Trung Ngôn
1-7-2026
Bản công khai tài chánh mới nhất của Tổng thống Donald Trump khiến Washington có thêm một chủ đề nóng: Tiền điện tử. Theo hồ sơ nộp cho Văn phòng Đạo đức Chính phủ Mỹ, Tổng thống Trump thu về khoảng 1,4 tỷ Mỹ kim trong năm 2025 từ các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa, chủ yếu từ hai dự án World Liberty Financial và đồng tiền meme coin mang tên ông.
Riêng World Liberty Financial đã mang lại lợi nhuận hơn 600 triệu Mỹ kim cho gia đình Trump từ việc bán “token quản trị”, còn CIC Digital cũng thu được hơn 636 triệu Mỹ kim từ đồng tiền $TRUMP. Trớ trêu thay, sau khi bán ra, giá của đồng tiền này lao dốc, khiến không ít nhà đầu tư chịu thiệt hại nặng nề, trong khi Trump đã kịp bỏ túi khoản lợi nhuận khổng lồ.
Báo cáo tài chánh cũng cho thấy, nguồn thu từ tiền mã hóa hiện đã vượt xa nhiều mảng kinh doanh bất động sản từng làm nên thương hiệu Trump. Đây là điều gây ra những tranh cãi về xung đột lợi ích, bởi trong nhiệm kỳ của mình, Trump vừa theo đuổi các chính sách nới lỏng quản lý ngành tiền số và tuyên bố muốn biến Mỹ thành “thủ đô tiền số của thế giới”.
Mặc dù tòa Bạch Ốc khẳng định, mọi tài sản đều được các con trai của Trump quản lý và rằng tổng thống không trực tiếp điều hành doanh nghiệp, hầu hết mọi người đều nhìn thấy rằng, ranh giới giữa quyền lực công và lợi ích tư ngày càng mờ nhạt.
Nếu đây là một bộ phim Hollywood thì chắc người ta sẽ đặt tên là “Sói già Nhà Trắng” – “The Wolf of White House”. Nhiệm kỳ đầu, Trump vào tòa Bạch Ốc để ký sắc lệnh; còn nhiệm kỳ sau thì ông ta tiện tay phát hành luôn đồng tiền mang tên mình!
Điều thú vị nhất của câu chuyện không phải là Trump kiếm được hơn một tỷ đô la, mà điều khiến thiên hạ tròn mắt là ông ta vừa đóng vai người làm luật, vừa là người hưởng lợi từ chính những luật đó.
Thử tưởng tượng, trọng tài World Cup vừa cầm còi, vừa đặt cược tỷ số trận đấu. Trên lý thuyết, ông ta vẫn có thể thổi công bằng, nhưng thử hỏi có bao nhiêu khán giả tin ông ta?
Đồng tiền số vốn là một thế giới kỳ lạ. Giá trị của nhiều đồng tiền không dựa trên nhà máy sản xuất, sản phẩm hay dòng tiền, mà dựa trên niềm tin. Thế rồi niềm tin ấy lại được bơm thêm bằng một tổng thống Mỹ, là người đôi khi chỉ cần đăng một dòng trên mạng xã hội là thị trường nhảy múa loạn xạ.
Nhà đầu tư, tức người mua đồng tiền mang tên Trump không chỉ mua một tài sản số, mà họ mua niềm hy vọng rằng người quyền lực nhất nước Mỹ sẽ tiếp tục giúp giá trị của nó tăng. Còn Trump thì kiếm lợi ngay từ lúc bán đồng tiền, để rồi sau đó nó tự động trở về giá trị thật, đồng $TRUMP mất giá 98%!
Đúng là một mô hình kinh doanh của Trump đáng “ngưỡng mộ”: Lời thì ông ta hưởng, còn lỗ thì người khác chịu. Những người chỉ trích gọi đây là xung đột lợi ích, trong khi những người ủng hộ gọi đó là “thiên tài kinh doanh”. Còn thị trường thì dường như chẳng quan tâm tên gọi là gì, miễn là vẫn còn có người tin để bỏ tiền ra mua.
Điều buồn cười là trong suốt nhiều năm, Washington luôn lên lớp các nước khác về sự minh bạch, đạo đức công vụ và chống tham nhũng. Nhưng bây giờ chính nước Mỹ lại tranh cãi xem, liệu một tổng thống có nên kiếm hàng tỷ đô la từ một lĩnh vực mà chính mình đang định hình chính sách hay không.
Đồng tiền số từng được Trump quảng bá là công cụ giải phóng con người khỏi quyền lực của chính phủ, nhưng rồi cuối cùng một trong những người hưởng lợi lớn nhất lại chính là ông ta, người đứng đầu chính phủ.
Có lẽ đây là định nghĩa mới của nền kinh tế số: Trước đây người ta “đúc tiền” bằng máy in; còn bây giờ chỉ cần phát hành token. Trước kia muốn làm giàu thì người ta phải khai thác mỏ; nay họ chỉ cần khai thác… lòng tin!
Và bài học cuối cùng có lẽ không quá phức tạp: Trong cơn sốt tiền số, thứ biến động mạnh nhất không phải là bitcoin hay meme coin, mà là ranh giới giữa chính trị và kinh doanh!
Nguồn: Tiếng Dân