Trần Quốc Sĩ
26-9-2026
Các tổng thống Mỹ rất hiếm khi đích thân ra phi trường Andrews để đón nguyên thủ nước ngoài. Ngoài các giáo hoàng, hai trường hợp ngoại lệ gần nhất là Tổng thống John F. Kennedy ra đón Thủ tướng Anh Harold Macmillan năm 1962 và Tổng thống Dwight Eisenhower đón lãnh tụ Liên Xô Nikita Khrushchev năm 1959.
Vì vậy, việc Trump đích thân ra Andrews Airport hôm thứ Tư để đón Tập Cận Bình nói lên khá nhiều điều, nhất là khi Tập đã không dành cho Trump sự đón tiếp tương tự trong chuyến Trump sang Trung Quốc hồi tháng Năm.
Thậm chí, hình ảnh những quân nhân Mỹ phải quỳ xuống vuốt phẳng và lau chùi tấm thảm đỏ để nghinh đón nhà lãnh đạo cộng sản độc tài này, trong khi các quan chức Trung Quốc từ trên máy bay nhìn xuống, cũng đủ khiến người xem không khỏi thấy nhục thay.
Điều trớ trêu là Trump từng dùng chính những chuyện như thế này để công kích Obama. Năm 2012, ông viết “Bậy quá!” khi Obama tiếp đón Tập, lúc ấy còn là phó chủ tịch Trung Quốc, tại Ngũ Giác Đài với đầy đủ nghi lễ danh dự. Đến năm 2016, Trump lại châm chọc Obama là “không được ai kính nể” chỉ vì Raúl Castro không ra tận phi đạo Havana để đón ông.
Vậy mà bây giờ, chính Trump lại đích thân ra tận phi trường Andrews để nghinh đón Tập Cận Bình với thảm đỏ và đầy đủ nghi thức long trọng. Điều mà trước đây ông từng dùng để chê Obama là yếu đuối và thiếu được kính trọng, nay chính ông lại làm điều đó ở mức độ còn long trọng hơn.
Trong buổi tiếp đón, một sự việc xảy ra trên phi đạo làm nổi bật hơn bao giờ hết sự khác biệt giữa hai người.
Vì muốn cho cuộc nghinh đón thêm phần trịnh trọng, Trump ra lệnh phải có một cuộc phi diễn chào mừng (flyover). Nhưng khi hai chiếc máy bay oanh tạc B-1 gầm rú bay ngang đầu, Trump giật mình, nhăn mặt, nhe răng vì tiếng ồn.
Trong lúc Tập đứng cạnh bên thì hầu như không có phản ứng gì, vẫn “an nhiên như vại.”
Chỉ qua vài giây ngắn ngủi, nhưng hình ảnh ấy đã làm lộ rõ thực chất của cái “sức mạnh” mà Trump vẫn thích phô trương.
Trump từ lâu vẫn tỏ ra ngưỡng mộ những lãnh tụ độc tài như Tập và Putin, những người nắm trong tay một thứ quyền lực mà một tổng thống trong nền dân chủ Mỹ không bao giờ có thể có được.
Và dường như Trump muốn được họ nhìn nhận như một người ngang hàng.
Nhưng càng cố gắng chứng tỏ mình là người cùng hội cùng thuyền với những lãnh tụ độc tài ấy, Trump càng để lộ rằng ông vẫn chưa có đủ “trình độ.”
Sau màn đón tiếp đặc biệt long trọng dành cho Tập, Trump lập tức lên Truth Social ca ngợi là “mạnh mẽ, đầy sinh khí và sung sức hơn bao giờ hết.”
Nhưng chính dáng điệu của Trump trước mặt Tập mới là điều đáng chú ý. Trump trông chẳng khác gì một nhân viên khúm núm trước cấp trên, vừa tự tâng bốc vừa háo hức chờ được công nhận, chỉ mong nhận được một lời khen từ người có quyền lực hơn mình.
Trong khi đó, Tập lại chẳng mấy khi đáp lại bằng những lời tâng bốc cá nhân mà Trump vốn rất thích nghe.
Hồi tháng Tư, Trump từng khoe rằng khi gặp nhau, Tập sẽ đón mình bằng một cái ôm thật chặt. (President Xi will give me a big, fat, hug when he gets here in a few weeks.)
Nhưng cuối cùng, Tập chỉ chìa ra một bàn tay mềm nhũn, lạnh ngắt như cá chết, để bắt cho có lệ.
Đúng là nghi lễ thì có, tâng bốc thì không. Điều đáng lo là những màn nghi lễ ấy dường như lại có tác dụng với Trump.
Trung Quốc từng không mua đủ số lượng nông sản của Mỹ như đã cam kết, nhưng Trump vẫn thường coi những lời hứa của Bắc Kinh là những thắng lợi. Với Trump, dường như lời hứa ngọt ngào đôi khi quan trọng hơn việc nó có được thực hiện hay không.
