoại trưởng Rex Tillerson và Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, những người đã sàng lọc các lựa chọn được trình lên Trump; Chánh văn phòng Nhà Trắng – Tướng John Kelly, là người đã lập một thỏa thuận với tướng Mattis rằng, một trong hai người sẽ luôn ở lại trong nước để ngăn chặn những hành động bốc đồng của Trump; và Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia – Gary Cohn, là người đã ngăn Trump ký những sắc lệnh hành pháp tai hại, thậm chí có những lúc còn đi xa tới mức lén lấy trộm các sắc lệnh đó khỏi bàn làm việc của ông ta.
Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ thứ hai của Trump, những người từng kiềm chế các hành động tồi tệ nhất của Trump đã bị thay thế bởi những kẻ chỉ biết “vâng dạ”, và bây giờ chẳng còn ai đứng ra bảo vệ ông khỏi những hậu quả khôn lường nữa.
Trong suốt cuối tuần qua, Trump đã lên mạng xã hội để than vãn gay gắt về sự sụp đổ của các chính sách thuế do ông ta áp đặt, về vấn đề Iran, và về các đối thủ chính trị; để khoe khoang về những thay đổi mà ông ta đã thực hiện đối với hồ phản chiếu nằm trước Đài tưởng niệm Lincoln tại Washington, D.C., cũng như về sự kiện võ thuật tổng hợp, thuộc giải Ultimate Fighting Championship (UFC) mà ông dự định tổ chức ngay trước Nhà Trắng vào dịp sinh nhật lần thứ 80 của mình; và một lần nữa, để cố phô diễn sự áp đảo và quyền lực.
Đã hai lần Trump than phiền rằng, trong phán quyết tuyên bố các mức thuế quan mang tên “Ngày Giải phóng” (Liberation Day) mà ông ta áp dụng hồi tháng 4 năm 2025 là vi hiến, Tối cao Pháp viện không đưa vào một câu có nội dung: “Bất kỳ khoản tiền nào đã nộp cho Hợp chúng quốc Hoa Kỳ đều không cần phải hoàn trả lại“. Ông khăng khăng khẳng định rằng, câu đó “đã có thể giúp nước Mỹ tiết kiệm được 159 tỷ đô la!”
Ông cũng phàn nàn về những thẩm phán đã được ông bổ nhiệm vào Tối cao Pháp viện là Neil Gorsuch và Amy Coney Barrett, đồng thời gợi ý rằng, ông nên “GIA TĂNG SỐ LƯỢNG THẨM PHÁN TẠI TÒA [TỐI CAO]! Tôi đang nỗ lực hết mình để LÀM CHO NƯỚC MỸ VĨ ĐẠI TRỞ LẠI, vậy mà những người do chính tôi bổ nhiệm lại tỏ ra thiếu tôn trọng đối với đất nước và người dân của chúng ta đến thế. Lý do trong chuyện này là gì? Họ phải hành xử đúng, nhưng việc họ giữ lòng trung thành với người đã bổ nhiệm họ vào vị trí ‘gần như’ cao nhất đất nước–tức là một Thẩm phán Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ–thật sự là điều hoàn toàn chấp nhận được”.
Ông cảnh báo họ, phải bỏ phiếu theo ý của ông về vấn đề quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh, bởi lẽ: “Một phán quyết bất lợi đối với quyền công dân theo nguyên tắc nơi sinh, khi chồng chất lên thảm họa thuế quan gần đây của Tối cao Pháp viện, sẽ là điều không thể duy trì về mặt kinh tế đối với Hợp Chúng quốc Hoa Kỳ!”
