Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Tư (16/9) tuyên bố Mỹ có thể áp mức thuế quan rất cao với Liên minh châu Âu (EU), thậm chí ngừng giao thương với châu Âu trên nhiều phương diện, nếu ông cho rằng đề xuất mở đường để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của EU là hành động mang tính thù địch. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh quan hệ thương mại Mỹ – Canada tiếp tục căng thẳng.
Ông Trump cảnh báo EU
Sau khi tới thành phố Charlotte, bang North Carolina, ông Trump được hỏi về đề xuất của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen liên quan đến tư cách “thành viên liên kết” dành cho Canada. Ông gọi đề xuất này là “lố bịch”, đồng thời cho rằng “Canada luôn là một đối tác thương mại tồi”.
Ông Trump nói: “Nếu tôi cho rằng điều đó, dù ở bất kỳ mức độ nào, là một hành động thù địch, tôi sẽ áp thuế quan rất nghiêm khắc hoặc ngừng giao thương với châu Âu trên nhiều phương diện.”
Tuy vậy, ông vẫn để ngỏ khả năng cho các bước đi tiếp theo. Ông nói: “Nếu xuất phát từ thiện chí thì không vấn đề gì. Nếu có ý đồ xấu, chúng tôi sẽ áp thuế quan rất cao đối với châu Âu.”
EU mở đường cho Canada
Trong bài phát biểu thường niên về Tình trạng Liên minh châu Âu tại Strasbourg, Pháp, bà von der Leyen đã đề xuất mở đường để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của EU. Thủ tướng Canada Mark Carney cũng được mời dự sự kiện này.
Bà von der Leyen nói: “Tôi muốn hợp tác với các bạn để mở đường cho Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của Liên minh châu Âu.”
Bà cũng công bố ý tưởng xây dựng một “Liên minh vì tương lai” rộng hơn, nhằm mở rộng hợp tác EU – Canada trên nền tảng quan hệ thương mại hiện nay, với các lĩnh vực như sản xuất, công nghiệp quốc phòng, công nghệ, năng lượng, trí tuệ nhân tạo, khoáng sản thiết yếu và Bắc Cực.
Tuy nhiên, “thành viên liên kết” hiện chưa phải quy chế chính thức trong các hiệp ước của EU. Các quyền lợi, nghĩa vụ và thủ tục phê chuẩn cụ thể vẫn cần được thương lượng. Nếu muốn đưa quy chế này vào các hiệp ước của EU, đề xuất sẽ cần sự đồng thuận của toàn bộ 27 nước thành viên và hoàn tất thủ tục phê chuẩn tại từng quốc gia.
Canada phản hồi thận trọng
Canada chưa chính thức ủng hộ đề xuất về tư cách thành viên liên kết. Trước đó, ông Carney nói Canada muốn xây dựng với EU một “liên minh an ninh và kinh tế đặc biệt”, thay vì trở thành thành viên chính thức của khối.
Đại sứ sắp nhậm chức của Canada tại EU, ông Jonathan Wilkinson, cũng hạ thấp ý nghĩa của thuật ngữ này. Trả lời tại Strasbourg, ông nói: “Chúng ta vẫn chưa đi đến bước đó. Điều chúng tôi thực sự tập trung lúc này là đạt được các kết quả thực chất.”
Trong bối cảnh quan hệ thương mại với Mỹ tiếp tục căng thẳng, Canada những tháng gần đây đẩy mạnh nỗ lực giảm phụ thuộc vào thị trường Mỹ và mở rộng hợp tác kinh tế, an ninh với châu Âu. Ông Carney cam kết trong 10 năm tới sẽ tăng gấp đôi kim ngạch thương mại của Canada với các thị trường ngoài Mỹ.
Canada hiện là quốc gia ngoài châu Âu đầu tiên tham gia công cụ mua sắm quốc phòng SAFE trị giá 150 tỷ euro của EU, qua đó tạo điều kiện để doanh nghiệp Canada tiếp cận các chương trình mua sắm chung của châu Âu. Canada cũng đã ký hiệp định thương mại tự do với EU.
Theo Trần Đình / Epoch Times