Lần này, sự khúm núm trước Tập gây phản ứng mạnh đến mức ngay cả một số người trong phe MAGA, vốn thường bênh vực Trump, cũng tỏ ra khó chịu.
Chúng ta cũng đàn áp!
Trong khi đó, chỉ vài ngày trước, Trump đã cấm phóng viên CNN, MS NOW và Politico vào Tòa Bạch Ốc, sau khi cáo buộc các hãng này đưa “tin giả” và viết những điều “bịa đặt, dối trá” về ông.
Khi một phóng viên nhắc rằng Trung Quốc là một trong những quốc gia đàn áp báo chí nặng nề nhất thế giới, Trump đáp: “Tôi nghĩ chúng ta cũng đàn áp,” rồi lập tức nói thêm rằng Mỹ không đàn áp báo chí, mà chỉ phải đối phó với “tin giả.”
Đến khi tiếp Tập tại Tòa Bạch Ốc, Trump lại đùa rằng Tập có “đoàn báo chí thân thiện nhất thế giới” và rằng các phóng viên Trung Quốc phải xin phép Tập trước khi được lên tiếng.
Có lúc người ta phải tự hỏi Trump đang châm chọc chế độ độc tài Trung Quốc, hay thật ra đang thèm muốn những đặc quyền mà chế độ ấy dành cho kẻ cầm quyền.
Đó cũng là nghịch lý lớn của MAGA.
Mơ ước của Trump
Trump và những người ủng hộ ông thường tố cáo Đảng Dân chủ là xã hội chủ nghĩa, thậm chí cho rằng họ muốn biến nước Mỹ thành một quốc gia cộng sản.
Vậy mà với những lãnh tụ độc tài như Tập và Putin, Trump lại tỏ ra đặc biệt mềm mỏng và thân thiện; còn với các đồng minh dân chủ lâu đời của Hoa Kỳ, Trump đã không ít lần sẵn sàng gây gổ và công kích.
Dĩ nhiên, Trump, một trọc phú, không muốn noi gương Putin và Tập để nước Mỹ rơi vào chủ nghĩa cộng sản.
Trump chỉ muốn có quyền lực tuyệt đối. Một thứ quyền lực không bị Quốc hội, tòa án, báo chí, hệ thống bầu cử hay những định chế dân chủ khác kiềm chế.
Nói một cách khác, Trump muốn những gì mà Tập và Putin đang có. Và Trump cũng chẳng cần che giấu sự ngưỡng mộ đối với hai nhà độc tài này.
Putin có thể có ảnh hưởng lớn đối với Trump, nhưng bản thân Putin ngày càng lệ thuộc vào Tập về thương mại, tài chính, nguồn cung cấp liên quan đến quốc phòng và sự hậu thuẫn về mặt ngoại giao. Quan hệ giữa Nga và Trung Quốc cũng cho thấy một thực tế là Putin cần Tập nhiều hơn Tập cần Putin.
Trong trật tự đó, Tập mới là người đứng ở vị trí mà Trump thực sự thèm muốn.
Maya Angelou từng có một lời khuyên nổi tiếng, được Oprah Winfrey kể lại là: “khi một người cho ta thấy họ thực sự là ai, hãy tin họ ngay từ lần đầu.” (When people show you who they are, believe them the first time.)
Thế nhưng nhiều người trong phong trào MAGA dường như vẫn muốn thử xem các định chế dân chủ của Mỹ có thể bị đục khoét đến đâu trước khi chúng thực sự sụp đổ.
Một cường quốc có thể khiến người ta sợ mà vẫn không khiến họ kính trọng.
Một đất nước dựa vào sự kiểm duyệt, cưỡng ép và thần thánh hóa lãnh tụ có thể rất mạnh, nhưng nó không nhất thiết là mô hình mà các xã hội khác muốn noi theo.
Điều trớ trêu là nước Mỹ dưới thời Trump lại ngày càng đi theo con đường mà chính người Mỹ từng chỉ trích Trung Quốc.
Đồng sàng dị mộng
Trong buổi tiếp tân tại tòa Bạch Ốc hôm qua, Tập nói: “Cuộc đại phục hưng dân tộc Trung Hoa và việc làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” có thể song hành cùng nhau.”“
Hỡi những người MAGA ngày ngày lên án phe Dân chủ là cộng sản, hãy suy nghĩ kỹ về điều đó.
Một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc lại công khai nói rằng giấc mơ của ông và khẩu hiệu MAGA hoàn toàn có thể song hành cùng nhau.
Trump nghe vậy thì tỏ ra rất hài lòng. Nhưng có lẽ Tập không chỉ đang lừa dối Trump. Ông ta còn đang vuốt đầu con chó cưng của mình.
Nguồn: Tiếng Dân