***
Sáng thứ Bảy [ngày 9-5-2026], tài khoản mạng xã hội của Tổng thống đăng tải những hình ảnh do AI tạo ra, mô tả cảnh các máy bay không người lái của Iran đang phát nổ, đặt cạnh hình ảnh những chú bướm xanh cùng dòng chú thích: “Máy bay không người lái rơi rụng như bướm”. Sau đó, tài khoản này tiếp tục đăng một hình ảnh AI khác, ghi lại cảnh một chiến hạm Hoa Kỳ đang bắn hạ các máy bay không người lái, kèm theo dòng chú thích: “Tạm biệt nhé, những máy bay không người lái”. Kế tiếp, tài khoản hiển thị hình ảnh một hạm đội tàu mang cờ Iran đang nổi trên mặt biển–dưới dòng chú thích “Obama/ Biden”– đặt cạnh hình ảnh chính hạm đội tàu đó đang nằm dưới đáy đại dương, dưới dòng chú thích “Trump”. Sau đó, hình ảnh AI xuất hiện, khắc họa ông Trump đang đứng trên đài chỉ huy của một con tàu, chứng kiến những chiến hạm Iran phát nổ. Tiếp đến là một hình ảnh khác về “Hải quân Iran” nằm dưới đáy đại dương.
Tài khoản này đã đăng một bài viết dài đầy công kích về Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA) – thỏa thuận năm 2015 giữa Iran với Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Trung Quốc, Pháp, Đức, Nga và Liên minh Châu Âu, nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran để đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Trump đã rút Mỹ ra khỏi JCPOA hồi năm 2018; và cuối tuần qua, ông xới lại những luận điệu sai lệch từ phe cánh hữu về thỏa thuận này, nhằm cáo buộc cựu Tổng thống Barack Obama là “một Tổng thống Mỹ yếu kém và ngu ngốc“, là người đã làm việc cho phía Iran.
Tài khoản của Trump cũng đã đăng hình ảnh do AI tạo ra, mô tả Thống đốc bang Illinois – ông J.B. Pritzker – đang ngấu nghiến đồ ăn vặt, kèm theo dòng chú thích: “JB quá bận rộn nên không thể giữ an toàn cho Chicago!” Tài khoản này cũng đăng hai đoạn clip về cựu Giám đốc FBI James Comey – là người từng bị Bộ Tư pháp dưới thời Trump truy tố hình sự vì đã đăng một bức ảnh chụp những vỏ sò xếp thành dòng chữ “8647”. Trump gọi ông này là “Một cảnh sát bẩn thỉu!!!” Ông cũng nhắm mũi dùi công kích dân biểu Ro Khanna, từ California và cảnh báo: “Phe Dân chủ cực đoan cánh tả ngu ngốc phải thất bại – vận mệnh của Đất nước chúng ta đang bị đe dọa!”
Tài khoản Trump tiếp tục đăng hai hình ảnh do AI tạo ra, mô tả một trận đấu UFC diễn ra ngay trước Nhà Trắng, với khán đài chật kín khán giả, giống hệt như trong một sân vận động. Sau đó, tài khoản này đăng năm bức ảnh chụp hồ phản chiếu tại Washington, D.C. với màu xanh điện tử rực rỡ; trong đó có một bức kèm theo lời khẳng định rằng chính Trump đã cho tu sửa hồ nước này chỉ trong vòng một tuần với chi phí vỏn vẹn 2 triệu đô la. Một loạt bài đăng khác lại hết lời ca ngợi ý tưởng xây dựng một phòng khiêu vũ của ông, công trình dự kiến sẽ được đặt ngay tại vị trí mà trước đây ông đã cho san ủi tòa nhà Cánh Đông (East Wing) của Nhà Trắng.
Tuy nhiên, nội dung xuất hiện với tần suất dày đặc nhất trên tài khoản mạng xã hội của vị Tổng thống trong suốt cuối tuần qua lại chính là những lời tự ca ngợi bản thân ông. Ngoài việc đăng dòng trạng thái ngắn gọn: “Các số liệu thăm dò thật xuất sắc. Xin cảm ơn!” ông còn đăng lại hàng loạt ảnh tán dương mình – nào là ông đã thể hiện “tài lãnh đạo xuất chúng” và xứng danh là “bậc thầy đàm phán” (Master of the Deal); nào là ông nằm trong top ba vị Tổng thống vĩ đại nhất lịch sử Hoa Kỳ; hay thậm chí là “KHÔNG CÒN NGHI NGỜ GÌ NỮA, ÔNG CHÍNH LÀ VỊ TỔNG THỐNG VĨ ĐẠI NHẤT MÀ CHÚNG TA TỪNG BIẾT ĐẾN”. Nhiều bài đăng khác thậm chí còn tôn vinh ông là “Người vĩ đại nhất mọi thời đại” (The Greatest of All Time).
Nhưng, cũng giống như trường hợp “Trump Mobile” trước đây, thời gian đang cạn dần, và những chiêu trò quảng bá này dường như chẳng còn mang lại chút hiệu quả nào nữa.
Vào ngày 7 tháng 5, Catherine Rampell – cây bút của báo The Bulwark – gọi Trump là “kẻ sát nhân hàng loạt trong lĩnh vực kinh tế“, là người chuyên “ra tay hạ gục các doanh nghiệp một cách bừa bãi và không nương tay“. Bà lưu ý rằng, các mức thuế do Trump áp đặt, cùng với việc trục xuất công nhân nông nghiệp và hủy bỏ các chương trình viện trợ lương thực nước ngoài, đã khiến số vụ phá sản trong ngành nông nghiệp tăng 46% vào năm 2025 so với năm trước đó; và hiện nay, chi phí gia tăng đối với dầu diesel, phân bón cùng các sản phẩm khác – hệ quả của cuộc chiến với Iran – đang đẩy nông dân vào tình thế chịu áp lực nặng nề hơn nữa.
Tương tự, các mức thuế cũng gây tổn hại đến việc làm trong ngành sản xuất, và số vụ phá sản của các doanh nghiệp trong năm qua đã chạm mức cao nhất trong hơn một thập niên. Trong khi đó, chính quyền ông Trump lại chi gần 2 tỷ đô la để ngăn chặn các dự án điện gió, đồng thời hủy bỏ hoặc ngăn chặn hàng chục dự án năng lượng tái tạo khác. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới dự kiến sẽ bắt đầu hoàn thuế từ ngày 12 tháng 5, nhưng khoản tiền này sẽ không đến tay người tiêu dùng; thay vào đó, nó sẽ được chuyển cho “cộng đồng thương mại”.
Cuộc chiến của ông Trump chống lại Iran – được tiến hành cùng với Israel – cũng đã không mang lại sự thay đổi chế độ nhanh chóng như những gì ông đã hứa hẹn. Ngược lại, nó đẩy Trump vào thế sa lầy trong một cuộc chiến mà Iran dường như chẳng hề mặn mà với việc cho phép Hoa Kỳ rút lui – ít nhất cho đến khi một trật tự thế giới mới có lợi cho Iran được thiết lập và xác nhận.
Trên báo ‘The Atlantic’ hôm qua, học giả về chính sách đối ngoại theo trường phái tân bảo thủ Robert Kagan, đã đánh giá thảm họa Iran thậm chí còn tồi tệ hơn cả cuộc chiến ở Việt Nam. Ông viết rằng, sẽ không còn đường quay trở lại một thế giới mà tại đó Eo biển Hormuz luôn rộng mở. Giờ đây, Iran trở thành một nhân tố chủ chốt trong khu vực, vị thế của Trung Quốc và Nga ngày càng được củng cố, trong khi Hoa Kỳ lại bị “suy yếu đáng kể”. Bất cứ ai cũng có thể nhận thấy rằng “chỉ vỏn vẹn vài tuần giao chiến với một cường quốc hạng hai”, đã làm cạn kiệt nghiêm trọng kho vũ khí của Mỹ, qua đó, mở đường cho các hành động gây hấn từ phía Trung Quốc hoặc Nga; đồng thời “cuộc xung đột này cũng đã phơi bày một hình ảnh nước Mỹ thiếu tin cậy và bất lực trong việc hoàn tất những gì mình đã khởi xướng“.
Tuần trước, Hoa Kỳ đã đề xuất một bản ghi nhớ dài vỏn vẹn một trang, nhằm thiết lập khuôn khổ cho các cuộc đàm phán sau này về tham vọng hạt nhân của Iran; theo đó, Mỹ đề nghị dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải tỏa hàng tỷ đô la trong số các khoản tiền bị đóng băng của Iran để đổi lấy việc mở cửa Eo biển Hormuz. Phía Iran đưa ra phản hồi cuối tuần qua, tái khẳng định quyết tâm nắm quyền kiểm soát eo biển này, đồng thời yêu cầu bồi thường cho những thiệt hại do chiến tranh gây ra, bên cạnh việc chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân và giải tỏa các tài sản của Iran đang bị đóng băng. Chiều Chủ nhật [ngày 10-5], Trump đã đăng dòng trạng thái: “Tôi vừa đọc phản hồi từ cái gọi là ‘các đại diện’ của Iran. Tôi không hài lòng chút nào–HOÀN TOÀN KHÔNG THỂ CHẤP NHẬN ĐƯỢC!”
Hôm nay, ông Trump phát biểu trước các phóng viên rằng, đề xuất của Iran là một “mớ rác rưởi” và cảnh báo rằng lệnh ngừng bắn hiện đang ở trong tình trạng “phải duy trì sự sống bằng các thiết bị hỗ trợ tối đa – giống như khi bác sĩ bước vào và nói: ‘Thưa ông, người thân của ông chỉ còn khoảng 1% cơ hội sống sót’.” Thế nhưng, Trump lại đang dựa vào chính lệnh ngừng bắn đó để biện minh cho việc ông từ chối đề nghị Quốc hội trao quyền nhằm tiếp tục cuộc chiến chống Iran. Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973, Trump có 60 ngày để nhận sự phê chuẩn của Quốc hội kể từ khi thông báo cho cơ quan này về cuộc tấn công; thời hạn đó đã chính thức hết hiệu lực vào ngày 1 tháng 5.
Giá xăng đã tăng hơn 50% kể từ khi cuộc chiến bùng nổ và hiện đang ở mức trung bình hơn 4,50 USD một gallon. Mặc dù Trump hạ thấp mức độ lo ngại về tình trạng giá cả leo thang, nhưng hôm nay, phóng viên Nancy Cordes của đài CBS đưa tin rằng, ông ta đang lên kế hoạch tạm ngưng thuế xăng dầu liên bang nhằm hạ nhiệt giá xăng. Tuy nhiên, bà Cordes lưu ý rằng, việc này đòi hỏi phải có sự đồng thuận của Quốc hội, đồng thời sẽ khiến chính phủ liên bang thất thu khoảng nửa tỷ đô la mỗi tuần – vào đúng thời điểm mà nợ công quốc gia đang tăng vọt. Mức nợ này đã vượt ngưỡng 39 ngàn tỷ đô la hồi tháng 3 – chỉ năm tháng sau khi chạm mốc 38 ngàn tỷ đô la – và đang trên đà cán mốc 40 ngàn tỷ, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.
Hôm thứ Bảy [ngày 9-5-2026], Julian Borger đưa tin trên báo ‘The Guardian’, rằng căng thẳng giữa Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hiện đang ở mức cao. Cựu viên chức ngoại giao Israel Alon Pinkas nhận định rằng, Trump đã ngưng nhắc đến ông Netanyahu kể từ cuối tháng 3, đồng thời gạt Israel ra ngoài lề các cuộc đàm phán ngừng bắn diễn ra trong tháng 4. Pinkas lưu ý rằng, nếu ông Trump công kích Netanyahu, ông sẽ bị dư luận nhìn nhận như một kẻ đã bị thao túng để lao vào cuộc chiến; trong khi đó, Netanyahu lại trói buộc vận mệnh chính trị của mình với Trump vào đúng thời điểm mà vị Thủ tướng này buộc phải tổ chức bầu cử trước tháng 10. Pinkas chia sẻ trên Borger: “Điều này gây ảnh hưởng về mặt chính trị đối với cả Netanyahu lẫn Trump. Nói cách khác, họ đã chơi nhau một vố khá đau”.
Tuần trước, Philip Kennicott của báo ‘Washington Post’ nhận định rằng: Dường như với quyết tâm thuyết phục người dân Mỹ rằng mọi sự đều đang diễn ra suôn sẻ, Trump đang tìm cách “nhồi nhét lời lẽ vào miệng” công chúng. Khu vực Washington, D.C. đang xuất hiện những tấm biển quảng cáo in hình Trump đội mũ bảo hộ lao động đứng cạnh giàn giáo công trình, kèm theo dòng chữ: “Cảm ơn, TỔNG THỐNG TRUMP”.
Nguồn: Tiếng Dân